Uitvaart regelen na dementie: het korte antwoord
De uitvaart regelen na het overlijden van iemand met dementie of alzheimer doet u zoals bij ieder ander overlijden. De wens van de overledene, bijvoorbeeld vastgelegd in een testament, codicil of wensenformulier, is leidend, tenzij dat redelijkerwijs niet gevergd kan worden. Mentorschap, bewind en curatele eindigen door het overlijden en geven dus geen bevoegdheid om als vertegenwoordiger de uitvaart te regelen.
De wet wijst geen beslisser aan: artikel 18 van de Wet op de lijkbezorging bepaalt dat de uitvaart plaatsvindt volgens de wens of de vermoedelijke wens van de overledene, en dat degene die het verlof aanvraagt, of wie redelijkerwijs geacht kan worden in diens plaats te zijn getreden, voor de uitvaart zorgt, in de praktijk de partner of een van de kinderen.
Koeling van het lichaam start zo snel mogelijk; in een verpleeghuis of andere Wlz-instelling komt tijdelijk koelen volgens Zorginstituut Nederland voor rekening van de zorgorganisatie. De uitvaart vindt niet eerder dan 36 uur en uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden plaats (artikel 16 Wlb); de burgemeester kan, na het horen van een arts, een andere termijn stellen; binnen 36 uur alleen in overeenstemming met de officier van justitie (artikel 17 Wlb). Belt u 085-0048099, dan wordt u automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt en, als u dat wilt, de uitvaart in gang zet bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt.
De belangrijkste punten op een rij
- De naaste familie regelt de uitvaart; de wet noemt geen vaste volgorde
- Testament of codicil met uitvaartwensen gaat vóór de wens van nabestaanden, tenzij dat redelijkerwijs niet gevergd kan worden (art. 18 Wlb)
- Mentor, bewindvoerder en curator zijn ná het overlijden niet meer als vertegenwoordiger bevoegd
- Wilsbekwaamheid is besluitgebonden: wensen vastleggen kan vaak nog wél
- Een naaste met dementie kan bijna altijd bij het afscheid aanwezig zijn
- Minder prikkels, vaste begeleider en een draaiboek maken dat mogelijk
- Koeling start zo snel mogelijk; in een verpleeghuis of andere Wlz-instelling betaalt de zorgorganisatie het tijdelijk koelen
- Uitvaart uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden (art. 16 Wlb); de burgemeester kan, na het horen van een arts, een andere termijn stellen; binnen 36 uur alleen in overeenstemming met de officier van justitie (art. 17 Wlb)
- Landelijk gemiddeld: crematie met afscheidsdienst €7.000–€9.500, volledig verzorgde begrafenis €9.000–€12.000; via onze vaste uitvaartpartner crematie zonder afscheidsdienst vanaf €2.000
- Thuis opbaren mag ook vanuit het verpleeghuis, met professionele koeling
Wat vindt u hier?
Wie beslist over de uitvaart als iemand dementie had?
De Wet op de lijkbezorging wijst geen vaste beslisser aan: leidend is de wens of vermoedelijke wens van de overledene, en degene die het verlof aanvraagt (in de praktijk de partner of een van de kinderen) voorziet in de uitvaart.
Dit is de meest gestelde vraag bij een uitvaart na dementie, en het antwoord verrast veel families. De Wet op de lijkbezorging wijst namelijk geen enkele persoon aan als verantwoordelijke. De wetgever noemt bewust geen rangorde van erfgenamen of familieleden, omdat de zorg voor een uitvaart niet alleen van familierechtelijke maar ook van feitelijke betrekkingen afhangt. Ook een niet-gehuwde partner, een goede vriend of een buurvrouw kan de uitvaart regelen.
Bekijk in vier stappen wat de wet zegt
Artikel 18, lid 1 van de Wet op de lijkbezorging bepaalt: de lijkbezorging geschiedt overeenkomstig de wens of de vermoedelijke wens van de overledene, tenzij dat redelijkerwijs niet gevergd kan worden. Een testament, codicil of ondertekend wensenformulier waarin staat dat uw ouder begraven of gecremeerd wilde worden, is dus leidend, ook als de familie iets anders zou willen.
Is er niets vastgelegd? Dan telt de vermoedelijke wens. Wat heeft uw ouder in gezonde jaren gezegd? Welke levensovertuiging had hij of zij? Die aanwijzingen wegen mee.
Volgens artikel 18 Wlb voorziet degene die het verlof tot begraven of cremeren aanvraagt in de lijkbezorging, of degene die redelijkerwijs geacht kan worden in diens plaats te zijn getreden. In de praktijk is dat de partner of een van de kinderen, meestal degene die het meest betrokken was bij de zorg. Wie de opdracht geeft, is ook financieel de opdrachtgever.
Veel families denken dat de mentor of bewindvoerder die jarenlang alles regelde, ook de uitvaart moet regelen. Zo werkt het niet: de wettelijke bevoegdheid eindigt op de dag van overlijden, dus vanaf dat moment handelt hij niet meer áls vertegenwoordiger. Mentorschap, beschermingsbewind en curatele eindigen van rechtswege op de dag van overlijden. Vanaf dat moment kan de vertegenwoordiger niet meer in díe hoedanigheid een overeenkomst met een uitvaartondernemer sluiten. Wel moet een gewezen bewindvoerder of mentor nog doen wat niet zonder nadeel kan worden uitgesteld, totdat een ander bevoegd is (artikelen 1:448 en 1:461 BW). Wie ná het overlijden een opdracht geeft, doet dat als persoonlijk opdrachtgever en is dan zelf aanspreekbaar op de nota. Betrokken raken bij het afscheid kan dus prima, maar dan als opdrachtgever of zaakwaarnemer, niet meer vanuit de oude rol van mentor of bewindvoerder.
Wat de voormalige mentor of bewindvoerder wél kan doen: u vertellen welke uitvaartwensen bekend waren, en u wijzen op een bestaande uitvaartverzekering of spaargeld dat daarvoor bedoeld was. Vraag daar actief naar.
Komt de familie er samen niet uit, dan kan alleen de rechter in kort geding nog vóór de uitvaart beslissen. Bij onenigheid geldt het uitgangspunt van de wet: niet wat de nabestaanden willen is doorslaggevend, maar wat uw ouder wilde. Dat is vaak het enige argument waar iedereen zich achter kan scharen. Een uitvaartverzorger die buiten de familieverhoudingen staat, kan het gesprek daarop terugbrengen.
Uitvaart regelen? 085-0048099Stappenplan: de uitvaart regelen na het overlijden
Na het overlijden belt u eerst de arts voor de schouw en daarna een uitvaartondernemer; vervolgens regelt u koeling, opbaring, de aangifte bij de gemeente en de uitvaartvorm: alles binnen de termijn van zes werkdagen, tenzij de burgemeester na het horen van een arts anders beslist, binnen 36 uur alleen in overeenstemming met de officier van justitie.
Naast alle emotionele complexiteit moeten er concrete dingen gebeuren. Dit is de volgorde, van het eerste uur tot de dag van het afscheid.
Bij overlijden thuis belt u de huisarts of de huisartsenpost. Overlijdt uw ouder in een verpleeghuis of andere zorginstelling, dan regelt de instelling de schouw. Bij dementie is het overlijden meestal een verwacht, natuurlijk overlijden, dus de arts kan dit doorgaans eenvoudig vaststellen.
De arts geeft twee documenten af: de A-verklaring (de verklaring van overlijden, bestemd voor de gemeente) en een gesloten B-envelop met de doodsoorzaakverklaring voor het CBS. Die envelop mag u als nabestaande niet openen. Het verlof tot begraven of cremeren geeft de gemeente af, niet de arts.
Vertel meteen om wat voor situatie het gaat, bijvoorbeeld wanneer er nog een partner of ouder met dementie in beeld is. De uitvaartverzorger voert het praktische werk uit.
Uitvaart regelen? 085-0048099Het lichaam wordt het liefst zo snel mogelijk gekoeld. Koeling remt de natuurlijke afbraakprocessen en maakt het mogelijk om in alle rust afscheid te nemen, ook over meerdere dagen. Overlijdt uw ouder in een Wlz-zorginstelling, dan komen schouwen, gereedmaken voor transport en tijdelijk koelen voor rekening van de zorgorganisatie. Kiest u voor opbaren thuis, dan regelt de uitvaartondernemer de koeling met een koelplaat onder de overledene; de kamer zelf houdt u zo koel mogelijk, maximaal circa 18 °C.
Afleggen en opbaren zijn wél voor rekening van de nabestaanden. Bespreek dit onderscheid meteen in het eerste gesprek, zodat u niet voor onnodige kosten komt te staan.
Alles over koeling en opbaringZoek het testament, codicil of wensenformulier op. Bel daarna de uitvaartverzekeraar. Was uw ouder onder bewind gesteld? Vraag de voormalige bewindvoerder welke polissen er lopen: aan het einde van het bewind legt hij rekening en verantwoording af (artikel 1:445 BW), ook al is hij niet meer bevoegd om te handelen.
- Natura-polis: bepaalde diensten zijn gedekt; meld het overlijden eerst bij de verzekeraar en vraag wat die vergoedt als u een eigen ondernemer kiest
- Kapitaalpolis: de begunstigde ontvangt een bedrag en kiest daarmee vrij
- Geen verzekering en geen middelen? Vraag bijzondere bijstand aan; de gemeente beoordeelt per situatie of u in aanmerking komt
- Vraag om meerdere gewaarmerkte uittreksels van de overlijdensakte
Beslis waar uw ouder de komende dagen verblijft: thuis, in een rouwcentrum of in het uitvaartcentrum. Thuis opbaren mag ook wanneer uw ouder in een zorginstelling is overleden: uw ouder wordt dan naar uw huis of naar de vroegere woning gebracht. Voor veel families is dat een krachtige terugkeer naar de plek waar het leven zich afspeelde, na jaren van verpleeghuis.
De aangifte gebeurt vóór de uitvaart bij de gemeente waar het overlijden plaatsvond. In de praktijk doet de uitvaartondernemer de aangifte namens u. Daarna maakt de gemeente de akte van overlijden op en geeft zij het verlof tot begraven of cremeren af. Een uittreksel kost €17,80; dat tarief is landelijk vastgesteld in het Legesbesluit akten burgerlijke stand.
Begraven of cremeren? Is er een vastgelegde wens, volg die. Is die er niet, ga dan uit van de vermoedelijke wens van uw ouder. De uitvaart mag niet eerder dan 36 uur na het overlijden plaatsvinden (eerder mag alleen met toestemming van de burgemeester, na het horen van een arts en in overeenstemming met de officier van justitie) en moet binnen zes werkdagen na de dag van overlijden gebeuren. De burgemeester kan op grond van artikel 17 Wlb na het horen van een arts uitstel verlenen, bijvoorbeeld als familie uit het buitenland moet komen.
Is er nog een partner, ouder of broer met dementie? Bespreek vóór de uitvaartdag met de uitvaartondernemer hoe die persoon aanwezig kan zijn. Dat vraagt een paar concrete afspraken: daarover leest u hieronder meer.
Naar dementievriendelijke uitvaartKoeling van het lichaam en de opbaring
Koeling start zo snel mogelijk; in een Wlz-zorginstelling is tijdelijk koelen voor rekening van de zorgorganisatie, en bij opbaren thuis regelt de uitvaartondernemer een koelplaat, koelunit of thanatopraxie.
Koeling is het meest onderschatte onderdeel van de eerste uren. Zonder koeling zetten de natuurlijke afbraakprocessen snel in en verandert het gezicht van uw ouder: precies het beeld dat u niet als laatste herinnering wilt. Met goede koeling houdt u alle ruimte om rustig afscheid te nemen, ook over meerdere dagen, en om broers, zussen en kleinkinderen te laten komen.
Bekijk wie de koeling betaalt en welke methode wanneer past
Wie betaalt de koeling na overlijden in een verpleeghuis?
Volgens Zorginstituut Nederland komen schouwen, gereedmaken voor transport en tijdelijk koelen direct na het overlijden voor rekening van de zorgorganisatie. Dat onderscheid is belangrijk: brengt de instelling dat tijdelijk koelen toch in rekening, vraag dan om onderbouwing.
Volgens de algemene voorwaarden voor zorg met verblijf die veel instellingen gebruiken, krijgen nabestaanden zeven dagen om de kamer leeg te maken; valt het opbaren daarbinnen, dan kost het beschikbaar houden van de kamer niets. Een wettelijke ontruimingstermijn bestaat niet.
De drie manieren van koelen
Een dunne koelplaat op het matras, onder de overledene. Onzichtbaar, stil en geschikt voor opbaren in de eigen slaapkamer of woonkamer. De uitvaartondernemer plaatst en beheert hem.
- Ook mogelijk vanuit het verpleeghuis
- Geschikt tot de dag van de uitvaart
- Kamer moet wel koel gehouden worden
De koeling koelt de overledene via de koelplaat; de kamer zelf houdt u zo koel mogelijk, maximaal circa 18 °C. Bij warm weer kan een airco daarbij helpen.
- Vooral nodig bij warme dagen
- Combineerbaar met een koelplaat
- Vraag naar het dagtarief
Lichte conservering in plaats van koeling. Het lichaam blijft op kamertemperatuur en houdt een natuurlijker uiterlijk. De werking duurt volgens artikel 71 van de Wet op de lijkbezorging ten hoogste tien dagen; handig als de burgemeester na het horen van een arts uitstel verleent omdat familie van ver moet komen.
- Geen apparatuur in huis nodig
- Handig als familie uit het buitenland komt
- Aanraken blijft mogelijk
De dementievriendelijke uitvaart
Een naaste met dementie kan bijna altijd bij het afscheid aanwezig zijn; met minder prikkels, één vaste begeleider en een draaiboek bij onrust is dat ook bij gevorderde dementie meestal mogelijk.
Vaak is de situatie omgekeerd aan wat men verwacht: niet de overledene had dementie, maar de achterblijver. Vader overlijdt, en moeder heeft alzheimer. Of andersom. Dan komt de vraag: kan zij wel mee naar de uitvaart? Krijgt zij er iets van mee? Zal ze onrustig worden en de dienst verstoren?
Vaak kan er meer dan u denkt. Er is zelden een reden om iemand met dementie buiten te sluiten, en buitensluiten veroorzaakt dubbel verlies: geen afscheid betekent geen kans om te rouwen. Ook bij gevorderde dementie is aanwezig zijn meestal mogelijk. Het vraagt alleen voorbereiding, rust en inzicht in de ziekte.
Wat een dementievriendelijk afscheid concreet betekent
Bekijk de drie pijlers van een dementievriendelijk afscheid
Voor een beschadigd brein is elke herinnering een prikkel. Doseer ze zorgvuldig: minder foto's, minder muzieknummers, muziek niet te hard, een kortere ceremonie. De kwaliteit van een afscheid zit niet in de hoeveelheid.
- Geluid zachter dan gebruikelijk
- Beperkt aantal beelden en sprekers
- Korte, overzichtelijke dienst
Zorg dat er één vaste begeleider naast de persoon met dementie zit: een vertrouwde verzorgende, een nicht, een goede bekende. Dan kunt u als kind zelf ook echt afscheid nemen in plaats van de hele dag te bewaken.
- Vaste begeleider, geen wisselende gezichten
- Plek op de eerste rij, uitgang binnen bereik
- Als laatste binnenkomen, via een zij-ingang
Spreek van tevoren af wat er gebeurt bij onrust. Mag iemand opstaan en rondlopen tijdens de condoleance? Wie loopt mee naar buiten? Wat kalmeert deze persoon? Dan hoeft er op de dag zelf niets bedacht te worden.
- Afspraken bij onrust of weglopen
- Rustige uitwijkruimte beschikbaar
- Bekende kalmerende strategieën benoemd
Wilt u dat de uitvaart hierop wordt afgestemd? Bel gerust: het team van onze vaste uitvaartpartner beantwoordt uw vragen. Vertel vooraf waar het om gaat, dan kan de uitvaartverzorger de dag samen met u doorlopen.
Uitvaart regelen? 085-0048099Vertellen we het aan een naaste met dementie?
Wie het overlijden niet te horen krijgt, krijgt ook geen kans om te rouwen: vertel het rustig, in korte zinnen, en herhaal het zo vaak als nodig is, ook al beklijft de informatie niet.
Veel families twijfelen: heeft het zin om moeder te vertellen dat vader is overleden, als ze het over een uur weer vergeten is? En doen we haar er geen pijn mee?
Een goed uitgangspunt: wie het niet te horen krijgt, krijgt ook geen kans om te rouwen. Het verlies van een partner is al zwaar genoeg; geen afscheid kunnen nemen maakt het zwaarder. Ook al beklijft de informatie niet, het gevoel van gemis is er wel, en dat gevoel heeft een verklaring nodig.
Bekijk wat helpt bij het vertellen en wat u kunt verwachten
- Korte, eenvoudige zinnen zonder omwegen
- Zo vaak herhalen als nodig is: desnoods keer op keer
- Woorden van vroeger gebruiken (begrafenisondernemer, lijkwagen, afleggen)
- Rust brengen: één persoon, één boodschap
- Aanraking en nabijheid in plaats van uitleg
- Foto's van het afscheid maken en later samen terugkijken, om de boodschap rustig te kunnen herhalen
Een reactie komt vaak niet meteen. Soms valt het besef pas de volgende dag, als het brein de tijd heeft gehad om de gebeurtenis te verwerken. Het uitblijven van een reactie betekent dus niet dat er niets is aangekomen.
Verwacht geen rouw zoals u die zelf voelt. Verwacht wel iets: op een eigen moment, in een eigen vorm.
Komt de onrust of het verdriet steeds terug, bespreek het dan met de zorgmedewerkers. Zij kennen uw naaste goed en weten vaak wat rust geeft.
Uitvaartwensen vastleggen bij dementie: kan dat nog?
Een diagnose dementie betekent niet dat iemand niets meer mag beslissen: wilsbekwaamheid is besluitgebonden, dus zolang iemand begrijpt wat een crematie of begrafenis inhoudt, kan hij of zij de wens vastleggen, eigenhandig of bij de notaris (artikel 19 Wet op de lijkbezorging).
Leest u dit vóór het overlijden, omdat uw ouder nu ziek is en u vooruit wilt denken? Dan is dit het belangrijkste wat u kunt doen: praat nu, terwijl het nog kan.
Een diagnose dementie betekent níét automatisch dat iemand niets meer mag beslissen. Wilsbekwaamheid is besluitgebonden: iemand kan een ingewikkeld contract niet meer overzien, maar wel begrijpen wat een crematie of een begrafenis inhoudt en daar een voorkeur over uitspreken. Zolang uw ouder de strekking van dát besluit begrijpt, kan hij of zij het vastleggen. Legt uw ouder de wens bij de notaris vast, dan beoordeelt de notaris of uw ouder het besluit kan overzien. Een eigenhandig geschreven, gedagtekende en ondertekende verklaring mag ook, zelfs als iemand geen testament meer kan maken (artikel 19 Wet op de lijkbezorging).
Bekijk de drie manieren om wensen vast te leggen
In een testament legt de notaris uitvaartwensen vast en beoordeelt daarbij of uw ouder het besluit kan overzien; een codicil schrijft uw ouder zelf met de hand, gedagtekend en ondertekend. De vastgelegde wens gaat vóór de wens van nabestaanden, tenzij dat redelijkerwijs niet gevergd kan worden (artikel 18 Wlb).
- Bij de notaris: de notaris beoordeelt de wilsbekwaamheid
- Wens is leidend voor de uitvaart
- Een executeur benoemen kan alleen in een testament
Minder formeel, maar zeer waardevol. Een ondertekend en gedateerd formulier waarin uw ouder beschrijft hoe het afscheid eruit mag zien. Het geeft nabestaanden en de uitvaartondernemer richting.
- Eenvoudig samen in te vullen
- Altijd bij te werken
- Geeft de vermoedelijke wens vorm
Heeft uw ouder ooit iets gezegd over begraven of cremeren, over muziek, over een plek? Schrijf het op met datum en context. Mondelinge uitingen tellen mee bij het bepalen van de vermoedelijke wens.
- Noteer datum en context
- Deel het met broers en zussen
- Voorkomt onenigheid achteraf
En als er nooit iets is vastgelegd?
Dat komt vaak voor. Er is nooit over gesproken, of uw ouder was al te ver in het ziekteproces. Dan beslist u, en dat is een grote verantwoordelijkheid, maar ook een opening. U kunt het afscheid samenstellen op basis van wat u wél weet: de muziek, de plekken, de gewoonten, de waarden. De uitvaart hoeft niet te gaan over de laatste zieke jaren. Hij mag over een heel leven gaan.
Een afscheid dat recht doet aan wie uw ouder écht was
Het afscheid mag over een heel leven gaan in plaats van over de laatste zieke jaren: muziek, foto's en een betekenisvolle plek maken zichtbaar wie uw ouder was voordat de ziekte kwam.
De afgelopen jaren stond de ziekte centraal: de artsen, de medicijnen, het geheugen dat verdween, het gedrag dat veranderde. Maar uw ouder was zoveel meer dan dementie. De uitvaart is de kans om dat weer zichtbaar te maken.
Sommige families die met dementie te maken hadden, kiezen bewust voor een rijke, persoonlijke ceremonie, juist omdát de laatste jaren zo kaal waren. Het afscheid wordt dan een herstel van wie de persoon was.
Bekijk drie manieren om het hele leven zichtbaar te maken
Muziek blijft vaak het langst hangen bij dementie. Kies wat uw ouder werkelijk liefhad: het liedje dat altijd gefloten werd, de plaat uit de verkeringstijd, niet wat plechtig hoort te zijn.
Top 10 uitvaartmuziek Uitvaartmuziek top 20Foto's van de jeugd, het werk, het gezin. Verhalen van collega's, buren, vrienden van vroeger. Laat de mens zien die er was voordat de ziekte kwam.
Rouwspeech schrijven Rouwbloemen bij de uitvaartDe locatie van het afscheid is vrij te kiezen: de buurt van vroeger, een plek in de natuur, een natuurbegraafplaats, of gewoon thuis in de tuin. Begraven zelf kan alleen op een begraafplaats (artikel 23 Wet op de lijkbezorging).
Natuurbegraven Groene uitvaart optiesAnticiperende rouw, opluchting en schuldgevoel
Bij dementie begint de rouw al vóór het overlijden, stukje bij beetje; dat maakt het verdriet erna niet kleiner, en opluchting naast schuldgevoel is een normale reactie na een lang zorgtraject.
Bij dementie verliest u uw ouder niet in één moment, maar stukje bij beetje. Eerst het geheugen voor recente dingen, dan namen en gezichten, dan uw eigen naam. Elk van die stukjes verlies was een klein sterfgeval waar u om rouwde, ook als u het toen niet zo noemde. Dat heet anticiperende rouw: rouw die begint vóór het overlijden. Het wordt ook wel levend verlies genoemd: rouwen om iemand die er nog is.
Wat veel mensen verrast, is dat het overlijden dáárna toch nog hard aankomt. De omgeving zegt: "je had toch al zo lang de tijd om je voor te bereiden?" Maar zo werkt het niet. Er komt een nieuwe, definitieve laag verlies bij, en die verdient net zoveel ruimte.
Bekijk de twee lagen van verlies bij dementie naast elkaar
- Verlies van contact en herkenning
- Verlies van de persoonlijkheid die u kende
- Verlies van gesprekken en gedeelde herinneringen
- Verlies van uw ouder in de rol van ouder
- Verlies van de toekomst die u samen had bedacht
- Het definitieve, onomkeerbare afscheid
- De leegte waar de zorgrol zat
- Rouw om wat nooit meer goedgemaakt kan worden
- Opluchting, en schuldgevoel over die opluchting
- Het besef dat uw ouder er nu écht niet meer is
Opluchting is geen liefdeloosheid
Veel nabestaanden voelen na het overlijden een golf van opluchting. Het lijden is voorbij. De zorgtaak is voorbij. En vrijwel meteen daarna komt het schuldgevoel: hoe kán ik opgelucht zijn, het is mijn moeder. Het antwoord is eenvoudig: júíst omdat u van haar hield, was het zo zwaar. En omdat het zo zwaar was, brengt het loslaten ook rust.
Misschien vraagt u zich ook af of u de juiste keuzes maakte. Had ik vaker moeten komen? Had ik haar thuis moeten houden? U heeft die keuzes gemaakt met de kennis, de energie en de middelen die u op dat moment had. Schuldgevoel na jarenlange mantelzorg is normaal, en normaal is iets anders dan schuldig zijn.
Bekijk alle pagina's over rouw, rouwverlof en ondersteuning
Wat kost de uitvaart van een ouder met dementie?
De aandoening heeft geen invloed op de prijs: landelijk kost een crematie met afscheidsdienst gemiddeld €7.000 tot €9.500 en een volledig verzorgde begrafenis €9.000 tot €12.000, terwijl een crematie zonder afscheidsdienst al vanaf €2.000 kan.
Wat wél verschilt, zijn een paar financiële zaken die specifiek bij een lang zorgtraject horen.
Bekijk alle indicatietarieven per uitvaartvorm
| Uitvaartvorm | Indicatie totaalkosten | Toelichting |
|---|---|---|
| Crematie | €7.500 via onze vaste uitvaartpartner; landelijk gemiddeld €7.000 – €9.500 | Volledig verzorgde crematie met ceremonie |
| Begrafenis | vanaf €3.900 via onze vaste uitvaartpartner, met afscheidsdienst €6.000; landelijk gemiddeld volledig verzorgd €9.000 – €12.000 | Grafrechten bepalen het grootste prijsverschil |
| Natuurbegraven | grafrecht circa €2.000 – €7.000, plus €500 – €1.200 begraafkosten | Grafrecht meestal voor onbepaalde tijd |
| Stille crematie | vanaf €2.000 | In alle eenvoud en rust |
Vaste prijzen van onze vaste uitvaartpartner naast landelijke gemiddelden; de werkelijke kosten hangen af van locatie, grafrechten en gekozen onderdelen.
Bekijk wat u kunt besparen en wat specifiek bij dementie speelt
- Losse diensten afnemen in plaats van een vaste samenstelling
- Crematorium of ceremonie direct boeken
- Zelf de rouwkaarten en de muziek verzorgen
- Kistdragers uit de eigen familie
- Een eenvoudige kist; online vanaf circa €239
- De eigen bijdrage aan het CAK stopt per overlijdensdatum
- Bewind en mentorschap eindigen op de dag van overlijden
- Vraag de voormalige bewindvoerder naar lopende polissen
- Zorginstelling: volgens de algemene voorwaarden zeven dagen om de kamer leeg te maken, zonder kamerkosten als het opbaren in die dagen valt
- Tijdelijk koelen in de instelling is voor rekening van de zorgorganisatie
Reken zelf uit wat een uitvaart in uw situatie kost, zonder verplichting en zonder gesprek vooraf.
Benieuwd wat een uitvaart kost? Bekijk daar alle prijzen per onderdeel, of neem zes uitgerekende samenstellingen door.
Uitvaartkosten calculator Uitvaart via de bijstand Zonder uitvaartverzekeringDiensten die u los kunt afnemen
U kunt de volledige uitvaart laten verzorgen, of alleen de onderdelen die u nodig heeft. Sommige diensten regelt u telefonisch met het team van onze vaste uitvaartpartner, andere rechtstreeks bij een gespecialiseerde aanbieder; op het overzicht van de losse diensten ziet u per dienst hoe u die regelt.
Bekijk alle diensten met indicatietarieven
Begeleiding door een uitvaartverzorger bij u in de buurt, via onze vaste uitvaartpartner; vertel vooraf om wat voor situatie het gaat.
Professionele koeling en laatste verzorging thuis, ook vanuit het verpleeghuis.
Alleen het crematoriumtarief, landelijke spreiding; het crematorium boekt u via de uitvaartverzorger of, als u alles zelf regelt, zelf.
Respectvolle overbrenging vanuit het verpleeghuis of van thuis naar de gewenste locatie.
Conservering en presentatie voor een langere opbaring thuis; de werking duurt ten hoogste tien dagen (artikel 71 Wet op de lijkbezorging), en een uitvaart na de zesde werkdag kan de burgemeester na het horen van een arts toestaan (artikel 17).
Vier of zes kistdragers voor een waardige ceremonie, of dragers uit de eigen familie.
Zelf de regie houden en alleen afnemen wat u nodig heeft: per onderdeel, in uw eigen tempo.
Uitvaartverzekering en dementie
Controleer altijd of er al een polis is voordat u iets betaalt: een natura-polis dekt bepaalde diensten en een kapitaalpolis keert een bedrag uit aan de begunstigde, die vrij kiest.
Veel ouderen hebben decennia geleden al een polis afgesloten. Vraag bij een natura-polis altijd expliciet of u zelf een uitvaartondernemer mag kiezen.
Denkt u vooruit voor uzelf of voor een ouder die nog niet verzekerd is? Bij het afsluiten van een nieuwe polis kijkt de verzekeraar of u verzekerd kunt worden: a.s.r. noemt daarbij gezondheidsvragen, waarin een bestaande diagnose kan meewegen, en volgens Monuta weet u dat bij het afsluiten meteen. Vergelijk daarom eerst wat er in uw situatie mogelijk is.
Bekijk alle pagina's over polissen, vrije keuze en verzekeraars
Vragen over de uitvaart bij dementie en alzheimer
De wet wijst geen persoon aan. Artikel 18 van de Wet op de lijkbezorging bepaalt dat de uitvaart plaatsvindt volgens de wens of de vermoedelijke wens van de overledene, en dat degene die het verlof aanvraagt in de uitvaart voorziet. Meestal is dat de partner of een kind. Vastgelegde wensen gaan voor, tenzij dat redelijkerwijs niet kan.
Mentorschap, bewind en curatele eindigen van rechtswege op de dag van overlijden. Vanaf dat moment kan iemand niet meer als vertegenwoordiger een uitvaartovereenkomst sluiten. Wie de uitvaart daarna feitelijk regelt, doet dat als persoonlijk opdrachtgever en is zelf aanspreekbaar op de nota. Een voormalige mentor of bewindvoerder mag die rol op zich nemen, maar hoeft dat niet.
Ja, zolang iemand op het moment van vastleggen begrijpt wat dat besluit inhoudt: wie een contract niet meer overziet, kan soms nog wel kiezen tussen begraven en cremeren. Dat mag zelfs als iemand geen testament meer kan maken, in een eigenhandig geschreven, gedagtekende en ondertekende verklaring of bij de notaris (artikel 19 Wet op de lijkbezorging). Hoe eerder, hoe beter.
Een dementievriendelijke uitvaart is afgestemd op een aanwezige naaste met dementie: minder prikkels, zachtere muziek, minder beelden, een korte ceremonie, een vaste vertrouwde begeleider en een afgesproken draaiboek als er onrust ontstaat. Bel gerust: het team van onze vaste uitvaartpartner beantwoordt uw vragen.
In de meeste gevallen wel, ook bij gevorderde dementie. Er is zelden een reden om iemand met dementie buiten te sluiten. Het helpt vaak om iemand als laatste te laten binnenkomen, aan de arm van een vertrouwde begeleider, met een plek op de eerste rij en een uitgang binnen bereik.
Wie het niet te horen krijgt, krijgt ook geen kans om te rouwen. Vertel het rustig, in korte zinnen, en herhaal het zo vaak als nodig is, ook als de informatie niet blijft hangen. Herkenbare symbolen zoals de kist, de rouwauto of de begraafplaats helpen daarbij.
Anticiperende rouw is het rouwproces dat begint voor het overlijden. Bij dementie verliezen naasten hun dierbare stukje bij beetje: het geheugen, de persoonlijkheid, het contact. Na het overlijden komt daar een nieuw, definitief verlies bij. Dat de rouw al jaren bezig was, maakt de rouw na het overlijden niet kleiner.
Opluchting komt vaak voor na een lang en zwaar zorgtraject dat jaren kan duren, en wordt vaak gevolgd door schuldgevoel over die opluchting. Opluchting is geen teken van te weinig liefde. Beide gevoelens zijn normaal en mogen naast elkaar bestaan. Rouwbegeleiders die gespecialiseerd zijn in verlies bij dementie kunnen u hierbij ondersteunen.
De kosten zijn gelijk aan die van elke andere uitvaart; de aandoening heeft geen invloed op de prijs. Landelijk kost een crematie met afscheidsdienst gemiddeld €7.000 tot €9.500 en een volledig verzorgde begrafenis €9.000 tot €12.000. Een crematie zonder afscheidsdienst kan vanaf €2.000. Wat u betaalt, hangt af van de vorm van het afscheid, de opbaring en het aantal gasten.
De uitvaart vindt plaats binnen zes werkdagen na de dag van overlijden (artikel 16 Wlb). Eerder of later kan alleen met toestemming van de burgemeester na het horen van een arts (artikel 17); eerder dan 36 uur na het overlijden bovendien alleen in overeenstemming met de officier van justitie.
Koeling begint het liefst zo snel mogelijk. Volgens Zorginstituut Nederland komen schouwen, gereedmaken voor transport en tijdelijk koelen direct na het overlijden voor rekening van de zorgorganisatie. Afleggen en opbaren zijn voor rekening van de nabestaanden. Wordt uw ouder thuis opgebaard, dan verzorgt de uitvaartondernemer de koeling met een koelplaat of koelunit.
Met professionele koeling is opbaren thuis doorgaans tot de dag van de uitvaart mogelijk, binnen de termijn van zes werkdagen. Thanatopraxie werkt ten hoogste tien dagen (artikel 71 Wlb); een uitvaart na de zesde werkdag kan de burgemeester na het horen van een arts toestaan. Thuis opbaren mag ook na overlijden in een zorginstelling.
Volgens de algemene voorwaarden voor zorg met verblijf die veel instellingen gebruiken, krijgen nabestaanden zeven dagen om de kamer leeg te maken; valt het opbaren daarbinnen, dan kost het beschikbaar houden van de kamer niets. Er is geen wettelijke ontruimingstermijn. Wilt u meer tijd, bespreek dat dan met de zorginstelling; extra dagen kunnen wel in rekening worden gebracht.
De eigen bijdrage aan het CAK stopt per de overlijdensdatum. Er volgt meestal nog een eindafrekening over de laatste periode. Vraag de voormalige bewindvoerder naar lopende polissen en administratie, want zijn bevoegdheid eindigt door het overlijden. Daarna nemen de erfgenamen of een gemachtigde de administratie over.
Is er geen uitvaartverzekering en is er in de nalatenschap en bij uzelf te weinig geld, dan kunt u bijzondere bijstand aanvragen. De gemeente beoordeelt per situatie of u in aanmerking komt (artikel 35 Participatiewet). Meld dit bij de gemeente voordat u de opdracht tekent of betaalt. Bel gerust als u wilt weten wat er binnen het budget mogelijk is.
Gerelateerde onderwerpen
Personenalarmering en valdetectie voor iemand die nog zelfstandig woont.
Wat regelt de instelling, wat regelt u zelf, en welke kosten zijn voor wie?
Palliatieve zorg, het laatste levensstadium en wat er daarna moet gebeuren.
Wat er op u afkomt als uw partner overlijdt, praktisch en financieel.
Volledig kostenoverzicht voor crematie, begrafenis en losse diensten.
Hoe koeling thuis werkt, wat het kost en hoelang de opbaring kan duren.
Deze informatie is zorgvuldig samengesteld, maar is geen persoonlijk juridisch of financieel advies. Gaat het om een erfenis, bewind, schulden of een termijn, dan kunt u terecht bij een notaris of jurist; over bijzondere bijstand beslist de gemeente, en voor advies over een verzekering kunt u terecht bij een AFM-geregistreerd adviseur.
Bronnen: Wet op de lijkbezorging (art. 16, 17, 18, 19, 23, 71), Burgerlijk Wetboek (art. 1:445, 1:448, 1:461, 4:7, 4:143), Participatiewet (art. 35), Legesbesluit akten burgerlijke stand, Rijksoverheid, Zorginstituut Nederland, het CAK, algemene voorwaarden zorg met verblijf, Monuta en a.s.r.
Eén nummer voor al uw vragen over de uitvaart
Na jaren van zorgen heeft u geen behoefte aan een verkoopgesprek. U wilt iemand die weet wat er moet gebeuren en die het, als u dat wilt, in gang zet.
Eén vaste uitvaartpartner
Belt u, dan wordt u automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt en, als u dat wilt, de uitvaart in gang zet bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt. Een gesprek verplicht u tot niets; geeft u wel al opdracht, bijvoorbeeld voor vervoer of koeling, dan betaalt u in de regel wat al is gedaan.
Dag en nacht bereikbaar
Het nummer is dag en nacht bereikbaar, ook in het weekend en op feestdagen.
Afgestemd op dementie
Vertel de uitvaartverzorger dat er dementie in beeld is; dan kan de uitvaartdag vooraf met u worden doorgelopen en rustig worden afgestemd.
