Thuis opbaren betekent dat de overledene in de eigen woning wordt verzorgd en opgebaard tot aan de uitvaart, die uiterlijk op de zesde werkdag na overlijden plaatsvindt. Koeling is niet wettelijk verplicht: de Wet op de lijkbezorging stelt geen eisen aan conservering. Een gesloten kistopbaring kan zonder koeling in een koele ruimte; bij bed- of plankopbaring zonder koeling is maximaal 1 dag aan te raden, met goede ventilatie (ramen met horren, airco op maximaal 17°C). U kiest zelf uit bed-, plank- of kistopbaring, mag de overledene zelf wassen, kleden en verzorgen, en u mag losse opbaring aanvragen zonder een complete uitvaartsamenstelling af te nemen. Zelf doen kan vanaf €0; een koelplaat huren kost vanaf circa €190 voor zes dagen. Bel 06-45100608 om een zelfstandige uitvaartondernemer bij u in de regio te vinden.
- Drie vormen: bedopbaring, plankopbaring of kistopbaring
- Gesloten kistopbaring: zonder koeling mogelijk in een koele ruimte
- Bed-/plankopbaring zonder koeling: max. 1 dag, mits goede ventilatie
- Koelplaat huren: vanaf circa €190 voor zes dagen
- Met goede koeling: meestal 4 tot 6 dagen, maximaal ongeveer 10 dagen
- Zelf doen: volledig toegestaan, geen vergunning nodig, vanaf €0
- Wettelijke termijn: uitvaart uiterlijk 6 werkdagen na overlijden
- Ook losse opbaring mogelijk: geen volledige uitvaart verplicht
Wat is thuis opbaren?
Thuis opbaren houdt in dat de overledene na de laatste verzorging in de eigen woning wordt opgebaard — op een bed, opbaarplank of in een kist — zodat nabestaanden op elk moment afscheid kunnen nemen tot aan de uitvaart.
Het overlijden van een dierbare is een ingrijpende gebeurtenis. Steeds meer mensen kiezen ervoor om de overledene thuis op te baren, omdat dit een veilige en vertrouwde omgeving biedt om afscheid te nemen. U hebt de regie, bepaalt zelf wie er langs wil komen en op welk moment, en creëert een intieme setting zonder de formaliteit van een rouwcentrum.
Het is echter niet voor iedereen de beste keuze. Sommige mensen hebben juist behoefte aan een neutrale locatie of hebben thuis de ruimte of mogelijkheid niet. Opbaren in een rouwcentrum of uitvaartcentrum is dan een respectvol en professioneel alternatief. Hieronder leest u alles over beide opties.
Wist u dat u ook alleen de opbaring kunt regelen, zonder dat u daarbij een complete uitvaart hoeft af te nemen? Veel mensen denken dat opbaren automatisch onderdeel is van een volledige samenstelling, maar u kunt heel bewust kiezen voor een losse opbaring – thuis of in een centrum – en de rest van de uitvaart later of elders organiseren. Dit geeft u maximale vrijheid en kan kosten besparen.
Vormen van thuis opbaren: bed, plank of kist
Bij thuis opbaren kiest u uit drie vormen: bedopbaring (het meest intiem, in het eigen bed), plankopbaring (huiselijk en laag bij de grond) en kistopbaring (verzorgd en praktisch bij veel bezoek). Alle drie kunnen met een koelplaat vanaf circa €190, of zonder koeling vanaf €0.
Kistopbaring
Kistopbaring is praktisch en verzorgd. De overledene ligt in een uitvaartkist, vaak op schragen, met een koelplaat eronder. Het oogt formeler, biedt bescherming en is prettig bij veel bezoek. Nabestaanden kunnen nog steeds betrokken zijn bij verzorging en rituelen.
Plankopbaring
Plankopbaring oogt huiselijk en natuurlijk. De overledene ligt op een speciale opbaarplank met wade of lakens, laag bij de grond. Dit geeft een intieme setting waarin nabijheid en persoonlijke aandacht centraal staan — vaak ervaren als troostend.
Bedopbaring
Bedopbaring is de meest intieme vorm. De overledene ligt in het eigen bed, vaak met een onzichtbare koeling onder het matras, en wordt vlak voor de uitvaart in de kist gelegd. Dit biedt maximale nabijheid in een vertrouwde omgeving.
Hoe regelt u een thuisopbaring? Stappenplan
Een thuisopbaring regelt u in zes stappen: overlijden laten vaststellen, opbaarvorm kiezen, laatste verzorging, koeling of balseming plaatsen, afscheid nemen en de overledene op tijd naar de uitvaart brengen.
- Laat het overlijden vaststellen
Bel bij overlijden thuis de huisarts of huisartsenpost; in het ziekenhuis doet de behandelend arts dit. De arts schouwt het lichaam en geeft bij een natuurlijke dood de verklaring van overlijden (A-verklaring) af, plus een gesloten envelop met de doodsoorzaakverklaring (B-envelop) voor het CBS. De overledene mag pas ná de schouw verplaatst of verzorgd worden.
- Kies een opbaarvorm en plek
Kies uit bedopbaring, plankopbaring of kistopbaring, in een koele ruimte met voldoende plaats. Lukt thuis opbaren niet, dan is een rouwcentrum of een 24-uurskamer in een uitvaartcentrum een goed alternatief.
- Verzorg de overledene (laatste verzorging)
Was, kleed en verzorg de overledene, inclusief het sluiten van mond en ogen. Was liefst zo min mogelijk en gebruik weinig zeep: de natuurlijke vetlaag beschermt de huid en houdt de overledene langer toonbaar. U mag dit zelf doen, of laten doen.
- Plaats koeling of kies voor balseming
Leg een koelplaat onder het bovenlichaam of in de kist, onzichtbaar onder een laken. Begin met koelen zodra de verzorging klaar is: hoe eerder de temperatuur omlaag gaat, hoe beter de overledene in conditie blijft. Wilt u geen koeling, dan kan thanatopraxie (lichte balseming) het lichaam ongeveer 5 tot 10 dagen zonder koeling in goede staat houden.
- Neem afscheid in eigen tempo
Richt de kamer persoonlijk in met foto's, bloemen, kaarsen of muziek en maak eventueel een draaiboek voor bezoek. Nabestaanden kunnen op elk moment bij de overledene zijn, zonder bezoekuren of reistijd, tot aan de dag van de uitvaart.
- Breng de overledene op tijd naar de uitvaart
De begrafenis of crematie moet uiterlijk op de zesde werkdag na overlijden plaatsvinden. Plan het vervoer, zeker bij een flat of appartement: meet vooraf lift en trap en regel voldoende dragers.
Het keukentafelgesprek: afscheid in vertrouwde setting
Bij thuis opbaren nemen nabestaanden in hun eigen tempo afscheid, zonder bezoekuren of wachtkamer — de vanzelfsprekendheid van de eigen omgeving werkt voor veel families troostend.
Een van de meest bijzondere aspecten van thuis opbaren is dat nabestaanden in hun eigen tempo, op hun eigen manier, kunnen afspreken om afscheid te nemen. Er is geen bezoekuur, geen formele wachtkamer — u zit letterlijk aan de keukentafel, met koffie en een koekje, en gaat af en toe even naar de kamer waar de overledene ligt opgebaard.
Lees hoe het afscheid thuis het rouwproces ondersteunt
Kinderen kunnen op deze manier ook op een laagdrempelige manier met het overlijden omgaan. Ze kunnen even naar binnen lopen, een tekening neerleggen, of gewoon in dezelfde vertrouwde omgeving zijn terwijl het afscheid plaatsvindt. Veel gezinnen vertellen achteraf hoe waardevol dit is geweest voor het rouwproces van de jongste familieleden.
Het gesprek aan de keukentafel — met ruimte voor herinneringen, stiltes, tranen en soms ook een lach — blijkt vaak een van de meest helende onderdelen van het afscheid te zijn. Nabestaanden geven aan dat ze hierdoor het verlies beter een plek hebben kunnen geven.
Wat deze vorm van opbaren ook bijzonder maakt, is dat u niet wordt afgeleid door praktische zaken buitenshuis. U blijft in uw eigen ritme, kunt eten wanneer u wilt, en hoeft geen rekening te houden met openingstijden van een rouwcentrum. Die alledaagse vanzelfsprekendheid — het dekken van de tafel, het warme licht van de eigen lamp — kan troost bieden die met geen enkele professionele aankleding te evenaren is.
Wat kost thuis opbaren? En opbaren in een centrum?
Thuis opbaren kost vanaf €0 als u alles zelf doet zonder koeling; een koelplaat huren kost vanaf circa €190 voor zes dagen, en een complete thuisopbaring door een specialist begint rond €900 — vaak goedkoper dan opbaren in een uitvaartcentrum (€400–€900).
De kosten van opbaren variëren sterk, afhankelijk van of u het zelf regelt of een specialist inschakelt, en of u koeling gebruikt. Let op: thuis opbaren is niet automatisch gratis. Het wassen, kleden en de koeling kosten tijd en materiaal, en soms is een thuisopbaring met volledige verzorging vergelijkbaar met een opbaring in een centrum.
Bekijk alle indicatietarieven per dienst: zelf doen én uitbesteden
| Dienst | Toelichting | Richtprijs |
|---|---|---|
| Basis zelf opbaren (zonder koeling) | Bij koele ruimte en korte opbaarduur | €0 |
| Koelplaat huren | Voor zes dagen, bed- of kistkoeling | vanaf circa €190 |
| Koeling per dag (dagtarief) | Alternatief bij korte opbaring, ca. €50 per dag | vanaf €50 |
| Bezorgen en plaatsen koeling | Optioneel: brengen, aansluiten en ophalen | vanaf €150 |
| Opbaarmaterialen huren | Optioneel: opbaarplank, kistrok e.d. | vanaf €50 |
| Thanatopraxie (lichte balseming) | Alternatief voor koeling, ca. 5–10 dagen | €450–€950 |
| Complete thuisopbaring door specialist | Inclusief verzorging en koeling | €900 – €1.200 |
| Opbaren in uitvaartcentrum | Reguliere opbaarkamer | €400–€900 |
| Opbaren in rouwcentrum (incl. koeling) | Vaak met 24-uurskamer | €600–€1.200 |
Bij zelf doen heeft u de meeste controle over de kosten. Een koelplaat is de grootste losse kostenpost. Wilt u snel schakelen? Via onze pagina over thuisopbaring met spoed vindt u zelfstandigen voor spoedinzet op aanvraag; hoe snel iemand beschikbaar is, verschilt per regio en per moment. Zie ook onze pagina over uitvaartkosten besparen en de uitvaartkosten calculator.
Goed om te weten: u kunt bij veel aanbieders ook alleen de opbaring afnemen, zonder dat u daar een volledige uitvaart bij hoeft te boeken. Dit noemen we een 'losse opbaring' en kan zowel thuis als in een rouwcentrum. U betaalt dan alleen voor de opbaring zelf, eventueel inclusief koeling, en behoudt de vrijheid om de rest van de uitvaart naar eigen inzicht en budget in te vullen.
Benieuwd wat een uitvaart kost? Bekijk zes samenstellingen met alle onderdelen.
Mag je zelf de laatste verzorging doen?
Ja, nabestaanden mogen de laatste verzorging volledig zelf doen: wassen, aankleden, opmaken en het sluiten van mond en ogen — geen vergunning of professional vereist — maar u mag de verzorging ook overlaten aan een specialist.
Veel mensen ervaren dit als emotioneel waardevol; het is een laatste daad van liefde die bijdraagt aan de verwerking van het verlies. Een praktische tip van uitvaartverzorgers: was liefst zo min mogelijk en gebruik weinig zeep. De huid heeft een dun natuurlijk vetlaagje dat beschermt; door dit zoveel mogelijk intact te laten, blijft de overledene langer toonbaar.
Vergelijk de voordelen van zelf doen en uitbesteden
Voordelen zelf doen
- Persoonlijk, intiem afscheidsritueel
- Volledige regie in vertrouwde omgeving
- Geen kosten voor verzorging
- Kan samen met familieleden
Voordelen uitbesteden
- Professionele verzorging en advies
- Minder belastend voor de familie
- Specialist kan ook moeilijke situaties aan
- Materiaal en koeling vaak inbegrepen
Wilt u bepaalde delen liever uitbesteden? Bel 06-45100608 om via ons platform een zelfstandige uitvaartondernemer bij u in de regio te vinden; de ondernemer voert uit wat u niet zelf doet.
Thuis opbaren met of zonder koeling?
Koeling is niet wettelijk verplicht bij thuisopbaring, maar wel sterk aan te raden: een koele overledene blijft langer in goede conditie. Een gesloten kist kan kort zonder koeling; voor langer thuishouden gebruikt u een koelplaat (vanaf circa €190 voor zes dagen, of vanaf €50 per dag) of thanatopraxie (€450–€950).
Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen verschillende soorten opbaring:
- Gesloten kistopbaring: kan goed zonder koeling, mits de ruimte koel genoeg is (bijvoorbeeld een slaapkamer op het noorden).
- Bedopbaring of plankopbaring zonder koeling: maximaal 1 dag aan te raden. Kamertemperatuur is al snel 15°C of hoger, en ramen openen zonder horren is riskant vanwege vliegen die maden kunnen veroorzaken. Wilt u toch ventileren, gebruik dan horren en zet een airco op maximaal 17°C.
- Wilt u de overledene langer thuis houden? Huur dan een koelplaat (vanaf circa €190 voor zes dagen) of kies voor thanatopraxie (balseming) als alternatief (€450–€950).
Bekijk bedkoeling, kistkoeling en hoe lang koeling het lichaam goed houdt
Er zijn twee gangbare typen koeling voor thuis. Bedkoeling is een dunne koelplaat die onder het matras of direct onder het bovenlichaam in bed wordt gelegd — dit past bij een bed- of plankopbaring en blijft onzichtbaar onder de lakens. Kistkoeling is een plaat die in of onder de kist wordt geplaatst en hoort bij een kistopbaring. Beide werken op netstroom, geven een licht gezoem vergelijkbaar met een koelkast en verbruiken weinig stroom.
Met goede koeling blijft een overledene in de praktijk meestal vier tot zes dagen in goede conditie, en bij gunstige omstandigheden tot ongeveer tien dagen. Dat is ruim genoeg voor de wettelijke termijn van zes werkdagen. Zonder koeling gelden veel kortere termijnen: bij een gesloten kist in een koele ruimte enkele dagen, bij bed- of plankopbaring meestal één dag.
Een paar praktische aandachtspunten die het verschil maken: begin met koelen zodra de verzorging klaar is, houd de plaat contact maken met de rug en schouders (daar zit de meeste lichaamswarmte), en laat de plaat dag en nacht aan staan — ook tijdens bezoek. Wordt de opbaring onverwacht langer, dan kan een specialist de overledene een nacht in een mortuariumkoeling laten rusten en daarna weer thuisbrengen.
Bekijk de aandachtspunten bij warm weer en een hittegolf
Bij warm weer of tijdens een hittegolf gaat ontbinding sneller en is extra aandacht nodig. Houd op warme dagen ramen en gordijnen juist gesloten om de binnentemperatuur zo laag en constant mogelijk te houden — precies andersom dan bij koud weer, wanneer een raam open en de verwarming uit verstandig is. Houd de ruimte bij voorkeur tussen 15 en 18°C.
- Zet in de zomer gordijnen dicht en de verwarming uit; in de winter kan een raam open en de verwarming uit.
- Een koelplaat koelt alleen van onderaf; bij hitte kan een extra of rondom-koeling (bijvoorbeeld eerst een nacht in het mortuarium) helpen.
- Koelelementen omwikkeld met een doek, naast de overledene, geven bij noodgevallen extra verkoeling.
- Laat bij twijfel dagelijks controleren en overweeg thanatopraxie voor een langere, hitte-onafhankelijke opbaring.
Twijfelt u wat in uw situatie verstandig is? Bel 06-45100608 om een zelfstandige uitvaartondernemer bij u in de regio te vinden die op locatie kan bijspringen.
Thanatopraxie bij thuisopbaring
Thanatopraxie is een lichte balseming waarmee de overledene ongeveer 5 tot 10 dagen zonder koeling thuis opgebaard kan worden, met een natuurlijke uitstraling; de kosten liggen tussen €450 en €950.
De behandeling wordt uitgevoerd door een zelfstandig specialist (niet thuis). Daarna is er tijdens de opbaring geen koeling meer nodig, wat nabestaanden meer tijd en rust geeft voor een zorgvuldig afscheid. Het is een goed alternatief wanneer er thuis onvoldoende ruimte is voor koeling, bij warm weer, of wanneer de opbaring langer duurt. Meer informatie vindt u op onze pagina over thanatopraxie (balseming).
Thuis, in een rouwcentrum of uitvaartcentrum: wat past bij u?
Thuis opbaren is het meest persoonlijk; een rouwcentrum biedt een neutrale locatie met faciliteiten; een uitvaartcentrum brengt opbaren en dienst samen op één plek; een religieuze instelling past bij een gelovig afscheid.
Bekijk de vier opbaarlocaties en wat ze bieden
Thuis opbaren
De meest persoonlijke keuze. U bepaalt de inrichting, de muziek, wie er komt en hoe laat. Geen bezoekuren, geen reistijd.
Rouwcentrum
Een neutrale locatie met professionele faciliteiten, vaak met een aula of condoleanceruimte. Geschikt als u thuis geen ruimte heeft. Lees meer over opbaren in een rouwcentrum.
Uitvaartcentrum
Alles op één locatie: opbaren, de dienst, en eventueel de catering. Vaak met een 24-uurskamer waar u op elk moment terecht kunt. Voor wie gemak en ontzorging wenst.
Religieuze instelling
Voor wie gelovig is, kan opbaren in een kerk, moskee of ander gebedshuis een betekenisvolle keuze zijn.
Thuis opbaren na overlijden elders
Ook als iemand niet thuis is overleden, kan thuis opbaren bijna altijd: na de schouw en het regelen van het vervoer kan de overledene vanuit het ziekenhuis, verpleeghuis of hospice naar huis worden gebracht.
Bekijk wat er per overlijdenslocatie anders gaat
- Ziekenhuis: de behandelend arts schouwt en geeft de verklaring van overlijden af. Daarna kan de overledene naar huis; u mag zelf vervoeren of rouwvervoer laten regelen.
- Verpleeghuis of verzorgingshuis: schouwen, gereedmaken voor transport en tijdelijk koelen komen voor rekening van de zorginstelling; afleggen en opbaren zijn voor de nabestaanden. Neem de tijd — de eerste dagen kamerverblijf zijn voor de familie.
- Hospice of palliatieve zorg: vaak is er al een verzorgingsmoment geweest; thuisopbaring sluit daar rustig op aan.
- Niet-natuurlijke dood: bij een ongeval, onduidelijke doodsoorzaak of gerechtelijk onderzoek beslist de officier van justitie wanneer de overledene vrijgegeven wordt. Thuis opbaren kan daarna alsnog.
Thuis opbaren: welke regels gelden er?
Thuis opbaren is in Nederland volledig toegestaan onder de Wet op de lijkbezorging: u heeft er geen vergunning en geen toestemming vooraf voor nodig, koeling is niet verplicht, en de enige harde regel is de termijn — de uitvaart mag niet eerder dan 36 uur en niet later dan 6 werkdagen na het overlijden plaatsvinden (artikel 16 Wlb).
Weekenden en officiële feestdagen tellen niet mee als werkdag; daardoor zit er in de praktijk vaak ongeveer een week tot tien dagen tussen overlijden en uitvaart. Belangrijke kaders:
Bekijk de wettelijke kaders en termijnen op een rij
- Minimaal 36 uur na overlijden begraven of cremeren
- Uiterlijk 6 werkdagen na overlijden uitvaart (weekend en feestdagen tellen niet mee)
- Uitstel voorbij de zesde werkdag verleent de burgemeester; vervroeging binnen 36 uur vereist toestemming van de officier van justitie
- Schouw door een arts (verklaring van overlijden, A-verklaring) vereist vóór vervoer of verzorging
- Verlof tot begraving of crematie nodig van de burgerlijke stand
- Geen extra vergunningen nodig voor thuis opbaren
- Koeling niet verplicht: de Wet op de lijkbezorging stelt geen eisen aan conservering
- U mag de overledene zelf vervoeren
Wat heeft u nodig voor thuis opbaren?
Voor thuis opbaren heeft u in de basis een koele ruimte, een opbaarplank of stevig bed, schone lakens en wasgerei nodig; optioneel een koelplaat (vanaf circa €190), een opbaarkist en sfeerelementen zoals kaarsen of muziek.
Bekijk de complete benodigdhedenlijst — basis en optioneel
Basisbenodigdheden
- Koele ruimte (slaapkamer, noordzijde)
- Opbaarplank of stevig bed
- Schone lakens en handdoeken
- Wasgerei (warme doeken, zachte zeep)
- Verzorgingsproducten (scheermes, crème)
- Incontinentiemateriaal (luier)
Optioneel
- Koelplaat of koeltafel (vanaf circa €190)
- Opbaarkist of mand (huur/koop)
- Geur absorberende korrels
- Kaarsen, gedempt licht
- Muziekspeler voor achtergrondmuziek
Veel items zijn te huur of te koop via gespecialiseerde winkels. Zie ook onze pagina over uitvaartbenodigdheden huren en kopen.
Thuis opbaren in een flat of appartement
Thuis opbaren in een flat of appartement is goed mogelijk, mits u vooraf rekening houdt met de route naar buiten: trap, lift en voldoende dragers voor de uitvaartdag.
Bekijk de aandachtspunten voor trap, lift en koeling
- Trap: een kist kan rechtop gedragen worden; plan met meerdere dragers voor de veiligheid.
- Lift: meet vooraf de afmetingen van kist en lift; soms is een alternatieve route nodig.
- Koeling: professionele apparatuur past meestal in een appartement; goede ventilatie blijft belangrijk.
- Huisregels: houd rekening met eventuele regels van de VvE of verhuurder en de privacy van buren.
Goede voorbereiding voorkomt stress op de uitvaartdag. Bel 06-45100608 om via ons platform kistdragers of een zelfstandige uitvaartondernemer bij u in de regio te vinden.
Vergoedt een uitvaartverzekering thuisopbaring?
Of thuisopbaring vergoed wordt, hangt af van uw polis: een kapitaalverzekering keert een vrij besteedbaar bedrag uit dat u ook aan thuis opbaren mag besteden, terwijl een naturaverzekering vaak een vaste samenstelling via een eigen netwerk regelt.
Bij een naturaverzekering wordt zelf gekozen thuisopbaring soms niet of beperkt vergoed, omdat de standaardsamenstelling doorgaans gericht is op opbaren in een centrum. Bij een kapitaalverzekering bepaalt u zelf hoeveel u aan thuisopbaring besteedt. Vraag altijd bij uw verzekeraar na wat uw polis dekt.
Lees meer over het verschil tussen natura- en kapitaalverzekering. Weet u niet zeker of er een polis is? Op onze pagina over het vinden van een uitvaartverzekering van een overledene leest u hoe u dat nagaat.
Veelgestelde vragen over opbaren
Thuis opbaren betekent dat de overledene in de eigen woning wordt verzorgd en opgebaard, op bed, opbaarplank of in een kist. U mag dit zelf doen, met of zonder koeling. Een gesloten kistopbaring kan zonder koeling; bij bed- of plankopbaring is 1 dag zonder koeling meestal het maximum.
Nee, koeling is niet wettelijk verplicht; de Wet op de lijkbezorging stelt geen eisen aan conservering. Een gesloten kist kan zonder koeling in een koele ruimte. Bed- of plankopbaring zonder koeling adviseren wij maximaal 1 dag, en alleen bij goede ventilatie. Voor langer of bij warm weer is een koelplaat of thanatopraxie aan te raden.
Helemaal zelf doen, zonder koeling, kost niets. Een koelplaat huren kost vanaf circa €190 voor zes dagen. Kiest u voor een complete verzorging door een specialist inclusief koeling, dan liggen de kosten tussen €900 en €1.200. Ook kunt u kiezen voor een losse opbaring zonder andere uitvaartdiensten, wat de kosten aanzienlijk kan drukken.
Vaak wel, maar niet altijd. Zelf opbaren zonder koeling kost €0, terwijl een centrum €400–€900 rekent. Laat u thuis de volledige verzorging en koeling door een specialist doen, dan liggen de kosten dichter bij elkaar. De verzorging blijft immers nodig; alleen de locatiekosten van een centrum vervallen.
Bij bedopbaring ligt de overledene in het eigen bed met onzichtbare bedkoeling, het meest intiem. Plankopbaring gebruikt een lage opbaarplank met wade of lakens, huiselijk van sfeer. Kistopbaring is verzorgd en praktisch bij veel bezoek, met een koelplaat in of onder de kist.
Ja, nabestaanden mogen de laatste verzorging volledig zelf doen: wassen, aankleden, opmaken en het sluiten van mond en ogen. Was liefst zo min mogelijk en gebruik weinig zeep, zodat de natuurlijke vetlaag intact blijft. U kunt ook een professional inschakelen als u dat prettiger vindt.
De begrafenis of crematie moet uiterlijk 6 werkdagen na het overlijden plaatsvinden; weekend en feestdagen tellen niet mee. Binnen die termijn kunt u de overledene thuis opbaren zo lang als u wenst. Voor langer opbaren is toestemming van de burgemeester nodig.
Dat hangt af van de ruimte en de temperatuur. Een gesloten kist kan enkele dagen in een koele ruimte. Bij bed- of plankopbaring adviseren wij zonder koeling maximaal 1 dag. Hoe koeler de ruimte, hoe langer het verantwoord is; bij warm weer is koeling of thanatopraxie sterk aan te raden.
Met goede koeling blijft een overledene meestal vier tot zes dagen in goede conditie, en bij gunstige omstandigheden tot ongeveer tien dagen. Dat past ruim binnen de wettelijke termijn van zes werkdagen. Begin met koelen zodra de laatste verzorging klaar is en laat de koeling dag en nacht aan staan.
Bedkoeling is een dunne koelplaat die onder het matras of direct onder het bovenlichaam in bed ligt en hoort bij een bed- of plankopbaring. Kistkoeling wordt in of onder de kist geplaatst en hoort bij een kistopbaring. Beide werken op netstroom en blijven onzichtbaar onder een laken.
Een koelplaat maakt licht geluid, vergelijkbaar met een koelkast, en dat kan even wennen zijn. Veel families zetten zachte muziek op om het geluid te verzachten. De plaat blijft onzichtbaar onder een laken en het stroomverbruik is laag, vergelijkbaar met dat van een huishoudelijk apparaat.
Ja. Een arts moet het overlijden schouwen en bij een natuurlijke dood de verklaring van overlijden (A-verklaring) afgeven, samen met een gesloten envelop met de doodsoorzaakverklaring voor het CBS. Pas ná de schouw mag de overledene verplaatst of verzorgd worden. Het verlof tot begraven of cremeren geeft de gemeente af.
Ja, dat kan. Na de schouw in het ziekenhuis kan de overledene naar huis worden vervoerd voor thuisopbaring, net als bij een overlijden thuis. U mag zelf vervoeren of professioneel rouwvervoer inschakelen. Regel de koeling zo dat die klaarstaat op het moment dat de overledene thuiskomt; de tijd in het mortuarium telt mee.
Ja, ook in een appartement kunt u thuis opbaren, mits er voldoende ruimte is en goede ventilatie. Meet vooraf lift en trap voor het vervoer op de uitvaartdag en houd rekening met eventuele huisregels van de VvE of verhuurder. Een koelplaat werkt op een gewoon stopcontact en past in vrijwel elke woning.
Ja, dat kan. U kunt bij veel uitvaartverzorgers en rouwcentra een 'losse opbaring' aanvragen. U betaalt dan alleen voor de opbaring zelf, eventueel inclusief koeling, en bent niet verplicht om ook de rest van de uitvaart via dezelfde aanbieder te laten verlopen. Zo houdt u volledige vrijheid in het samenstellen van het afscheid.
Ja. De behandeling zelf gebeurt in een professionele ruimte, maar daarna kan de overledene zonder koelapparatuur thuis worden opgebaard, ook op bed. Artikel 71 lid 4 van de Wet op de lijkbezorging staat een conservering met maximaal tien dagen effect toe. Een koele, goed geventileerde kamer blijft aan te raden.
Ja. Veel families baren thuis op en kiezen daarna voor een stille crematie zonder plechtigheid. Het afscheid vindt dan thuis plaats en de crematie gebeurt in besloten kring of zonder aanwezigen. Een herdenking kan later op een zelfgekozen moment en plek volgen.
Thuis opbaren mag zonder vergunning en zonder toestemming vooraf; de Wet op de lijkbezorging stelt geen eisen aan de plaats van opbaring of aan koeling. De enige harde regels zijn de termijnen: de uitvaart mag niet eerder dan 36 uur en niet later dan 6 werkdagen na het overlijden plaatsvinden.
Hulp bij opbaren
Of u nu kiest voor thuis opbaren, een rouwcentrum of een uitvaartcentrum, wij zetten het voor u in gang met onafhankelijke informatie en brengen u op verzoek in contact met een zelfstandige uitvaartondernemer bij u in de regio.
Direct hulp nodig? Bel 06-45100608 om een uitvaartondernemer te vinden of vraag een gesprek aan.
Verder kijken op RouwUitvaart.nl
Een uitvaartondernemer vinden?
Via telefoon, ook in weekenden en 's avonds. We informeren u over de opbaarmogelijkheden die bij uw situatie passen, en brengen u desgewenst in contact met een zelfstandige uitvaartondernemer bij u in de regio.
⚜️ RouwUitvaart.nl · Landelijk, onafhankelijk informatie- en verwijsplatform
