Rouwverlof: wat zegt de wet écht?
Nederland heeft op dit moment geen apart, wettelijk vastgelegd "rouwverlof" met een vast aantal dagen. Wat wél wettelijk geregeld is, is calamiteitenverlof (ook kort verzuimverlof genoemd) via de Wet arbeid en zorg: dit dekt de periode rond een overlijden en de uitvaart, duurt "een korte, naar billijkheid te berekenen tijd" — meestal enkele uren tot een paar dagen — en wordt volledig doorbetaald. Veel cao's voegen hier eigen, vaak ruimere afspraken aan toe; check daarom altijd uw eigen cao of contract.
"Hoeveel dagen rouwverlof krijg ik?" is een van de meest gestelde vragen na een overlijden — logisch, want naast het verdriet moet u ook nog uw werk regelen, vaak al binnen enkele uren na het slechte nieuws. Het antwoord is helaas minder eenvoudig dan vaak wordt gedacht: er is geen uniform aantal dagen dat voor iedereen geldt.
RouwUitvaart.nl is het landelijke, onafhankelijke informatiepunt voor nabestaanden. Hieronder leggen we het hele plaatje uit: de wet, de cao, het wetsvoorstel dat onderweg is, en praktische tips voor het gesprek met uw werkgever.
Calamiteitenverlof: wat u wettelijk gegarandeerd krijgt
Het enige wettelijk gegarandeerde verlofrecht rond een overlijden is calamiteitenverlof, geregeld in de Wet arbeid en zorg (artikel 4:1). Dit verlof is bedoeld voor "onvoorziene" of "zeer bijzondere persoonlijke" omstandigheden, waaronder uitdrukkelijk het overlijden van een huisgenoot of naaste familie wordt genoemd.
Wat geldt er wel
- Volledige loondoorbetaling tijdens het verlof
- Geen vooraankondiging nodig — u meldt het direct bij uw werkgever
- Gaat niet ten koste van uw wettelijke vakantiedagen
- Werkgever moet een redelijk verzoek altijd inwilligen
- Duur afhankelijk van de situatie: van enkele uren tot een paar dagen
Wat de wet niet regelt
- Geen vast aantal dagen — dit wordt per situatie bepaald
- Geen apart verlof voor de rouwperiode ná de uitvaart
- Geen automatisch recht voor verlies van bijvoorbeeld een goede vriend
- Werkgever mag achteraf vragen waarom het verlof nodig was
Wat zegt uw cao, en komt er een wettelijk rouwverlof?
Omdat de wet geen vast aantal dagen noemt, vullen veel collectieve arbeidsovereenkomsten (cao's) dit zelf in. Sommige sectoren kennen een ruime, vaste regeling — zo geeft de cao Bouw & Infra werknemers recht op tien dagen volledig betaald rouwverlof bij het overlijden van een partner, (pleeg)kind, schoonkind, (stief)ouder, schoonouder, broer of zus. Andere sectoren regelen helemaal niets aparts: in vier van de vijf grootste cao's in Nederland is er geen specifieke rouwverlofregeling opgenomen, en geldt alleen het algemene calamiteitenverlof.
Daarnaast ligt er een wetsvoorstel dat een echt wettelijk rouwverlof zou introduceren: werknemers met minderjarige kinderen zouden bij het overlijden van een partner of minderjarig kind recht krijgen op minimaal één werkweek (bij een fulltime dienstverband dus vijf dagen) volledig doorbetaald verlof, flexibel op te nemen vanaf de dag na de uitvaart tot een jaar na het overlijden. Dit voorstel moet echter nog door de Tweede en Eerste Kamer worden behandeld en is op het moment van schrijven nog geen geldend recht. Check bij twijfel de actuele status via de Rijksoverheid of uw vakbond.
Hoe vraagt u verlof aan, en wat als uw werkgever moeilijk doet?
Calamiteitenverlof vraagt u niet weken vooraf aan — dat is ook niet de bedoeling. Meld het zo snel mogelijk bij uw werkgever of leidinggevende, leg kort de situatie uit, en geef een inschatting van hoeveel tijd u nodig denkt te hebben. Een redelijk verzoek mag een werkgever niet weigeren.
- Meld het verlof zo snel mogelijk, een telefoontje of bericht is genoeg
- Geef een realistische inschatting van de benodigde tijd
- Check uw cao of arbeidsovereenkomst op een aparte rouwverlofregeling
- Vraag, indien nodig, naar de mogelijkheid van extra (onbetaalde) dagen
- Bewaar communicatie over het verlof voor uw eigen administratie
Heeft u na de uitvaart nog tijd nodig om te rouwen, dan valt dat niet automatisch onder calamiteitenverlof. Bespreek dit open met uw werkgever — denk aan tijdelijk minder uren, thuiswerken, of het inzetten van vakantiedagen. Bij langdurige klachten kan ook de bedrijfsarts worden ingeschakeld.
Vragen over rouwverlof
Nee, niet op dit moment. Er is wel calamiteitenverlof wettelijk geregeld voor de periode rond het overlijden en de uitvaart.
De wet noemt geen vast aantal dagen; het is een "korte, naar billijkheid te berekenen tijd", meestal enkele uren tot een paar dagen, volledig doorbetaald.
Wettelijk geldt het voor een huisgenoot of bloedverwant in de rechte lijn of tweede graad van de zijlijn. Voor andere naasten kan een cao afwijkende afspraken bevatten.
Dat verschilt sterk. Sommige cao's kennen een vast aantal dagen betaald rouwverlof; veel grote cao's regelen niets aparts. Check altijd uw eigen cao.
Er ligt een wetsvoorstel voor minimaal één werkweek doorbetaald verlof bij overlijden van een partner of minderjarig kind, voor werknemers met minderjarige kinderen. Dit moet nog door het parlement worden aangenomen.
Nee, niet de wettelijke vakantiedagen. Het kan, afhankelijk van de cao, wel ten koste gaan van bovenwettelijke dagen.
Dat valt niet automatisch onder calamiteitenverlof. Bespreek dit met uw werkgever; denk aan vakantiedagen, onbetaald verlof of een traject via de bedrijfsarts.
