Kunt u een uitvaart niet betalen en is er geen uitvaartverzekering of nalatenschap? Dan kunt u bij uw eigen woongemeente bijzondere bijstand voor de uitvaartkosten aanvragen op grond van artikel 35 van de Participatiewet. De gemeente beoordeelt elke aanvraag afzonderlijk en hanteert een eigen richtbedrag voor een sobere uitvaart. Doe de aanvraag direct na het overlijden, want de uitvaart vindt in de regel uiterlijk op de zesde werkdag plaats (art. 16 Wet op de lijkbezorging). Bel dag en nacht Uitvaart regelen? 085-0048099 en u wordt automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt en, als u dat wilt, de uitvaart in gang zet bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt. Wie geen enkele dekking heeft, vindt de stappen bij uitvaart regelen zonder verzekering.
Vaste prijzen zonder apart basistarief. Vaste samenstellingen: crematie vanaf €1.750, begrafenis vanaf €3.900 inclusief algemeen graf. Een crematie zelf regelen kan vanaf circa €800; losse diensten, zoals een complete opbaring, kunnen erbij.
In het kort
- U vraagt de bijstand aan bij uw eigen woongemeente, zo snel mogelijk en het liefst vóórdat u kosten maakt
- De gemeente beoordeelt per aanvraag; richtbedragen voor een sobere uitvaart liggen in gemeentelijke beleidsregels grofweg tussen €3.500 en €5.000
- In beginsel een gift, in bepaalde gevallen een lening (artikel 48 Participatiewet): vraag dit vooraf na
- U kiest zelf de uitvaartondernemer; de gemeente keurt de kostenbegroting goed
- De uitvaart moet uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden plaatsvinden (Wet op de lijkbezorging)
Geen geld en snel een uitvaart nodig?
Zonder uitvaartverzekering of spaargeld kunt u bij uw eigen woongemeente bijzondere bijstand voor de uitvaartkosten aanvragen.
Wanneer iemand overlijdt zonder uitvaartverzekering en er geen spaargeld beschikbaar is, kan dit veel onzekerheid en stress veroorzaken bij de nabestaanden. Veel mensen vragen ons: wat moet ik doen als ik de uitvaart niet kan betalen?
Er bestaat wel een gemeentelijke regeling: de bijzondere bijstand voor uitvaartkosten, geregeld in artikel 35 van de Participatiewet. De gemeente beoordeelt elke aanvraag afzonderlijk, maar wie aan de voorwaarden voldoet, kan zo een sober maar waardig afscheid bekostigen.
Op deze pagina leggen wij uitgebreid uit hoe de regeling werkt, hoe u de aanvraag doet, wat u kunt verwachten aan vergoeding, en hoe u een passende uitvaartondernemer kiest binnen dit budget. Ook bespreken we het belangrijke verschil met een uitvaart van gemeentewege, en geven we praktische tips voor de periode na de uitvaart.
Belt u, dag en nacht, dan wordt u automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt en, als u dat wilt, de uitvaart in gang zet bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt.
Wat is een uitvaart via de bijstand precies?
Bijzondere bijstand voor uitvaartkosten is geregeld in artikel 35 van de Participatiewet: de gemeente beoordeelt per situatie of u in aanmerking komt als u de uitvaart niet zelf kunt betalen.
Artikel 35 van de Participatiewet geeft recht op bijzondere bijstand voor noodzakelijke kosten die u niet zelf kunt dragen. Uitvaartkosten kunnen daaronder vallen als de nalatenschap ontoereikend is en de nabestaanden die zouden moeten bijdragen de kosten niet kunnen opbrengen. Dat recht geldt onder voorwaarden: de gemeente beoordeelt per situatie of u in aanmerking komt (art. 35 Participatiewet). Ze kijkt daarbij naar inkomen, vermogen en draagkracht en legt de invulling vast in eigen beleidsregels. Het doel van de regeling is een sober maar waardig afscheid mogelijk te maken, waarbij de menselijke waardigheid centraal staat.
Belangrijk om te weten: de bijzondere bijstand is bedoeld voor de erfgenaam of opdrachtgever van de uitvaart die zelf financieel bijdrageplichtig is, maar dit niet kan opbrengen. Dit is dus iets anders dan de situatie waarin er helemaal niemand is die de uitvaart wil of kan verzorgen: daarvoor bestaat een apart, zwaarder vangnet dat we verderop op deze pagina uitleggen.
- Sober maar waardig afscheid: de regeling is bedoeld om een passende basisuitvaart mogelijk te maken, ongeacht uw financiële situatie
- Behoud van eigen regie: binnen het budget maakt u zelf de belangrijke keuzes
- Vrije keuze ondernemer: u kiest zelf een uitvaartondernemer; de gemeente keurt de kostenbegroting goed
- Vraag om spoedbehandeling: vraag de gemeente of zij vooraf een toezegging kan geven, gezien de wettelijke termijn van zes werkdagen
- Meestal geen voorschot nodig van nabestaanden
- Gemeente betaalt doorgaans rechtstreeks aan de ondernemer
- Bedoeld voor een sobere basisuitvaart, in de regel tot het richtbedrag van uw gemeente
- Belt u, dan wordt u automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner
- Overleed uw dierbare in het buitenland, vraag dan bij uw gemeente na wat er geldt
Wie komt in aanmerking voor bijstand?
U komt in aanmerking als de nalatenschap ontoereikend is, u tot de kring van bijdrageplichtige nabestaanden hoort en uw eigen inkomen en vermogen onder de grenzen van uw gemeente liggen.
Niet iedereen krijgt bijzondere bijstand voor een uitvaart toegekend. De gemeente toetst elke aanvraag aan een aantal voorwaarden. De belangrijkste zijn:
- De overledene had onvoldoende middelen: er is geen (of onvoldoende) uitvaartverzekering, spaargeld of ander vermogen om de uitvaart uit de nalatenschap te betalen.
- U bent bijdrageplichtig: de bijstand is bedoeld voor erfgenamen en de bloed- en aanverwanten die op grond van artikel 1:392 tot en met 1:396 van het Burgerlijk Wetboek tot onderhoud van de overledene verplicht zouden zijn geweest (partner, ouders, kinderen). U vraagt de bijstand aan voor uw eigen aandeel in de kosten.
- U kunt zelf ook niet bijdragen: uw eigen inkomen en vermogen liggen onder de inkomens- en vermogensgrens die uw gemeente hanteert. Deze grenzen verschillen per gemeente.
- U bent de aanvrager/opdrachtgever: meestal de partner, een meerderjarig kind, of een andere naaste die de uitvaart op zich neemt. U dient de aanvraag in bij uw eigen woongemeente.
- De uitvaart vindt plaats in Nederland: voor een overlijden in het buitenland gelden andere regels.
Zijn er meerdere erfgenamen of bijdrageplichtige familieleden? Dan wordt het bedrag dat de gemeente eventueel vergoedt meestal naar evenredigheid over hen verdeeld, en vraagt ieder voor het eigen aandeel bijstand aan bij de eigen woongemeente.
Stap-voor-stap: de complete aanvraagprocedure
De aanvraag verloopt in zes stappen: contact met uw eigen gemeente, documenten verzamelen, de aanvraag indienen, een uitvaartondernemer kiezen, betaling door de gemeente en het afronden van de administratie.
Het aanvragen van bijzondere bijstand voor een uitvaart verloopt via een vast stramien. Omdat de uitvaart wettelijk uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden moet plaatsvinden, is spoed geboden. Hieronder het complete stappenplan.
Neem direct na het melden van het overlijden contact op met de sociale dienst van uw eigen woongemeente. Vermeld duidelijk dat het om bijzondere bijstand voor een uitvaart gaat en vraag om spoedbehandeling, het liefst voordat u kosten maakt. Dit kan telefonisch of via de website van de gemeente.
Vraag de gemeente welke stukken zij nodig heeft. Vaak gaat het om een bewijs van overlijden, uw identiteitsbewijs, gegevens over uw inkomen en vermogen, een overzicht van spaargeld en verzekeringen van de overledene en een kostenbegroting van de uitvaartondernemer.
Dien de aanvraag in bij uw eigen gemeente. Vraag bij spoed of de gemeente vooraf een toezegging kan geven, zodat de uitvaart op tijd kan plaatsvinden. De schriftelijke beschikking met het toegekende bedrag volgt daarna.
Met de toezegging kiest u een uitvaartondernemer. Bespreek rechtstreeks met de ondernemer wat er binnen het gemeentebudget mogelijk is en meld dat het om een bijstandsuitvaart gaat.
De gemeente maakt het bedrag meestal rechtstreeks over aan de uitvaartondernemer, na goedkeuring van de kostenbegroting. Vraag na of het om een gift of om een lening gaat; volgens artikel 48 van de Participatiewet is het in beginsel een gift. Bewaar alle facturen.
Na de uitvaart: houd de administratie compleet. Bewaar alle facturen en documenten voor eventuele vragen van de gemeente.
Wat wordt er wel en niet vergoed?
Er bestaat geen landelijk bedrag: gemeenten hanteren eigen richtbedragen voor een sobere uitvaart, in gemeentelijke beleidsregels grofweg tussen €3.500 en €5.000.
Elke gemeente stelt in eigen beleidsregels een richtbedrag vast. In gemeentelijke beleidsregels zien we richtbedragen die grofweg tussen €3.500 en €5.000 liggen voor een sobere, complete begrafenis of crematie, maar de verschillen zijn groot, dus vraag het exacte bedrag altijd na bij uw eigen gemeente. Wilt u weten wat een uitvaart normaal gesproken kost, dan vindt u een overzicht in onze voorbeelden van uitvaartkosten. Het richtbedrag van de gemeente dekt over het algemeen:
- Basisdienstverlening van een uitvaartondernemer (begeleiding, administratie, organisatie)
- Kosten voor vervoer (van overlijdensadres naar rouwcentrum, naar crematie/begraafplaats)
- Kosten voor een eenvoudige kist of urn
- Het grafrecht (de kosten van het graf) of de kosten van de crematie zelf
- Kosten voor een eenvoudige rouwplechtigheid in een neutrale ruimte op de begraafplaats of in het crematorium
Niet vergoed worden meestal: extra diensten zoals thanatopraxie (balseming), uitgebreide postmortale verzorging, rouwauto's van een hoger segment, luxere materialen, uitgebreid rouwdrukwerk, bloemen, of reiskosten van nabestaanden.
Bijzondere bijstand of een "uitvaart van gemeentewege"?
Bijzondere bijstand is er voor nabestaanden die de uitvaart zelf organiseren; een uitvaart van gemeentewege geldt alleen als niemand in de uitvaart voorziet.
Deze twee regelingen worden vaak verward, maar zijn juridisch echt iets anders. Alles over de tweede leest u op onze pagina over de gemeentelijke uitvaart; hieronder ziet u de verschillen:
Geregeld in artikel 35 Participatiewet. U bent nabestaande, u wilt de uitvaart zelf organiseren, maar u (en de andere bijdrageplichtige familieleden) kunnen de kosten niet dragen. De gemeente vergoedt of leent het verschil. U houdt zelf de volledige regie: u kiest de ondernemer, de vorm en de invulling.
Geregeld in artikel 21-22 van de Wet op de lijkbezorging. Dit geldt als niemand in de lijkbezorging voorziet; dan draagt de burgemeester daarvoor zorg (art. 21 Wet op de lijkbezorging). Dat kan ook als er wel familie is, maar niemand de uitvaart regelt. De gemeente bepaalt dan de ondernemer, de begraafplaats of het crematorium en de sobere invulling. Vraag de gemeente of familie bij de uitvaart aanwezig kan zijn. De gemeente kan de kosten verhalen op de nalatenschap en, als die niet toereikend is, op de bloed- en aanverwanten die tot onderhoud van de overledene verplicht zouden zijn geweest (art. 22 Wet op de lijkbezorging).
Twijfelt u welke route voor uw situatie geldt? Uw gemeente kan dit bevestigen.
Hoe kiest u de juiste uitvaartondernemer binnen budget?
Kies een uitvaartondernemer die ervaring heeft met bijstandsuitvaarten en vraag om een samenstelling die past binnen het door de gemeente genoemde bedrag.
Het is belangrijk om een ondernemer te vinden die ervaring heeft met bijstandsuitvaarten en begrip toont voor uw situatie. Vraag expliciet naar een samenstelling die past binnen het door de gemeente vastgestelde maximum. Een goede uitvaartverzorger kan creatieve oplossingen bieden, zoals het gebruik van een huurkist of een sobere, maar persoonlijke ceremoniële invulling. Wees niet bang om te onderhandelen, laat prijsafspraken schriftelijk vastleggen, of bel vooraf voor een adviesgesprek voordat u beslist.
Via RouwUitvaart.nl beantwoordt het team van onze vaste uitvaartpartner uw vragen en zet het, als u dat wilt, de uitvaart in gang bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt. Ter oriëntatie: via onze vaste uitvaartpartner kost een crematie zonder afscheidsdienst vanaf €1.750 en een eenvoudige begrafenis vanaf €3.900; welke toeslagen kunnen gelden, hoort u vooraf. Via onze vaste uitvaartpartner betaalt u geen apart basistarief: de vaste prijs van de samenstelling hoort u vooraf, en extra wensen bespreekt u met de uitvaartverzorger. Vraag gerust naar ervaring met bijstandsuitvaarten. U kiest altijd zelf of u met die persoon verder wilt.
Termijnen en belangrijke aandachtspunten
Let vooral op de wettelijke termijn van zes werkdagen, het verschil tussen lening en vergoeding, en mogelijke terugvordering als er later toch geld blijkt te zijn.
Wees u bewust van de volgende zaken bij een uitvaart via de bijstand:
- Spoed is geboden: de uitvaart vindt uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden plaats (art. 16 Wet op de lijkbezorging), tenzij de burgemeester na het horen van een arts anders beslist, binnen 36 uur alleen in overeenstemming met de officier van justitie (art. 17). Doe de aanvraag daarom zo snel mogelijk en het liefst vóórdat u kosten maakt; vraag de gemeente of zij vooraf een toezegging kan geven, zodat de uitvaart niet vertraagt.
- Terugvordering: blijkt later dat er toch vermogen, een nalatenschap of een uitvaartverzekering was, dan kan de gemeente de vergoeding daarop in mindering brengen of terugvorderen van de erfgenamen.
- Lening of vergoeding: volgens artikel 48 van de Participatiewet is bijstand in beginsel een gift; in bepaalde gevallen kan het een lening zijn die u terugbetaalt. Vraag dit vooraf na.
- Eigen bijdrage: kunt u als nabestaanden zelf een klein bedrag missen, dan kan de gemeente vragen om een eigen bijdrage of dit verrekenen met uw draagkracht.
- Vergoeding bij eigen regie: wanneer u kiest voor uitvaart zelf regelen in plaats van een volledige samenstelling, kan de gemeente een ander (vaak lager) bedrag vergoeden omdat de werkelijke kosten lager zijn.
Verder lezen
Hoe een uitvaartverzekering en bijzondere bijstand samenhangen, leest u op de pagina hieronder.
Conclusie: ook zonder geld is een waardig afscheid mogelijk
Ook zonder eigen geld is via bijzondere bijstand van uw gemeente een sober maar waardig afscheid mogelijk.
Een uitvaart via de bijstand biedt nabestaanden zonder financiële middelen de mogelijkheid tot een sober maar waardig afscheid. Hoewel de procedure administratief kan aanvoelen en de gemeente elke aanvraag afzonderlijk beoordeelt, is het doel om u in een kwetsbare tijd praktische en financiële zekerheid te bieden. Met goede voorbereiding, kennis van de voorwaarden en eventuele professionele ondersteuning kunnen ook binnen een beperkt budget betekenisvolle keuzes worden gemaakt.
Het proces ondersteunt de rouwverwerking door duidelijkheid en structuur te bieden in moeilijke omstandigheden. Wilt u hier meer over weten? Onze pagina over rouwverwerking biedt handvatten voor de periode na het afscheid.
Is er tóch een uitvaartverzekering?
Controleer vóór de aanvraag altijd of de overledene tóch een uitvaartverzekering had: de gemeente verrekent een uitkering daaruit met de bijstand.
Veel mensen hebben ooit een (kleine) uitvaart- of natura-polis afgesloten en de papieren zijn na jaren zoekgeraakt. De gemeente vraagt bij de aanvraag een overzicht van verzekeringen, en een later gevonden polis kan tot verrekening of terugvordering leiden. Zoek daarom eerst in de administratie, bankafschriften (premie-afschrijvingen) en oude polismappen van de overledene. Op onze pagina uitvaartverzekering van de overledene vinden leest u stap voor stap hoe u nagaat of er ergens een polis loopt.
Twijfelt u welke polis u heeft? Lees het verschil tussen een naturapolis en een kapitaalpolis.
Vragen over uitvaart via bijstand
Nee, de gemeente betaalt de uitvaartondernemer doorgaans rechtstreeks, nadat de kostenbegroting is goedgekeurd. Volgens artikel 48 van de Participatiewet wordt bijstand in beginsel als gift verleend; alleen in bepaalde gevallen kan de gemeente een lening geven die u terugbetaalt. Vraag dit vooraf expliciet na bij uw gemeente.
Bij bijzondere bijstand kiest u in de regel zelf een uitvaartondernemer. De gemeente keurt meestal eerst de kostenbegroting goed en vergoedt in de regel tot haar eigen richtbedrag; sommige gemeenten stellen in hun beleidsregels extra voorwaarden. Vraag dit vooraf na. Bij een uitvaart van gemeentewege is de gemeente zelf opdrachtgever en bepaalt zij de ondernemer.
Een uitvaart is definitief; daarom is het belangrijk om ondanks het beperkte budget zorgvuldig te kiezen. Vraag de uitvaartondernemer om duidelijke uitleg over wat wel en niet binnen het bedrag past, laat afspraken schriftelijk vastleggen en neem waar mogelijk de tijd voor beslissingen die u niet kunt terugdraaien.
De vergoeding is bedoeld voor de basisdienstverlening van een uitvaartondernemer, het vervoer, een eenvoudige kist of urn, het grafrecht of de crematiekosten en een sobere rouwplechtigheid. Extra's zoals thanatopraxie, luxere materialen, uitgebreid rouwdrukwerk, bloemen of reiskosten van nabestaanden worden meestal niet vergoed door de gemeente.
Doe de aanvraag zo snel mogelijk na het overlijden, en het liefst vóórdat u kosten maakt. Volgens de Wet op de lijkbezorging vindt de uitvaart in de regel uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden plaats. Vraag uw gemeente daarom om spoedbehandeling, en of zij vooraf kan laten weten welk bedrag zij vergoedt.
Ja, dat kan. Heeft u zelf een bedrag beschikbaar, dan kunt u dit aanvullend inzetten voor extra's zoals een andere kist, uitgebreider rouwdrukwerk of extra ceremonie-elementen. Overleg dit vooraf met de gemeente en bespreek met de uitvaartondernemer wat er binnen het totale budget mogelijk is.
Bijzondere bijstand (artikel 35 Participatiewet) is er voor nabestaanden die de uitvaart zelf willen organiseren maar de kosten niet kunnen dragen; u houdt dan zelf de regie. Een uitvaart van gemeentewege (artikel 21-22 Wet op de lijkbezorging) geldt als niemand in de uitvaart voorziet: de gemeente wordt dan opdrachtgever en bepaalt vrijwel alles.
Ja. Blijkt achteraf dat de overledene of de nabestaanden toch over een nalatenschap, spaargeld of een uitkering uit een uitvaartverzekering beschikten, dan kan de gemeente de verstrekte bijstand daarop in mindering brengen of terugvorderen. Wees daarom altijd volledig en eerlijk in uw aanvraag en bewaar alle stukken.
Belt u 085-0048099, dan wordt u automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt. U hoort vooraf de vaste prijs van de samenstelling, zonder apart basistarief, en extra wensen bespreekt u met de uitvaartverzorger. Vraag altijd om een schriftelijke begroting voor de gemeente.
Gerelateerde onderwerpen
Deze informatie is zorgvuldig samengesteld, maar is geen persoonlijk juridisch advies. Gaat het om een erfenis, schulden of een termijn, dan kunt u terecht bij een notaris of jurist.
Deze informatie is zorgvuldig samengesteld, maar is geen persoonlijk juridisch advies. Gaat het om een erfenis, schulden of een termijn, dan kunt u terecht bij een notaris of jurist.
