Resomeren is op dit moment nog niet toegestaan in Nederland. Het wetsvoorstel (Wblo) is vertraagd door ontbrekende financiële dekking en legalisering duurt naar verwachting nog enkele jaren. Geschatte kosten: €6.000–€9.000 voor een complete uitvaart. Het proces duurt 4–5 uur en stoot aanzienlijk minder CO₂ uit dan gascrematie. U kunt uw wens nu al vastleggen. Bel 06‑45100608 om een onafhankelijke uitvaartondernemer bij u in de buurt te vinden.
In het kort
- Status: resomeren van mensen is in Nederland nog niet toegestaan; het wetsvoorstel (Wblo) ligt in procedure.
- Termijn: legalisering duurt realistisch nog enkele jaren; gedoogbeleid is uitgesloten.
- Kosten: een complete resomatie-uitvaart wordt geschat op €6.000–€9.000.
- Duur proces: 4 tot 5 uur, inclusief botverwerking.
- Wens vastleggen: kan nu al, via een testament of laatste-wensenformulier.
Wat u moet weten over resomeren
Aartsbisschop Desmond Tutu overleed en koos op eigen verzoek niet voor begraven, niet voor cremeren — maar voor resomeren. Een stille, zachte terugkeer naar de aarde. Sindsdien groeit de interesse in Nederland snel. Mensen stellen dezelfde vraag: kan ik dit ook kiezen? Het eerlijke antwoord is: nog niet — maar het is dichterbij dan ooit.
"Resomeren voelt als de meest eerlijke manier om afscheid te nemen van de aarde. Je geeft terug wat je hebt ontvangen."
— Nabestaande op een onafhankelijk forumWanneer mag resomeren in Nederland?
Resomeren van mensen is in Nederland nog niet toegestaan: alleen begraven, cremeren en terbeschikkingstelling aan de wetenschap mogen wettelijk. Het wetsvoorstel Wblo voegt alkalische hydrolyse toe als vierde bestemming, maar is vertraagd; legalisering wordt op zijn vroegst over enkele jaren verwacht.
Het Wblo-wetsvoorstel (Wet bestemming lichamen van overledenen, de opvolger van de Wet op de lijkbezorging) heeft vertraging opgelopen doordat de financiële dekking nog niet rond is. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties legt het voorstel op zijn vroegst in het derde kwartaal ter advisering voor aan de Raad van State; daarna volgt pas de behandeling in de Tweede en Eerste Kamer. Realistisch gezien duurt legalisering nog enkele jaren. Gedoogbeleid is uitdrukkelijk uitgesloten.
Bronnen: Officiële bekendmakingen Rijksoverheid, Kamervragen (Aanhangsel) 2025-2026 nr. 1590, Wetgevingskalender Wblo, Uitvaart Media.
Bekijk de volledige tijdlijn naar legalisering
De weg naar legalisering: tijdlijn
Wat vindt u op deze pagina?
Wat is resomeren precies?
Resomeren is een vorm van lijkbezorging waarbij het lichaam in een bad van warm water en kaliumhydroxide wordt opgelost in plaats van verbrand — technisch heet dit alkalische hydrolyse, in de volksmond watercrematie of aquameren. Wat overblijft is een fijn wit poeder, vergelijkbaar met de as na een crematie.
Resomeren is een manier van lijkbezorging waarbij het lichaam wordt opgelost in een bad van warm water en kaliumhydroxide — technisch heet dit alkalische hydrolyse. Geen vuur, geen verbranding. Het lichaam wordt teruggebracht tot de basiselementen waaruit het ooit bestond: aminozuren, suikers, zouten en mineralen.
Het is hetzelfde als het natuurlijke ontbindingsproces in de grond — maar in plaats van tientallen jaren, duurt het slechts een paar uur. Wat overblijft zijn broze, witte botresten die worden vermalen tot een fijn poeder, vergelijkbaar met as na crematie maar witter en fijner.
Het woord resomeren komt van het Griekse resoma , dat hergeboorte van het lichaam betekent. In de VS heet het aquamation of water cremation. Ook wel: watercrematie, biocrematie of aquameren.
- Resomeren — Nederlandse term
- Watercrematie / aquameren — volkstaal
- Alkalische hydrolyse — wetenschappelijk
- Temperatuur: 150–180 °C
- Duur hydrolyse: 2–2,5 uur
- Totaal proces: 4–5 uur
- Watergebruik: 1.000–1.500 liter
Hoe werkt resomeren stap voor stap?
Resomeren verloopt in zes stappen: voorbereiding, plaatsing in de resomator, de hydrolyse bij 150–180 °C, botverwerking tot poeder, neutralisatie van de vloeistof en teruggave van de as aan de familie. Het hele proces duurt 4 tot 5 uur; de hydrolyse zelf 2 tot 2,5 uur.
Het lichaam wordt gewassen en in een biologisch afbreekbare wade gewikkeld. Pacemakers hoeven niet verwijderd te worden.
Het lichaam glijdt in het roestvrijstalen drukvat. Het vat vult met 1.000–1.500 liter water en 5% kaliumhydroxide.
Temperatuur stijgt naar 150–180 °C. Organisch weefsel lost op in 2 tot 2,5 uur.
De broze botresten worden gespoeld, gedroogd en vermalen tot een fijn, helder wit poeder.
De steriele vloeistof met aminozuren, suikers en zouten wordt geneutraliseerd en afgevoerd via het riool.
Het poeder wordt in een urn geplaatst en teruggegeven. Titanium implantaten worden gerecycled.
Resomeren is volledig pathogeen-vrij. Het proces inactiveert alle virussen, bacteriën en zelfs prionen.
🎥 Bekijk het proces in het eerste Nederlandse resomatorium
Is resomeren écht duurzamer? De cijfers
Ja: vergeleken met een gascrematie stoot resomeren tot 75–85% minder CO₂ uit, verbruikt het 85–90% minder energie en komt er geen kwik of dioxine vrij. Ten opzichte van elektrisch cremeren of natuurbegraven is het verschil kleiner.
Resomeren wordt vaak "de meest duurzame uitvaartvorm" genoemd. Vergeleken met gascrematie is het aanzienlijk beter. Ten opzichte van elektrisch cremeren of natuurbegraven is het beeld genuanceerder.
Bekijk de volledige milieuvergelijking per methode
| Factor | Gascrematie | Elektrisch cremeren | Resomeren | Natuurbegraven |
|---|---|---|---|---|
| CO₂-uitstoot | ~400 kg | ~160 kg | ~50 kg | ~10 kg |
| Energieverbruik | ~285 kWh | ~120 kWh | ~80 kWh | Minimaal |
| Kwikuitstoot | Ja (tanden) | Ja (tanden) | Nee | Nee |
De vloeistof na resomeren bevat aminozuren, suikers en mineralen — de bouwstenen van leven. Sommige onderzoekers verkennen of dit effluent als voedingsstof voor planten kan dienen.
Wat kost resomeren? Eerlijke prijsverwachting
Een complete resomatie-uitvaart wordt in Nederland geschat op €6.000–€9.000; het technische proces zelf op €1.450–€2.000. Officiële tarieven bestaan nog niet, omdat resomeren van mensen nog niet legaal is.
Omdat resomeren van mensen in Nederland nog niet legaal is, bestaan er geen officiële tarieven. Hieronder een eerlijke inschatting op basis van internationale ervaringen (VS, Ierland) en de plannen van Nederlandse aanbieders die klaarstaan.
Bekijk alle indicatietarieven en de kostenvergelijking
- Resomatieproces: €1.450 – €2.000
- Urn (basis): €50 – €150
- Transport: €150 – €300
- Complete crematie-uitvaart: €7.000 – €9.500
- Complete begrafenis: €9.000 – €12.000
- Complete resomatie-uitvaart: €6.000 – €9.000(verwacht)
Waar kan resomeren straks? Locaties in Nederland
Vier Nederlandse pioniers staan klaar: 't Vijfde Seizoen in Ommeren, Resoma in Leeuwarden (nu alleen huisdieren), Hart van Kameren in Heeswijk-Dinther en Noach Uitvaartzorg in Dronten. Zij kunnen aan de slag zodra de wet is gewijzigd.
Meerdere pioniers hebben plannen of voorzieningen klaarstaan. Zodra de wet wijzigt, kunnen zij direct aan de slag — al is niet bij elke locatie de invulling al definitief.
Bekijk alle vier de locaties in voorbereiding
Eerste resomatorium van Nederland. Werkende resomator aanwezig; wacht op de wetswijziging voor menselijk gebruik.
Nu al actief voor het resomeren van huisdieren — het eerste dierenresomatorium van Noord-Nederland. Concrete plannen voor humaan gebruik zijn (nog) niet bevestigd.
Afscheidscentrum in een gerenoveerde monumentale boerderij, gericht op alle tijd voor afscheid. Overweegt resomeren toe te voegen zodra de wetgeving dit toelaat.
Plant een resomatorium van circa 600 m² achter het bestaande uitvaartcentrum aan De Wissel, gereed om in gebruik te nemen zodra de wet dit toestaat.
Niet alleen specifieke resomatoria, maar ook bestaande crematoria en uitvaartcentra zullen naar verwachting resomeren gaan aanbieden. Mogelijk binnen enkele jaren in meerdere regio's beschikbaar.
Resomeren in de wereld: Nederland loopt achter
Resomeren is al toegestaan in onder meer de VS (ruim dertig staten), Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, Noorwegen en Zuid-Afrika; Ierland was het eerste Europese land dat de methode toepaste. Nederland en het Verenigd Koninkrijk werken nog aan een wettelijk kader.
Bekijk de status per land en regio
Wettelijk toegestaan in ruim dertig staten. Minnesota was de eerste staat die de methode toestond.
Het eerste Europese land waar resomeren daadwerkelijk werd toegepast — richtinggevend voor Nederland.
Een crematorium in Wilrijk (Pontes) is een wetenschappelijk proefproject rond aquameren gestart. Publieke beschikbaarheid en wetgeving worden pas over enkele jaren verwacht.
Het VK heeft het wettelijk mogelijk gemaakt; landen als Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, Noorwegen en Zuid-Afrika kennen eigen regelingen per staat/provincie.
"Desmond Tutu koos bewust voor resomeren. Hij wilde zelfs in zijn afscheid zo min mogelijk beslag leggen op de aarde."
— Nagedachtenis aan aartsbisschop Desmond TutuVeelgestelde vragen over resomeren
Op dit moment is resomeren van mensen in Nederland nog niet toegestaan. Het wetsvoorstel (Wblo) is vertraagd door ontbrekende financiële dekking en gaat op zijn vroegst in het derde kwartaal naar de Raad van State. Legalisering duurt naar verwachting nog enkele jaren. Gedoogbeleid is uitgesloten.
Indicatief: €1.450–€2.000 voor het technische proces. Een complete uitvaart met resomeren zal naar verwachting €6.000–€9.000 kosten.
De hydrolyse zelf duurt 2–2,5 uur. Inclusief botverwerking en neutralisatie: 4–5 uur totaal.
Ja, vergeleken met gascrematie: 75–85% minder CO₂, 85–90% minder energie, geen kwik of dioxines.
't Vijfde Seizoen (Ommeren), Resoma (Leeuwarden, nu alleen huisdieren), Hart van Kameren (Heeswijk-Dinther) en Noach Uitvaartzorg (Dronten) hebben plannen of voorzieningen klaarstaan.
Bij crematie verbranding bij 850–1.000°C met CO₂, dioxines en kwik. Bij resomeren lost het lichaam op in warm water en kaliumhydroxide — zonder vuur of schadelijke uitstoot.
Ja, via een formulier voor laatste wensen of in uw testament. Zodra resomeren legaal is, kan uw wens worden uitgevoerd.
Nog niet automatisch, maar veel verzekeraars bereiden aanpassingen voor. Controleer uw polisvoorwaarden.
Ja, voor huisdieren is resomeren in Nederland al langer toegestaan. Resoma in Leeuwarden is hier bijvoorbeeld al actief in.
Uw wens vastleggen? Dat kan nu al.
U kunt nu al schriftelijk vastleggen dat u wilt worden geresomeerd. Zo weten uw nabestaanden precies wat uw wens is, en kunnen zij die uitvoeren zodra resomeren legaal is.
Gerelateerde onderwerpen
Vragen over resomeren of uw uitvaartwensen?
RouwUitvaart.nl denkt onafhankelijk met u mee — over resomeren, andere duurzame opties, kosten of uw wensen vastleggen. Wij zoeken en koppelen een zelfstandige uitvaartondernemer; die voert vervolgens uit wat u niet zelf doet. Ook 's avonds en in het weekend bereikbaar. Bel 06‑45100608 om een uitvaartondernemer bij u in de buurt te vinden of vraag een adviesgesprek aan.
Persoonlijk advies over resomeren of uw uitvaartwensen?
Via telefoon, e-mail of Zoom op uurtarief — ook 's avonds en in het weekend. We luisteren naar uw situatie en zoeken een passende zelfstandige uitvaartondernemer bij u in de buurt, zonder verplichtingen.
⚜️ RouwUitvaart.nl · Landelijk onafhankelijk informatiepunt bij overlijden
