Wat te doen bij overlijden: de complete checklist

Neem eerst even de tijd bij uw dierbare; er is geen haast. Bel daarna de huisarts of huisartsenpost voor de officiële schouw, want zonder verklaring van overlijden mag het lichaam niet vervoerd worden. Informeer directe naasten, regel zo nodig spoedkoeling en verzamel rustig de belangrijke documenten.

Aangifte moet binnen 6 werkdagen gebeuren, bij voorkeur zo snel mogelijk en altijd vóór de uitvaart. Zonder overlijdensakte en verlof tot begraven of cremeren kan de uitvaart niet plaatsvinden. Uw uitvaartverzorger kan de aangifte ook namens u regelen — dit is gebruikelijk en vaak het snelst.

Ja, thuis opbaren is in Nederland volledig toegestaan en wordt door veel nabestaanden als troostend ervaren. Met professionele koeling of een koelplaat kan uw dierbare enkele dagen thuis blijven. Zo ontstaat er ruimte voor een persoonlijk, intiem afscheid, in uw eigen tempo en omgeving.

Een crematie kost gemiddeld €7.000–€9.500 en een begrafenis €9.000–€12.000; luxere varianten kunnen boven €14.000 uitkomen. Zelf regelen of losse diensten via zelfstandigen afnemen valt doorgaans een stuk goedkoper uit. Wat u betaalt, hangt sterk af van de gekozen vorm, de locatie en het aantal genodigden.

Ja, dat is volledig toegestaan en vaak voordeliger. U bepaalt zelf welke onderdelen u zelf doet en welke u uitbesteedt aan een zelfstandige. Denk aan vervoer, verzorging of de ceremonie. Wilt u persoonlijke begeleiding, dan kunt u een vrijblijvend adviesgesprek op uurtarief aanvragen.

Bel ook buiten kantooruren direct de huisartsenpost voor de schouw; die is dag en nacht bereikbaar. De aangifte bij de gemeente kan wachten tot de eerstvolgende werkdag. Spoedkoeling en thuisopbaring kunnen wel meteen worden geregeld, zodat uw dierbare rustig thuis kan blijven tot u verder kijkt.

U hoeft lang niet alles op de eerste dag te regelen. Administratie zoals abonnementen opzeggen, de erfenis afwikkelen en het informeren van de Belastingdienst kan rustig wachten tot de weken na de uitvaart. Richt u de eerste dagen op afscheid nemen en op de directe, praktische stappen.

Doorgaans enkele dagen, mits goed gekoeld met een koelplaat of na een thanatopraxie-behandeling, die het afscheid langer mogelijk maakt. De uitvaart moet uiterlijk 6 werkdagen na overlijden plaatsvinden. Verlenging is in bijzondere gevallen mogelijk, altijd in overleg met en na toestemming van de gemeente.

Als u als nabestaande de kosten niet zelf kunt dragen, kunt u mogelijk bijzondere bijstand aanvragen bij uw gemeente (artikel 35 Participatiewet). Dit is een discretionaire regeling die de gemeente per situatie beoordeelt. Lees hier hoe dat werkt, of bel 06-45100608 om een uitvaartondernemer te vinden.

Bel als eerste een arts die het overlijden vaststelt: bij een overlijden thuis de huisarts of, buiten kantooruren, de huisartsenpost. In een ziekenhuis of zorginstelling doet de behandelend arts dit automatisch. Pas daarna belt u ons om een uitvaartondernemer bij u in de buurt te vinden.

Voor de aangifte bij de gemeente heeft u de verklaring van overlijden (A-formulier) van de arts en een geldig identiteitsbewijs van de overledene nodig, plus het trouwboekje indien aanwezig. Verzamel ook de uitvaartverzekering, het testament en controleer de donorregistratie. Vraag meteen meerdere afschriften van de overlijdensakte aan.

Neem eerst contact op met de alarmcentrale van de reis- of uitvaartverzekering; die regelt vaak het vervoer naar Nederland en vergoedt de kosten. Is er geen dekking, dan zijn de vervoerskosten voor de nabestaanden en kunt u de ambassade inschakelen. Bel ons voor hulp bij repatriëring en het vinden van een uitvaartondernemer voor de praktische kant.

Informeer na de uitvaart de bank (om rekeningen en incasso's stop te zetten), verzekeraars, pensioenfondsen, de Belastingdienst, de werkgever en abonnementen. Zeg ook digitale accounts en social media op. Dit hoeft niet op de eerste dag en kan rustig in de weken erna.