Wat te doen bij overlijden: het stappenplan

Neem eerst even de tijd bij uw dierbare. Bel daarna de huisarts of huisartsenpost voor de officiële schouw, die volgens de Wet op de lijkbezorging zo spoedig mogelijk moet plaatsvinden (artikel 3); zonder verklaring van overlijden begint de uitvaartverzorger niet met verzorgen of vervoer. Informeer directe naasten, regel zo nodig spoedkoeling en verzamel rustig de belangrijke documenten.

Aangifte moet binnen 6 werkdagen gebeuren, bij voorkeur zo snel mogelijk en altijd vóór de uitvaart. Zonder overlijdensakte en verlof tot begraven of cremeren kan de uitvaart niet plaatsvinden. Uw uitvaartverzorger kan de aangifte ook namens u regelen, dit is gebruikelijk en vaak het snelst.

Ja, thuis opbaren is in Nederland volledig toegestaan en wordt door veel nabestaanden als troostend ervaren. Met professionele koeling of een koelplaat kan uw dierbare enkele dagen thuis blijven. Zo ontstaat er ruimte voor een persoonlijk, intiem afscheid, in uw eigen tempo en omgeving.

Via onze vaste uitvaartpartner kan een volledig verzorgde crematie al vanaf €1.750 en een begrafenis vanaf €3.900. Landelijk gemiddeld kost een crematie €7.000–€9.500 en een begrafenis €9.000–€12.000. Wat u betaalt, hangt sterk af van de gekozen vorm, de locatie en het aantal genodigden.

Ja, dat is volledig toegestaan en vaak voordeliger. U bepaalt zelf welke onderdelen u zelf doet en welke u uitbesteedt. Denk aan vervoer, verzorging of de ceremonie. Wilt u persoonlijke begeleiding? Via het nummer voert het team van onze vaste uitvaartpartner een adviesgesprek; dat is een betaald gesprek waarvan u het tarief vooraf hoort.

Bel ook buiten kantooruren direct de huisartsenpost voor de schouw; die is dag en nacht bereikbaar. De aangifte bij de gemeente kan wachten tot de eerstvolgende werkdag. Spoedkoeling en thuisopbaring hoeven niet op de aangifte te wachten, zodat uw dierbare rustig thuis kan blijven tot u verder kijkt.

U hoeft lang niet alles op de eerste dag te regelen. Administratie zoals abonnementen opzeggen, de erfenis afwikkelen en het informeren van de Belastingdienst kan rustig wachten tot de weken na de uitvaart. Richt u de eerste dagen op afscheid nemen en op de directe, praktische stappen.

Doorgaans enkele dagen, mits goed gekoeld met een koelplaat of na een thanatopraxie-behandeling, die het afscheid langer mogelijk maakt. De uitvaart vindt uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden plaats. Is meer tijd nodig, dan kan de burgemeester na het horen van een arts een andere termijn vaststellen.

Kunt u de kosten niet dragen, dan kunt u bijzondere bijstand vragen bij de gemeente (artikel 35 Participatiewet), die per situatie beoordeelt of u in aanmerking komt. Vraag het volgens de Rijksoverheid aan voordat de kosten betaald zijn. Zelf regelen kan bij een crematie vanaf circa €800, volledig verzorgd vanaf €1.750. Lees hier hoe dat werkt.

Bel als eerste een arts die het overlijden vaststelt: bij een overlijden thuis de huisarts of, buiten kantooruren, de huisartsenpost. In een ziekenhuis of zorginstelling doet de behandelend arts dit automatisch. Belt u, dan beantwoordt het team van onze vaste uitvaartpartner uw vragen.

Voor de aangifte bij de gemeente heeft u de verklaring van overlijden (A-formulier) van de arts en uw eigen geldige identiteitsbewijs nodig, plus het trouwboekje indien aanwezig. Verzamel ook de uitvaartverzekering, het testament en controleer de donorregistratie. Vraag meteen meerdere afschriften van de overlijdensakte aan.

Neem eerst contact op met de alarmcentrale van de reis- of uitvaartverzekering; die regelt vaak het vervoer naar Nederland; of de kosten vergoed worden, staat in de polisvoorwaarden. Is er geen dekking, dan worden de vervoerskosten betaald uit de nalatenschap of door de opdrachtgever, en kan de ambassade helpen met de papieren. Bel gerust.

Informeer na de uitvaart de bank (om rekeningen en incasso's stop te zetten), overige verzekeraars, pensioenfondsen, de Belastingdienst, de werkgever en abonnementen. Zeg ook digitale accounts en social media op. Dit hoeft niet op de eerste dag en kan rustig in de weken erna. Een uitvaartverzekering meldt u liefst vóór de uitvaart; de polisvoorwaarden zeggen hoe en wanneer.

De eerste dag regelt u vier dingen: de schouw door de arts, koeling of thuisopbaring, het informeren van naasten en de aangifte bij de gemeente. Bank, pensioenfonds en abonnementen kunnen wachten tot na de uitvaart; een uitvaartverzekering meldt u liefst in de eerste dagen, omdat de polisvoorwaarden een meldtermijn kunnen noemen.

De volgorde is: arts, koeling, naasten, aangifte, en pas daarna de uitvaart zelf. Alleen de koeling heeft haast; voor de uitvaart geeft de wet tijd tot de zesde werkdag. Die volgorde aanhouden voorkomt dat u beslissingen neemt waar u later spijt van krijgt.

Op deze pagina staat het volledige stappenplan bij overlijden: negen stappen, van het bellen van de arts tot de administratieve afronding. De afvinklijst zelf staat op een aparte pagina, de checklist overlijden: negentien taken in vier fasen, die u afvinkt, deelt met familie of uitprint.

Een goed stappenplan bij overlijden verdeelt het werk per moment. In het eerste uur belt u de arts. Op de eerste dag regelt u koeling, informeert u naasten en zoekt u de polis op. Uiterlijk op de zesde werkdag volgen aangifte en uitvaart. Bank, pensioen en nalatenschap komen in de weken daarna.

Dat team beantwoordt uw vragen en zet, als u dat wilt, de uitvaart in gang bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt. De papieren na de uitvaart, zoals bank en pensioen, regelt u daarna zelf in uw eigen tempo.