Een body farm is een afgeschermd onderzoeksterrein waar aan de wetenschap geschonken lichamen onder bekende omstandigheden ontbinden. Zo leren onderzoekers en de politie beter inschatten hoe lang iemand al dood is en wat er is gebeurd. De bekendste ligt in de Verenigde Staten, bij de University of Tennessee in Knoxville. In Nederland werd bij Amsterdam UMC, locatie AMC, de onderzoeksplek ARISTA opgezet, voor onderzoek naar begraven lichamen van lichaamsdonoren; volgens de onderzoekers de eerste in zijn soort in Europa. Wie zijn lichaam aan de wetenschap wil schenken, regelt dat met een handgeschreven codicil bij een anatomisch instituut, niet via het Donorregister. Belt u met vragen of om een uitvaart te regelen, dan wordt u automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt en, als u dat wilt, de uitvaart in gang zet bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt.
Ook gezocht als: body farm, bodyfarm, body farm Nederland, bodyfarm Amsterdam, body farm Amsterdam, ARISTA Amsterdam UMC, body farm Tennessee, lichamenboerderij, forensisch onderzoek naar ontbinding, onderzoek met geschonken lichamen.
Moet u een uitvaart regelen? Bel 085-0048099, dag en nacht: u wordt automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner. Vaste samenstellingen zonder apart basistarief: crematie vanaf €1.750, begrafenis vanaf €3.900 inclusief algemeen graf. Een crematie zelf regelen kan vanaf circa €800; losse diensten, zoals een complete opbaring, kunnen er altijd bij.
- Wat het is: een onderzoeksterrein waar geschonken lichamen onder bekende omstandigheden ontbinden.
- Waarom: om beter te kunnen inschatten hoe lang iemand al dood is en wat er is gebeurd.
- Bekendste: de Anthropology Research Facility van de University of Tennessee in Knoxville.
- In Nederland: ARISTA, opgezet bij Amsterdam UMC, locatie AMC, voor onderzoek naar begraven lichamen.
- Lichaam schenken: met een handgeschreven codicil bij een anatomisch instituut, niet via het Donorregister.
Wat is een body farm?
Een body farm is een afgeschermd onderzoeksterrein waar aan de wetenschap geschonken lichamen onder bekende omstandigheden ontbinden.

Body farm is Engels en betekent letterlijk zoiets als lichamenboerderij. Het klinkt grimmig, maar het gaat om serieus wetenschappelijk werk. Op zo'n terrein volgen onderzoekers stap voor stap wat er na de dood met een lichaam gebeurt. Ze weten wanneer iemand is overleden en onder welke omstandigheden het lichaam ligt.
Die kennis is nodig omdat de politie soms een overledene vindt van wie niemand weet wanneer die is gestorven. Hoe nauwkeuriger onderzoekers kunnen zeggen wat er in een bepaalde tijd met een lichaam gebeurt, hoe beter ze kunnen terugrekenen. Het vakgebied heet tafonomie: de studie van wat er na de dood met een lichaam gebeurt.
Op een body farm liggen alleen geschonken lichamen; in Nederland geeft u daarvoor volgens de Rijksoverheid zelf, bij leven, toestemming aan een anatomisch instituut.
De bekendste body farm: Knoxville, Tennessee
De bekendste body farm is de Anthropology Research Facility van de University of Tennessee in Knoxville, opgezet door de antropoloog Bill Bass.
De bekendste body farm ligt in de Verenigde Staten. Volgens de University of Tennessee kreeg het terrein bij Knoxville vorm in het najaar van 1980, en kwam het eerste geschonken lichaam in het voorjaar van 1981. Het terrein werd opgezet door de antropoloog Bill Bass.
In Knoxville laat men volgens de universiteit de natuur haar gang gaan, om de tijd sinds het overlijden beter te kunnen schatten. Wat de onderzoekers daar leren, helpt forensisch onderzoekers als de politie een lichaam vindt van wie niet bekend is wanneer die is overleden.
ARISTA: de Nederlandse onderzoeksplek bij Amsterdam
In Nederland werd bij Amsterdam UMC, locatie AMC, de onderzoeksplek ARISTA opgezet; volgens de onderzoekers de eerste in zijn soort in Europa.
ARISTA staat voor Amsterdam Research Initiative for Sub-surface Taphonomy and Anthropology. Volgens het artikel van de onderzoekers van Amsterdam UMC in het vakblad Forensic Science International is ARISTA opgezet om te onderzoeken hoe begraven lichamen ontbinden onder bekende omstandigheden, onder meer met meetapparatuur en metingen op afstand. De onderzoekers noemen het de eerste faciliteit in zijn soort in Europa.
Volgens DutchNews, in een aankondiging met de hoogleraar anatomie van het AMC, werden de lichamen begraven op een meter diepte of minder, en was er plek voor enkele tientallen lichamen. Bij het onderzoek werkte Amsterdam UMC samen met onder meer de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit Maastricht en een landelijk politieteam.
Wilt u weten hoe het onderzoek er nu voor staat, vraag het dan bij het anatomisch instituut van Amsterdam UMC.
Waarom de lichamen in Amsterdam begraven liggen
Het onderzoek in Amsterdam gaat over ontbinding onder de grond; daarom liggen de lichamen er begraven, op een meter diepte of minder.
Sub-surface betekent onder het oppervlak. Waar men in Knoxville de natuur haar gang laat gaan, ging het in Amsterdam specifiek om lichamen in de grond. Daarvoor is aparte kennis nodig: wat de grond met een lichaam doet, is iets anders dan wat er boven de grond gebeurt.
Voor de politie is dat verschil belangrijk. Wordt een lichaam begraven gevonden, dan helpt kennis over ontbinding in de grond om te schatten hoe lang het er al ligt. Het doel van ARISTA was volgens DutchNews dan ook de politie te helpen bij vragen over het tijdstip en de omstandigheden van een overlijden.
Wat een body farm de politie oplevert
Kennis van een body farm helpt forensisch onderzoekers om beter in te schatten wanneer iemand is overleden en wat er daarna met het lichaam is gebeurd.
Bij een niet-natuurlijke dood in Nederland geeft de officier van justitie het Nederlands Forensisch Instituut soms opdracht voor forensisch pathologisch onderzoek, met als belangrijkste onderdeel de gerechtelijke sectie. Hoe dat gaat, leest u bij obductie en gerechtelijke sectie. Wat er bij twijfel over de doodsoorzaak gebeurt, staat bij doodsoorzaak onderzoeken in Nederland.
Een body farm levert vooral kennis op die onderzoekers later gebruiken, bijvoorbeeld om te schatten hoe lang een gevonden lichaam al ergens ligt. Wat er in de eerste dagen na de dood met een lichaam gebeurt, en welke verhalen daarover niet kloppen, leest u bij groeien nagels en haar na de dood?.
Waar de lichamen vandaan komen
De lichamen bij ARISTA kwamen uit het lichaamsdonatieprogramma van Amsterdam UMC, van mensen die hun lichaam zelf aan de wetenschap schonken, met toestemming van de overheid.
Volgens de onderzoekers van Amsterdam UMC kwamen de lichamen uit het eigen lichaamsdonatieprogramma, met toestemming van de overheid. Het gaat om mensen die zich bij leven als lichaamsdonor hadden aangemeld.
Dat vastleggen gaat volgens de Rijksoverheid via een anatomisch instituut van een universiteit: u schrijft met de hand een codicil met de verklaring dat u uw lichaam na overlijden aan de wetenschap geeft, met uw handtekening en de datum. Dit staat niet in het Donorregister; dat gaat over organen en weefsel voor transplantatie, en orgaandonatie gaat voor. Meer over orgaandonatie leest u bij orgaan- en weefseldonatie.
Of u bij een donatie kunt kiezen voor dit soort onderzoek, hoort u van het instituut zelf. Hoe lichaamsdonatie stap voor stap werkt, en wat het kost, leest u bij lichaam schenken aan de wetenschap.
Afscheid nemen als het lichaam naar de wetenschap gaat
Gaat een lichaam naar de wetenschap, dan wordt het kort na het overlijden naar het instituut gebracht en is er meestal geen uitvaart met het lichaam erbij; een afscheid of herdenking kan wel, en dat vraagt wat voorbereiding.
Voor nabestaanden is het soms wennen dat de uitvaart anders gaat dan ze gewend zijn. Een afscheid of herdenking kan altijd, met muziek, verhalen en foto's, ook zonder dat de overledene erbij is. Volgens de Rijksoverheid geeft het anatomisch instituut het lichaam niet terug aan de nabestaanden. Bij het Radboudumc bijvoorbeeld moet het lichaam binnen 24 uur na het overlijden bij het instituut zijn, wordt afscheid genomen bij het ophalen en worden de resten later anoniem gecremeerd. Wat er precies gebeurt, verschilt per instituut; vraag het daarom vooraf na, samen met uw familie.
Wilt u een afscheid organiseren, dan kan een uitvaartverzorger daarbij helpen, ook als er geen kist is. Complete voorbeelden van uitvaartkosten ziet u bij wat kost een uitvaart.
Veelgestelde vragen
De vragen die mensen het vaakst stellen over body farms, de Nederlandse onderzoeksplek en het schenken van een lichaam.
Een body farm is een afgeschermd onderzoeksterrein waar aan de wetenschap geschonken lichamen onder bekende omstandigheden ontbinden. Onderzoekers volgen wat er na de dood met een lichaam gebeurt. Die kennis helpt de politie en forensisch onderzoekers om beter in te schatten hoe lang iemand al dood is en wat er is gebeurd.
Ja. Bij Amsterdam UMC, locatie AMC, werd de onderzoeksplek ARISTA opgezet, voor onderzoek naar hoe begraven lichamen van lichaamsdonoren ontbinden. Volgens de onderzoekers van Amsterdam UMC is het de eerste faciliteit in zijn soort in Europa. Wilt u weten hoe het onderzoek er nu voor staat, vraag het dan bij het anatomisch instituut van Amsterdam UMC.
De Nederlandse onderzoeksplek ARISTA hoort bij Amsterdam UMC, locatie AMC, in Amsterdam. Het is een afgeschermd terrein, bedoeld voor wetenschappelijk onderzoek met geschonken lichamen. Volgens DutchNews werden de lichamen er begraven op een meter diepte of minder, en was er plek voor enkele tientallen lichamen van lichaamsdonoren.
Hoe een lichaam na de dood verandert onder bekende omstandigheden. In Amsterdam ging het volgens de onderzoekers om begraven lichamen, gevolgd met onder meer meetapparatuur en metingen op afstand. Zo leren onderzoekers beter te schatten hoe lang iemand al dood is, wat de politie helpt bij vragen over het tijdstip en de omstandigheden van een overlijden.
Volgens de onderzoekers van Amsterdam UMC wel. In hun artikel in het vakblad Forensic Science International noemen zij ARISTA de eerste faciliteit in zijn soort in Europa. De bekendste body farm ter wereld ligt in de Verenigde Staten, bij de University of Tennessee in Knoxville. Die werd al in de jaren tachtig opgezet.
Dat is de Anthropology Research Facility van de University of Tennessee in Knoxville, opgezet door de antropoloog Bill Bass. Volgens de universiteit kreeg het terrein vorm in het najaar van 1980 en kwam het eerste geschonken lichaam in het voorjaar van 1981. Men laat er de natuur haar gang gaan om de tijd sinds overlijden te schatten.
Van geschonken lichamen. Volgens de onderzoekers van Amsterdam UMC kwamen de lichamen bij ARISTA uit het eigen lichaamsdonatieprogramma, met toestemming van de overheid. Lichaamsdonatie regelt u volgens de Rijksoverheid zelf, bij leven, met een handgeschreven codicil bij een anatomisch instituut.
Niet rechtstreeks. Lichaamsdonatie loopt volgens de Rijksoverheid via een anatomisch instituut van een universiteit, met een handgeschreven codicil met uw verklaring, handtekening en de datum. Dat staat niet in het Donorregister. Of u kunt kiezen voor dit soort onderzoek, vraagt u na bij het instituut zelf. Vraag het daar na.
Indirect wel. Een body farm levert kennis op over wat er na de dood met een lichaam gebeurt. Daarmee kunnen forensisch onderzoekers beter schatten hoe lang een gevonden lichaam al ergens ligt. Het doel van ARISTA was volgens DutchNews de politie te helpen bij vragen over het tijdstip en de omstandigheden van een overlijden.
Volgens de Rijksoverheid geeft het anatomisch instituut het lichaam niet terug aan de nabestaanden. Wat er na afloop precies gebeurt, verschilt per instituut; het Radboudumc laat de resten bijvoorbeeld anoniem cremeren. Vraag het daarom vooraf na en bespreek het met uw familie. Meer leest u op onze pagina over lichaam schenken aan de wetenschap.
Omdat het onderzoek in Amsterdam juist over ontbinding onder de grond gaat. De naam ARISTA zegt het al: sub-surface betekent onder het oppervlak. Een begraven lichaam vraagt aparte kennis. Volgens DutchNews werden de lichamen begraven op een meter diepte of minder, om de politie te helpen bij vragen over het tijdstip van overlijden.
Meestal niet. Volgens de Rijksoverheid geeft het anatomisch instituut het lichaam niet terug, en het Radboudumc laat de resten anoniem cremeren. Wat er precies gebeurt, verschilt per instituut, dus vraag het vooraf na. Een afscheid of herdenking kan altijd, ook zonder dat de overledene erbij is.
Bronnen
De feiten in dit artikel komen uit de volgende bronnen.
- Oostra e.a., artikel over het Amsterdam Research Initiative for Sub-surface Taphonomy and Anthropology (ARISTA), Forensic Science International (Amsterdam UMC)
- DutchNews, aankondiging van de onderzoeksplek bij het AMC, met de hoogleraar anatomie
- University of Tennessee, universiteitsblad Torchbearer, over het ontstaan van de Anthropology Research Facility
- Rijksoverheid, vraag en antwoord over het na overlijden ter beschikking stellen van uw lichaam aan de wetenschap; Radboudumc, informatieboekje voor lichaamsdonoren van het Anatomisch Instituut
- NFI, brochure over forensisch pathologisch onderzoek, informatie voor naasten
Vragen over een uitvaart of over afscheid zonder lichaam?
RouwUitvaart.nl is een landelijk informatie- en verwijsplatform. De uitvaart zelf wordt verzorgd door een uitvaartverzorger bij u in de buurt. Belt u 085-0048099, dan wordt u automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner.
Een body farm klinkt grimmig, maar draait om iets moois: mensen die na hun dood nog willen helpen. Wilt u zelf uw lichaam schenken, leg het dan goed vast en bespreek het met uw familie.
Team RouwUitvaart.nl










