Bij een thuisopbaring ligt de overledene meestal op bed, met een vriesplaat onder het laken. Eén of twee keer per week komt iemand van het zorgteam kijken: de make-up bijwerken, de koeling bijstellen en letten op de ogen en op vocht. Zelf kunt u veel doen: de kamer koel houden, met een paar mensen tegelijk op bezoek gaan, citroenmatjes of verse koffie tegen geur gebruiken en een raam alleen met een hor openzetten. Dit artikel laat uit de praktijk zien hoe het gaat, tot en met de kistlegging.
Ook gezocht als: kistlegging thuis, overledene thuis, tips thuisopbaring, vriesplaat overledene, koelplaat overledene, geur bij opbaring, ijs op de benen, opbaren op bed, controle zorgteam, kist sluiten thuis, zes knoppen kist, uitgeleide verpleeghuis.
Moet u een uitvaart regelen? Bel 085-0048099, dag en nacht: u wordt automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner. Vaste samenstellingen zonder apart basistarief: crematie vanaf €1.750, begrafenis vanaf €3.900 inclusief algemeen graf. Een crematie zelf regelen kan vanaf circa €800; losse diensten, zoals een complete opbaring, kunnen er altijd bij.
- Controle: één of twee keer per week komt het zorgteam langs, en vaker als u belt.
- Koeling: het is eigenlijk een vriesplaat; ijs op de benen betekent dat hij te hard vriest.
- Zelf doen: kamer koel, niet met te veel mensen tegelijk, en een raam alleen open met een hor.
- Tegen geur: citroenmatjes en verse koffie in schaaltjes onder het bed.
- Kistlegging: de familie mag meehelpen, tot het indraaien van de zes knoppen toe.
Wie komt er tijdens de thuisopbaring langs?
Na het opzetten komt er meestal één of twee keer per week iemand van het zorgteam langs om te controleren, en vaker als u iets ziet of zich ergens onprettig bij voelt.
Is de opbaring thuis opgezet, dan staat u er niet alleen voor. Meestal komt er één of twee keer per week iemand langs. Die werkt de make-up bij, of brengt toch airbrush aan als dat nodig is. Ook kijkt hij of zij naar de temperatuur van de koeling, en zet die hoger of lager.
Verder wordt gelet op kleine dingen die u zelf misschien niet ziet: ogen die een beetje open gaan, of vocht dat het lichaam loslaat. Tegenwoordig zegt het team ook vaak: ziet u iets, mankeert er iets of voelt u zich er niet prettig bij, laat het ons dan direct weten. Dan wordt meteen een controle ingepland. Het is een wisselwerking tussen wat u wilt en wat nodig is. Wat er bij de eerste verzorging gebeurt, leest u bij de verzorging van mond, ogen en neus.
De koeling is eigenlijk een vriesplaat
Wat we de koeling noemen, is meestal een vriesplaat onder het laken, die bijvoorbeeld op min 17 graden staat; ziet u ijskristallen op de benen, dan vriest hij te hard.
De overledene ligt op een laken, en daaronder ligt de koeling. Eigenlijk is het gewoon een vriesplaat, die bijvoorbeeld op min 17 graden staat. Dat is nodig om het lichaam tot de uitvaart goed te houden.
Kijk er zelf ook af en toe naar. Ziet u kleine ijskristallen op de benen, door het laken heen, dan koelt de plaat te hard. De temperatuur mag dan iets omhoog. Twijfelt u, bel dan het zorgteam. Meer over de soorten koeling en de kosten leest u bij koeling bij een thuisopbaring.
Wat u zelf kunt doen
U houdt een thuisopbaring het mooist door de kamer koel te houden, niet met te veel mensen tegelijk binnen te zijn en geur op te vangen met citroenmatjes of verse koffie.
- Kamer koel houden: zet de verwarming in de kamer laag of uit, houd de zon buiten en doe overdag de gordijnen dicht.
- Raam open, met een hor: een raam openzetten mag, maar zet er altijd een hor voor, zodat er geen insecten binnenkomen.
- Niet met te veel mensen tegelijk: een kamer is meestal klein. Zitten er tien of vijftien mensen een uur lang in, dan loopt de temperatuur flink op. Ga liever met een paar mensen tegelijk.
- Citroenmatjes: dat zijn geurmatjes die u zelf kunt neerleggen, bijvoorbeeld onder het laken van het bed of onder het bed.
- Verse koffie: zet schaaltjes met droge, verse koffie onder het bed. Dat neutraliseert geur heel goed.
Haal ook direct na het overlijden de deken van het lichaam: onder een deken blijft het warm, en hoe sneller het lichaam afkoelt, hoe beter. Wat u verder klaar kunt leggen, zoals het gebit en de kleding, leest u bij de laatste verzorging: wat klaarleggen.
De kistlegging thuis, stap voor stap
Aan het eind van de thuisopbaring legt het zorgteam de overledene in de kist; de uitvaartverzorger legt vooraf uit wat er gebeurt, en u kiest zelf of u erbij bent en meehelpt.
Het zorgteam breekt de opbaring af, en de uitvaartverzorger is er meestal bij. Die vertelt vooraf wat er gaat gebeuren. U kiest zelf of u erbij wilt zijn, wilt meehelpen of liever niet. Dat staat helemaal vrij.
Ligt de overledene op bed, dan zit het lichaam een beetje vast aan de vriesplaat. Het team kantelt de overledene voorzichtig om het los te maken; dat kan wat knisperen, en dat wordt vooraf gezegd. De kist staat naast het bed. Met een glijzeil onder het laken schuift het team de overledene rustig in de kist, met z'n tweeën of samen met u. Daarna gaat het laken eronder uit.
De kist komt op een rijdende baar of schaarwagen, en u krijgt nog een moment om afscheid te nemen. Dan vraagt de uitvaartverzorger om het deksel erop te leggen. Er zitten zes knoppen op het deksel. Een mooi gebaar is om die over de familie te verdelen, zodat iedereen er zelf een indraait. Op het deksel komt een antislipmatje met de bloemen.
Het vertrek van huis
De uitvaartverzorger loopt voorop, de familie begeleidt de kist naar buiten, en voordat de klep van de rouwauto dichtgaat, volgt een korte buiging.
De uitvaartverzorger loopt voor de kist uit, en de familie begeleidt de kist naar de uitgang. Overlijdt iemand in een verpleeghuis of hospice, dan staat het personeel in de hal vaak in een erehaag. Soms leest iemand van het personeel nog een brief voor over wie de overledene was en wat ze voor elkaar betekenden.
Buiten helpt de familie vaak mee om de kist in de rouwauto te schuiven. Voordat de klep dichtgaat, maakt de uitvaartverzorger een kort knikje, een kleine buiging. Daarna loopt de uitvaartverzorger een stukje voor de rouwauto uit. U loopt erachter, of rijdt met de eigen auto mee. Meer over de rouwauto leest u bij rouwvervoer en de rouwauto.
Wanneer kan thuis opbaren beter niet?
Thuis opbaren kan bijna altijd; alleen bij grote hitte of als het lichaam er slecht aan toe is, wordt soms een andere oplossing voorgesteld.
Er zijn weinig redenen om niet thuis op te baren. Is het echt heel warm, dan raadt het team het soms af. Een tussenweg is ook mogelijk: de overledene gaat eerst een dag naar de gekoelde ruimte van het uitvaartcentrum, en komt de volgende dag verzorgd terug naar huis. Hoe het in een rouwcentrum gaat, leest u bij wat er in een rouwcentrum gebeurt.
Soms ontstaat er gas in het lichaam, waardoor de overledene ineens opzwelt. Dan kan het team een buikpunctie doen, ook gewoon bij u thuis. Alleen als het lichaam er echt slecht aan toe is, wordt soms voorgesteld om de overledene in het uitvaartcentrum op te baren, waar het beter onder controle te houden is. Zonder koeling thuis opbaren wordt afgeraden. Wat een thuisopbaring kost en welke regels er gelden, leest u bij thuis opbaren; complete voorbeelden van uitvaartkosten ziet u bij wat kost een uitvaart.
Veelgestelde vragen
De vragen die nabestaanden het vaakst stellen over een opbaring thuis, met een antwoord uit de praktijk.
Meestal één of twee keer per week. Het team werkt dan de make-up bij, stelt de koeling bij en let op ogen die open gaan of vocht dat het lichaam loslaat. Ziet u zelf iets, of voelt u zich ergens niet prettig bij, bel dan direct. Er wordt dan meteen een extra controle ingepland.
De koeling is eigenlijk een vriesplaat onder het laken, die bijvoorbeeld op min 17 graden staat. Dat houdt het lichaam tot de uitvaart goed. Ziet u ijskristallen op de benen, door het laken heen, dan vriest de plaat te hard en mag de temperatuur iets omhoog. Bel bij twijfel het zorgteam.
Houd de kamer koel en ga niet met te veel mensen tegelijk naar binnen. Leg citroenmatjes onder het laken of onder het bed, en zet schaaltjes met verse, droge koffie onder het bed: dat neutraliseert geur heel goed. Een raam openzetten mag, maar dan altijd met een hor ervoor tegen insecten.
Ja, frisse lucht helpt om de kamer koel te houden. Zet er wel altijd een hor voor, zodat er geen vliegen of andere insecten binnenkomen. Houd daarnaast de verwarming laag of uit, laat de zon niet op het bed schijnen en doe overdag de gordijnen dicht. Zo blijft de kamer zo koel mogelijk.
Met een paar mensen tegelijk. Een slaapkamer is meestal klein, en als tien of vijftien mensen er een uur of langer zitten, loopt de temperatuur flink op. Dat is niet goed voor de overledene. Spreid het bezoek daarom over de dag, of laat mensen om de beurt even binnen afscheid nemen.
Het zorgteam maakt de overledene voorzichtig los van de vriesplaat, wat een beetje kan knisperen. Met een glijzeil onder het laken schuift het team de overledene rustig in de kist naast het bed. U mag meehelpen of erbij zijn, maar het hoeft niet. Daarna volgen het deksel, de knoppen en de bloemen.
Ja, en dat is vaak een mooi moment. Op het deksel zitten zes knoppen. De uitvaartverzorger vraagt de familie vaak om het deksel erop te leggen en de knoppen in te draaien. Verdeel ze over de familie, zodat iedereen er zelf een indraait. Daarna komen de bloemen op het deksel.
Thuis opbaren kan bijna altijd. Alleen bij grote hitte wordt het soms afgeraden, of gaat de overledene eerst een dag naar de koeling van het uitvaartcentrum en komt daarna verzorgd terug. Is het lichaam er erg slecht aan toe, dan kan opbaren in het uitvaartcentrum beter zijn. Zonder koeling wordt thuis opbaren afgeraden.
Bronnen
De feiten in dit artikel komen uit de volgende bronnen.
- Praktijkervaring uit de overledenenzorg, bij thuisopbaringen en kistleggingen
Vragen over een opbaring thuis?
RouwUitvaart.nl is een landelijk informatie- en verwijsplatform. De uitvaart zelf wordt verzorgd door een uitvaartverzorger bij u in de buurt, via onze vaste uitvaartpartner. Belt u ons, dan wordt u automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt en, als u dat wilt, de uitvaart in gang zet bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt.
Een thuisopbaring vraagt wat zorg, maar u staat er niet alleen voor. Met een koele kamer, een paar eenvoudige trucs en een team dat langskomt, kunt u thuis rustig afscheid nemen.
Team RouwUitvaart.nl
