Bij een laatste verzorging thuis legt u het best het gebit, ondergoed en de kleding klaar, en eventueel de eigen make-up. Bind de mond niet stijf dicht: iets open met een handdoekje eronder is beter. Spuit parfum op de kleding, niet op de huid, want op de huid kan het vlekken geven. Dat zijn de belangrijkste lessen uit de praktijk van de oprichter van RouwUitvaart.nl, die jaren in de overledenenzorg werkte.
Ook gezocht als: laatste verzorging overledene, laatste verzorging thuis, wat moet ik klaarleggen voor de uitvaart, kleding voor de overledene, gebit overledene, opbaring thuis voorbereiden, thuisopbaring, overledene verzorgen, mond overledene dicht, wassen en aankleden overledene.
Moet u een uitvaart regelen? Bel 085-0048099, dag en nacht: u wordt automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner. Vaste samenstellingen zonder apart basistarief: crematie vanaf €1.750, begrafenis vanaf €3.900 inclusief algemeen graf. Een crematie zelf regelen kan vanaf circa €800; losse diensten, zoals een complete opbaring, kunnen er altijd bij.
- Wie het doet: de laatste verzorging gebeurt door het verzorgingsteam, niet door de uitvaartverzorger die het gesprek met u voert.
- Klaarleggen: gebit of prothese, ondergoed, kleding, sokken en eventueel eigen make-up of een vertrouwde geur.
- Mond: niet stijf dichtbinden; iets open met een handdoekje eronder maakt de verzorging juist makkelijker.
- Parfum: op de kleding, nooit op de huid: op de huid kan het vlekken geven.
- Erbij zijn: dat mag altijd, maar sommige handelingen gaan zonder familie net iets rustiger.
Wie doet de laatste verzorging?
De laatste verzorging gebeurt door het verzorgingsteam: uitvaartmedewerkers die gespecialiseerd zijn in de zorg voor overledenen.
Veel mensen denken dat de uitvaartverzorger de overledene wast en aankleedt. In de praktijk doet het verzorgingsteam dat. Dat zijn medewerkers van het zorgteam, die niets anders doen dan overledenen verzorgen, thuis, in een verpleeghuis of in een rouwcentrum.
Het team komt meestal kort na het overlijden, zodra de arts is geweest. Ze wassen de overledene, kleden hem aan, sluiten de mond en de ogen, en zorgen dat het lichaam gekoeld wordt. Daarna ligt uw dierbare er rustig bij, klaar voor het afscheid. Wat daar precies bij komt kijken, leest u in de verzorging van mond, ogen en neus.
Wat legt u klaar voor de laatste verzorging?
Leg vóór de komst van het team het gebit, het ondergoed en de kleding klaar; dat maakt het verschil tussen een opbaring die netjes is en een die vertrouwd voelt.
- Het gebit of de prothese: zoek het meteen op, ook als het even zoeken is. Er is tijd genoeg. Zonder gebit vervormt de mond, en dan lijkt uw dierbare minder op wie hij was.
- Ondergoed: ook een onderbroek hoort erbij. Zonder ondergoed lost het team het op met celstofmatjes; dat kan, maar de opbaring oogt dan minder netjes.
- Kleding en sokken: kies kleding die past bij hoe u uw dierbare kende. Iets ruimere kleding trekt makkelijker aan.
- Eigen make-up: mag altijd. Echte postmortale make-up blijft wel beter zitten, omdat een gekoeld lichaam vocht loslaat.
- Een vertrouwde geur: spuit parfum of aftershave op de kleding, niet op de huid.
- Een recente foto: helpt het team om het kapsel en de make-up zo herkenbaar mogelijk te maken.
Waarom u de mond beter niet stijf dichtbindt
Bind de mond niet stijf dicht met een handdoek of sjaal: zodra het lichaam stijf wordt, gaat de mond dan bijna niet meer open om hem schoon te maken.
Het is goedbedoeld en het ziet er netjes uit: een opgerolde handdoek onder de kin, zodat de mond dicht blijft. Familie of thuiszorg doet het vaak. Maar zodra de lijkstijfheid intreedt, zitten de kaken vast. Het team moet de mond wel reinigen, en moet dan wringen en masseren tot hij weer opengaat.
Lukt dat niet, dan moet het team soms de volgende dag terugkomen. Tegen die tijd gaat de mond vaak vanzelf hangen, en dan schrikt iedereen: de mond staat open. Pas dan kan hij gereinigd en netjes gesloten worden. Dat is een hoop gedoe voor iets wat goedbedoeld begon.
Beter is: laat de mond iets open, met een klein handdoekje eronder zodat hij niet helemaal gaapt. Dat is prima, en voor het team juist het makkelijkst. Meer over de eerste uren leest u bij overlijden thuis: wat te doen.
Parfum en geur: op de kleding, niet op de huid
Een overledene kan een geur krijgen; spuit parfum dan op de kleding en nooit op de huid, want op de huid kan het vlekken geven.
Soms krijgt een overledene na een paar dagen een geur, zeker als het warm is. Begrijpelijk dat familie dan parfum pakt. Maar gebeurt dat op de huid, dan is het team te laat om te waarschuwen: parfum op de huid van een overledene geeft vlekken die blijven.
Wilt u een vertrouwde geur, spuit het dan op de kleding of op het kussen. Is er een geur die u zorgen baart, bel dan het team. Vaak is het een teken dat de kamer te warm is of de koeling beter moet; lees daarover bij koeling bij een thuisopbaring en airco bij een opbaring.
Mag u erbij zijn bij de laatste verzorging?
Erbij zijn mag altijd; toch gaan sommige handelingen zonder familie rustiger, en dat is geen geheim maar zorg.
U mag altijd blijven. Sommige families helpen mee met wassen of aankleden, en dat kan heel waardevol zijn. Maar er zijn handelingen die niet fijn zijn om te zien. Het opvullen van de keel met watten gebeurt bijvoorbeeld met een lange pincet, en het sluiten van de mond kan met een kinhechting.
Wie dat eigenlijk niet wil zien maar toch blijft, maakt het voor zichzelf zwaar, en het werk wordt lastiger. Daarom vraagt een goed team vaak of u even buiten wilt wachten. Daarna legt het rustig uit wat wel en niet mag, zoals met de mond en met parfum. Er is niets te verbergen: alles wat u wilt weten, mag u vragen.
Wilt u zelf veel doen bij de opbaring thuis, kijk dan ook bij thuis opbaren en een overledene opbaren.
Veelgestelde vragen
De vragen die het meest gesteld worden over de laatste verzorging thuis, met een kort en eerlijk antwoord.
Dat doet het verzorgingsteam: uitvaartmedewerkers die gespecialiseerd zijn in de zorg voor overledenen. Zij wassen de overledene, kleden hem aan, sluiten de mond en de ogen en zorgen voor koeling. De uitvaartverzorger die het gesprek met u voert, doet dit meestal niet zelf. Het team komt thuis, in het verpleeghuis of in het rouwcentrum.
Leg het gebit of de prothese klaar, ondergoed, kleding en sokken. Eventueel ook eigen make-up, een vertrouwde geur voor op de kleding en een recente foto voor het kapsel. Vooral het gebit is belangrijk: zonder gebit vervormt de mond en lijkt uw dierbare minder op wie hij was.
Het gebit bepaalt de vorm van de mond en de wangen. Zonder gebit zakt de mond in en krijgt het gezicht een vreemde vorm. Families zeggen weleens dat het gebit later wel komt, maar het moet bij de verzorging aanwezig zijn. Neem dus de tijd om het te zoeken, die tijd is er.
Liever niet stijf. Een opgerolde handdoek die de mond helemaal dichtdrukt, werkt averechts: zodra het lichaam stijf wordt, gaan de kaken bijna niet meer open en kan het team de mond niet reinigen. Laat de mond iets open met een klein handdoekje eronder, zodat hij niet gaapt. Het team sluit hem daarna netjes.
Spuit parfum liever op de kleding of het kussen, niet op de huid. Op de huid van een overledene kan parfum vlekken geven die niet meer weggaan. Krijgt de overledene een geur, bel dan het team: vaak is de kamer te warm of moet de koeling beter worden ingesteld.
Ja, dat is beter. Zonder ondergoed lost het verzorgingsteam het op met celstofmatjes. Dat is geen probleem voor de verzorging zelf, maar de opbaring oogt minder netjes, omdat u het blijft zien. Leg daarom gewoon ondergoed klaar, net als de rest van de kleding die u voor uw dierbare kiest.
Ja, dat mag altijd, en u mag zelfs meehelpen. Toch gaan sommige handelingen rustiger zonder familie, zoals het sluiten van de mond of het opvullen van de keel met watten. Dat is geen geheim, maar zorg voor u. Het team legt daarna rustig uit wat er is gedaan en wat wel en niet mag.
Ja, eigen make-up mag altijd. Wel blijft echte postmortale make-up beter zitten, omdat een gekoeld lichaam vocht loslaat en gewone make-up dan sneller losraakt. Via onze vaste uitvaartpartner kost postmortale make-up €50 als vaste prijs. Een recente foto helpt om de make-up herkenbaar te maken.
Meestal kort nadat de arts het overlijden heeft vastgesteld. Er is geen haast om het team meteen te bellen; u mag eerst rustig afscheid nemen. Houd de kamer in de tussentijd koel, zet de verwarming uit en leg alvast het gebit en de kleding klaar, zodat de verzorging daarna vlot kan gebeuren.
Bronnen
De feiten in dit artikel komen uit de volgende bronnen.
- Praktijkervaring van de oprichter van RouwUitvaart.nl, die jaren werkte in de overledenenzorg en op een crematorium
- Vaste prijzen voor losse diensten via onze vaste uitvaartpartner
Wilt u een dierbare thuis laten verzorgen?
RouwUitvaart.nl is een landelijk informatie- en verwijsplatform. De uitvaart zelf wordt verzorgd door een uitvaartverzorger bij u in de buurt, via onze vaste uitvaartpartner. Belt u ons, dan wordt u automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt en, als u dat wilt, de uitvaart in gang zet bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt.
Een klaargelegd gebit, een vertrouwd overhemd, een geur op de kraag: kleine dingen die ervoor zorgen dat uw dierbare eruitziet zoals u hem kende.
Team RouwUitvaart.nl
