Een naaste is overleden in detentie, wat nu?
Overlijdt iemand in een gevangenis, huis van bewaring, tbs-kliniek of vreemdelingenbewaring, dan regelen de nabestaanden de uitvaart: precies zoals bij elk ander overlijden. U kiest zelf de uitvaartondernemer; de inrichting heeft daarover geen zeggenschap. Het lichaam wordt pas overgedragen nadat het overlijden is onderzocht: bij een niet-natuurlijke dood schakelt de gemeentelijke lijkschouwer de officier van justitie in, en pas met diens toestemming mag het lichaam worden overgebracht.
Zolang dat duurt, wordt het lichaam gekoeld bewaard. Elk overlijden in een justitiële inrichting wordt door DJI gemeld bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Justitie en Veiligheid, en onderzocht door de calamiteitenonderzoekscommissie (CALOC).
Via onze vaste uitvaartpartner kost een volledig verzorgde crematie vanaf € 2.000 en een begrafenis vanaf € 3.900; landelijk kost een crematie met afscheidsdienst gemiddeld € 7.000 tot € 9.500 en een begrafenis € 9.000 tot € 12.000. Had de overledene een uitvaartverzekering, dan keert die in de regel uit volgens de polisvoorwaarden, en neemt niemand de uitvaart op zich, dan verzorgt de gemeente de lijkbezorging.
Bel 085-0048099: u wordt automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt en, als u dat wilt, de uitvaart in gang zet bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt.
Vaste prijzen zonder apart basistarief. Vaste samenstellingen: crematie vanaf €2.000, begrafenis vanaf €3.900 inclusief algemeen graf. Een crematie zelf regelen kan vanaf circa €800; losse diensten, zoals een complete opbaring, kunnen er altijd bij.
- Wie regelt de uitvaart? De nabestaanden. U kiest vrij een uitvaartondernemer.
- Wanneer komt het lichaam vrij? Bij een natuurlijke dood vaak snel; bij een niet-natuurlijke dood pas na toestemming van de officier van justitie.
- Wordt het lichaam gekoeld? Ja, zolang het onderzoek loopt door de instantie zelf, daarna door uw uitvaartondernemer.
- Welk onderzoek volgt? Melding bij IGJ en Inspectie JenV, onderzoek door de CALOC, bij niet-natuurlijk overlijden ook politieonderzoek.
- Wat kost het? Via onze vaste uitvaartpartner een volledig verzorgde crematie vanaf € 2.000 en een begrafenis vanaf € 3.900; landelijk een crematie met afscheidsdienst gemiddeld € 7.000 tot € 9.500 en een begrafenis € 9.000 tot € 12.000.
- Wie betaalt? De uitvaartverzekering, anders de nalatenschap of de opdrachtgever; bij onvoldoende middelen kunt u bijzondere bijstand aanvragen.
- Vragen over de omstandigheden? Eerst de directeur van de inrichting, daarna eventueel de Nationale ombudsman.
Het overlijden van een familielid in detentie treft nabestaanden vrijwel altijd onvoorbereid. U was er niet bij, u hoort het via een telefoontje, en de informatie die u krijgt is in het begin beperkt omdat er nog onderzoek loopt. Tegelijk moet er van alles worden geregeld: een uitvaartondernemer, de papieren, de opbaring, de bezittingen.
Op deze pagina leest u wat er praktisch gebeurt na een overlijden in een Nederlandse justitiële inrichting, wanneer u het lichaam kunt laten overbrengen, hoe u de uitvaart regelt, wat het kost en waar u met vragen over de omstandigheden terechtkunt.
Hoe wordt u als nabestaande geïnformeerd?
Wanneer een gedetineerde overlijdt, stelt de inrichting de contactpersoon in kennis die de gedetineerde bij binnenkomst heeft opgegeven.
In de praktijk is dat meestal de partner, een ouder of een kind. Bij een niet-natuurlijk overlijden is het vaak de politie die de familie het bericht brengt, omdat de politie op dat moment al onderzoek doet.
De informatie die u in eerste instantie krijgt, is beperkt. De inrichting deelt mee dát er een overlijden heeft plaatsgevonden en om wie het gaat. Over de precieze toedracht is men terughoudend zolang het onderzoek loopt.
Dat is standaardprocedure en geen teken dat men iets voor u achterhoudt, maar het is wel frustrerend, en u mag daar navraag naar doen.
Als u niet als contactpersoon geregistreerd stond, en wat u als eerste vraagt
U stond niet als contactpersoon geregistreerd
Het komt regelmatig voor dat een nabestaande niet als contactpersoon in het dossier stond, bijvoorbeeld omdat het contact met de gedetineerde was verwaterd of omdat iemand anders was opgegeven. In dat geval krijgt u niet automatisch bericht. U kunt dan zelf contact opnemen met de inrichting. Wat men u kan vertellen, is beperkt door privacyregels: dat gaat gemakkelijker als u een directe familieband of een erfgenamenpositie kunt aantonen.
Wat kunt u het beste als eerste vragen?
- Wie is mijn vaste contactpersoon binnen de inrichting, en op welk nummer is die bereikbaar?
- Is het overlijden aangemerkt als natuurlijk of niet-natuurlijk?
- Is de officier van justitie ingeschakeld, en zo ja: bij welk parket?
- Wanneer is de verwachting dat het lichaam kan worden overgedragen aan een uitvaartondernemer?
- Wordt het lichaam gekoeld bewaard, en waar bevindt het zich op dit moment?
- Waar zijn de persoonlijke bezittingen, en bij wie kan ik daarvoor terecht?
Schrijf de antwoorden op, met datum en naam van degene die u sprak. In de weken erna wordt dat lijstje goud waard: voor uzelf, voor uw uitvaartondernemer en voor een eventuele advocaat.
Wanneer wordt het lichaam vrijgegeven?
Bij een natuurlijk overlijden geeft de behandelend arts de verklaring van overlijden af en kan het lichaam doorgaans snel worden overgedragen; bij een niet-natuurlijke dood beslist de officier van justitie en duurt het langer.
Dit is voor nabestaanden meestal de belangrijkste vraag: wanneer kan de uitvaartondernemer mijn naaste ophalen? Het antwoord hangt volledig af van de doodsoorzaak.
Is de dood het gevolg van ziekte of ouderdom en heeft de behandelend arts geen twijfel, dan geeft die arts de verklaring van overlijden af. Het lichaam kan dan doorgaans snel worden overgedragen aan de uitvaartondernemer van uw keuze.
Bij suïcide, een ongeval of geweld, of bij twijfel, schakelt de gemeentelijke lijkschouwer de officier van justitie in. De situatie wordt zoveel mogelijk ongewijzigd gelaten voor het onderzoek. Het lichaam mag pas worden overgebracht zodra de officier van justitie daarvoor toestemming geeft.
Bij een niet-natuurlijk overlijden kan de vrijgave een paar dagen duren. Wordt er een gerechtelijke sectie (obductie) gelast, dan loopt dat verder op. U kunt de inrichting of het parket om een indicatie van de termijn vragen: een harde toezegging krijgt u zelden, maar een indicatie meestal wel.
Zo wordt het lichaam gekoeld tijdens het wachten
Zolang het lichaam nog niet is vrijgegeven, ligt het niet stil te wachten in de cel of op de afdeling. Het wordt gekoeld bewaard door de instantie die het onder zich heeft: de inrichting zelf, de forensische dienst of het instituut waar de sectie plaatsvindt. Koeling remt de natuurlijke afbraakprocessen en is de reden dat opbaren later meestal gewoon mogelijk blijft, ook als de vrijgave dagen op zich laat wachten.
Zodra de uitvaartondernemer het lichaam overneemt, neemt die de koeling over. Dat kan op twee manieren:
- Thuis opbaren met een koelplaat of koelunit onder de overledene: de uitvaartondernemer plaatst en beheert die apparatuur
- Opbaren in de koelcel of het koelbed van een rouwcentrum, waar de temperatuur constant wordt gehouden
Duurt het traject lang, bijvoorbeeld door een sectie of doordat familie uit het buitenland moet overkomen, dan kan thanatopraxie een optie zijn; bij een niet-natuurlijke dood alleen met toestemming van de officier van justitie (artikel 76 Wet op de lijkbezorging). Daarmee blijft het lichaam langer toonbaar zonder permanente koeling. Bij repatriëring kan het land van bestemming ook balseming vragen; de Wet op de lijkbezorging staat dat bij vervoer naar het buitenland toe (artikel 71).
Bekijk de wettelijke termijn en wat u doet bij twijfel over de doodsoorzaak
Welk onderzoek vindt er plaats na een overlijden in detentie?
Elk overlijden in een justitiële inrichting wordt door DJI gemeld bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Justitie en Veiligheid, en wordt onderzocht, ook als de dood volstrekt natuurlijk lijkt.
De overheid heeft een bijzondere verantwoordelijkheid voor mensen van wie zij de vrijheid heeft ontnomen.
Bekijk het onderzoek stap voor stap, van lijkschouw tot inspectierapport
De behandelend arts beoordeelt het overlijden. Is er ook maar enige twijfel over een natuurlijke dood, dan geeft de arts geen verklaring van overlijden af en wordt de gemeentelijke lijkschouwer ingeschakeld. Die schakelt op zijn beurt de officier van justitie in.
De politie doet forensisch onderzoek ter plaatse, legt de situatie vast en hoort getuigen, meestal het personeel dat de overledene het laatst levend heeft gezien. Het doel is vast te stellen of er sprake is van een strafbaar feit. Het lichaam wordt pas afgevoerd met toestemming van de officier van justitie.
DJI meldt elk overlijden in een justitiële inrichting bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Inspectie Justitie en Veiligheid. De inspecties beoordelen die melding gezamenlijk: de IGJ kijkt naar de kwaliteit van de geboden zorg, de Inspectie JenV naar de penitentiaire processen, waaronder de toegang tot zorg.
De calamiteitenonderzoekscommissie van DJI (CALOC) onderzoekt het overlijden en rapporteert aan de IGJ. De centrale vraag is of het overlijden voorkomen had kunnen worden en wat er in de zorg beter moet.
Oordelen de inspecties dat de melding daartoe aanleiding geeft, dan starten zij een eigen incidentonderzoek. Zo'n onderzoek is zwaarder en kan uitmonden in een openbaar rapport met verbeterpunten voor DJI.
Waar kunt u terecht met vragen en klachten?
Uw eerste aanspreekpunt is de directeur van de inrichting, voor vragen over de toedracht en het onderzoek; komt u er met DJI niet uit, dan kunt u een klacht indienen bij de Nationale ombudsman.
Nabestaanden hebben een andere positie dan de gedetineerde zelf had. Dat verschil is belangrijk om te kennen, omdat u anders bij het verkeerde loket aanklopt en kostbare tijd verliest.
Bekijk alle vier de loketten en de veelgemaakte vergissing
Uw eerste aanspreekpunt is de directeur van de inrichting. Daar kunt u terecht met vragen over de toedracht, de laatste levensdagen en het onderzoek. Vraag om een gesprek en zet uw vragen vooraf op papier.
Bent u niet tevreden over de manier waarop DJI met uw klacht of uw vragen omgaat, dan kunt u een klacht indienen bij de Nationale ombudsman. Die behandelt klachten over DJI en is bereikbaar op 0800-33 55 555.
Twijfelt u aan de doodsoorzaak, dan kunt u aangifte doen van een strafbaar feit en om obductie vragen. De officier van justitie beslist of er een gerechtelijke sectie komt. Doe dit zo snel mogelijk.
Bij vermoedens van nalatigheid of bij een langdurig traject is een advocaat gespecialiseerd in penitentiair recht of overheidsaansprakelijkheid de aangewezen weg. Die kan stukken opvragen en de Staat aansprakelijk stellen.
Inzage in het medisch dossier
Als directe nabestaande kunt u inzage vragen in het medisch dossier van de overledene. Dat recht is niet onbeperkt: de arts toetst per geval of er een zwaarwegend belang is en of de overledene daar bij leven bezwaar tegen zou hebben gehad. Dat verzoek richt u aan de medische dienst van de inrichting. Bij weigering kunt u zich tot een advocaat wenden.
De uitvaart zelf: daar gaat de inrichting niet over
Zodra het lichaam is vrijgegeven, is de rol van de inrichting uitgespeeld. U kiest zelf de uitvaartondernemer, de wijze van lijkbezorging, de locatie en de vorm van het afscheid. Er bestaat geen verplichting om een door de inrichting of de overheid aangewezen ondernemer te gebruiken. Noem de situatie meteen aan de telefoon, dan weet het team waar het om gaat.
De uitvaart regelen stap voor stap
Het regelen van de uitvaart verloopt in grote lijnen als bij elk ander overlijden.
Het verschil zit in het begin: de vrijgave van het lichaam en de overdracht door de inrichting.
- 1Bel een uitvaartondernemer
Doe dit meteen, ook als het lichaam nog niet is vrijgegeven. De uitvaartondernemer neemt contact op met de inrichting en zo nodig met het parket over de overdracht, houdt de wettelijke termijn in de gaten en vraagt uitstel aan als dat nodig is. Dat scheelt u telefoontjes op het slechtst denkbare moment.
- 2Wacht op de vrijgave van het lichaam
Bij een natuurlijke dood gaat dat vaak snel. Bij een niet-natuurlijke dood mag het lichaam pas worden overgebracht met toestemming van de officier van justitie. Uw uitvaartondernemer kan hierover contact houden met de inrichting of het parket. Zolang het wachten duurt, wordt het lichaam gekoeld bewaard.
- 3Geef aan of u obductie wilt
Twijfelt u aan de doodsoorzaak, laat dat dan onmiddellijk weten aan de inrichting en aan de politie. U kunt om obductie vragen en aangifte doen. Hoe langer u wacht, hoe lastiger het wordt: camerabeelden worden niet onbeperkt bewaard.
- 4De papieren en het verlof
De arts of de gemeentelijke lijkschouwer maakt de verklaring van overlijden op. De gemeente geeft op basis daarvan het verlof tot begraven of cremeren af. Uw uitvaartondernemer doet de aangifte van overlijden bij de burgerlijke stand en regelt het verlof. Vraag meteen om meerdere uittreksels van de overlijdensakte (€ 17,80 per stuk). U heeft ze nodig voor bank, verzekeraar en instanties.
- 5Opbaring en afscheid
Na de overdracht bepaalt u zelf waar uw naaste wordt opgebaard, thuis of in een rouwcentrum, en hoe het afscheid eruitziet. De inrichting heeft hierover niets te zeggen. Is het lichaam beschadigd, dan kan een uitvaartverzorger met ervaring in postmortale verzorging beoordelen wat er mogelijk is.
- 6Bezittingen en nalatenschap
Neem contact op met de administratie van de inrichting over de persoonlijke bezittingen en het saldo op de rekening-courant. Die vallen in de nalatenschap. Waren er schulden of openstaande boetes, laat u dan voorlichten door een notaris voordat u de erfenis zuiver aanvaardt: beneficiair aanvaarden beschermt u tegen schulden van de overledene.
Eén telefoontje om te beginnen
In deze situatie heeft u geen behoefte aan een offertevergelijking. U wilt iemand die weet hoe de overdracht vanuit een justitiële inrichting werkt; dat weet een ervaren uitvaartverzorger.
Dag en nacht bereikbaar
Een overlijden in detentie houdt geen kantooruren aan.
Eén vaste uitvaartpartner
De uitvaartverzorger kan de overdracht en de papieren met de inrichting afstemmen.
Zonder oordeel
U regelt een uitvaart voor iemand die u kende. Hoeveel u aan de telefoon over de omstandigheden vertelt, bepaalt u zelf.
Wie betaalt de uitvaart na een overlijden in detentie?
Meestal wordt de rekening betaald uit de nalatenschap of door wie de opdracht geeft; zorgt niemand voor de uitvaart, dan zorgt de burgemeester daarvoor (artikel 21 Wet op de lijkbezorging).
De kosten zijn gelijk aan die van elke andere uitvaart.
Een crematie zonder afscheidsdienst is via onze vaste uitvaartpartner mogelijk vanaf € 2.000, crematorium inbegrepen. Een sobere keuze, zonder afscheidsdienst.
Landelijk met afscheidsdienst gemiddeld tussen de € 7.000 en € 9.500, afhankelijk van de kist, het aantal genodigden, de locatie en de mate van ceremonie.
Via onze vaste uitvaartpartner vanaf € 3.900, inclusief algemeen graf; landelijk kost een volledig verzorgde begrafenis gemiddeld tussen de € 9.000 en € 12.000. Bij die landelijke bedragen zijn de grafrechten van de begraafplaats de grootste variabele.
Bekijk per situatie wie de rekening betaalt en wat u kunt doen
| Situatie | Wie betaalt? | Wat kunt u doen? |
|---|---|---|
| Er is een uitvaartverzekering | De verzekeraar, volgens de polisvoorwaarden | Is de polis onvindbaar? Doe een zoekopdracht via het Verbond van Verzekeraars |
| Er is een nalatenschap | Ten laste van de nalatenschap | De uitvaartkosten zijn een schuld van de nalatenschap, voor zover ze passen bij de omstandigheden van de overledene (artikel 4:7 Burgerlijk Wetboek) |
| Geen verzekering, geen nalatenschap | De opdrachtgever, of de gemeente na aanvraag | Vraag bijzondere bijstand aan bij de gemeente; die beoordeelt per situatie of u ervoor in aanmerking komt |
| Niemand neemt de uitvaart op zich | De gemeente | De burgemeester zorgt voor de lijkbezorging (artikel 21 Wet op de lijkbezorging); de gemeente kan de kosten verhalen op de nalatenschap en, als die niet toereikend is, op onderhoudsplichtige familieleden (artikel 22) |
| Vermoeden van nalatigheid | Mogelijk de Staat, via een civiele procedure (artikel 6:108 Burgerlijk Wetboek) | Schakel een advocaat overheidsaansprakelijkheid in; dit is een langdurig en onzeker traject |
Benieuwd wat een uitvaart kost? Bekijk daar alle prijzen per onderdeel, of neem zes uitgerekende samenstellingen door.
Verschilt de procedure per inrichting?
De basisprocedure is overal hetzelfde: melding aan de inspecties, onderzoek, vrijgave, en daarna regelen de nabestaanden de uitvaart.
De verschillen zitten in de details.
Bekijk de procedure per type inrichting
De standaardprocedure. De inrichting meldt het overlijden bij DJI en de inspecties, de CALOC onderzoekt, en na vrijgave draagt de inrichting het lichaam over aan de uitvaartondernemer van uw keuze.
Dezelfde procedure. Uw naaste was vaak nog niet onherroepelijk veroordeeld en gold dan juridisch als onschuldig. Voor de uitvaart maakt dat geen verschil; voor de beleving van nabestaanden vaak wel: dat is een van de zwaarste vormen van dit verlies.
Ook forensisch psychiatrische centra melden elk overlijden bij de IGJ. Omdat het om een zorginstelling gaat, is de IGJ hier doorgaans de primaire toezichthouder en kijkt zij nadrukkelijk naar de kwaliteit van de geleverde zorg.
Ook een detentiecentrum meldt elk overlijden. Wonen de nabestaanden in het buitenland of is een uitvaart in het land van herkomst gewenst, dan is repatriëring mogelijk. Welke documenten en welke kist nodig zijn, hangt af van het land van bestemming; meestal gaat het om een laissez-passer van de gemeente en een zinken binnenkist.
Opbaring en afscheid nemen
Zodra het lichaam is overgedragen aan de uitvaartondernemer, kiest u waar uw naaste wordt opgebaard: thuis, in een rouwcentrum, of ergens anders.
Daar gaat de inrichting niet meer over.
Voor veel nabestaanden is dit het eerste moment sinds lange tijd dat zij hun naaste in alle rust kunnen zien, soms na jaren van bezoekuren achter glas of onder toezicht. Dat maakt de opbaring in deze situatie vaak zwaarder beladen dan bij een gewoon overlijden.
Als het lichaam beschadigd is, wat er mogelijk blijft
Als het lichaam beschadigd is
Bij overlijden door suïcide of geweld kan het lichaam zichtbaar letsel hebben. Een uitvaartverzorger met ervaring in postmortale verzorging of restauratie kan beoordelen wat er mogelijk is en wat een realistisch beeld is van wat u zult zien. Ook na obductie is opbaren doorgaans gewoon mogelijk. De uitvaartondernemer bespreekt dit met u voordat u een besluit neemt.
Hoe langer het duurt voordat het lichaam wordt vrijgegeven, hoe belangrijker de koeling wordt voor wat er straks bij de opbaring mogelijk is. Een uitvaartondernemer die op tijd is ingeschakeld, kan hierover met de inrichting overleggen en tijdig de juiste voorzieningen treffen.
Rouw na een overlijden in detentie
Rouw na een overlijden in detentie is zelden enkelvoudig: verdriet gaat vaak samen met woede, schaamte, schuldgevoel en soms opluchting, terwijl de omgeving niet goed weet hoe zij moet reageren.
De rouw om iemand die in detentie is overleden, is zelden enkelvoudig. Er is verdriet om het verlies, maar vaak ook woede over de omstandigheden, schaamte, schuldgevoel over een relatie die was verwaterd, en soms opluchting, die op haar beurt weer schuldgevoel oproept. Al die gevoelens tegelijk, en ze spreken elkaar tegen.
Daar komt bij dat de omgeving vaak niet weet hoe te reageren. Een overlijden in de gevangenis is geen verlies waarover mensen gemakkelijk condoleren. Dat isolement is een herkenbaar patroon en het is geen teken dat er iets mis is met u.
Bekijk waar u ondersteuning kunt vinden
Waar u ondersteuning kunt vinden
- De huisarts: het meest laagdrempelige eerste aanspreekpunt en de route naar verdere hulp
- Een rouwtherapeut of rouwbegeleider met ervaring in gecompliceerde rouw
- Slachtofferhulp Nederland, ook voor nabestaanden in complexe of onduidelijke omstandigheden
- Bij suïcide: 113 Zelfmoordpreventie biedt nabestaandenondersteuning
- Lotgenotencontact met andere nabestaanden in vergelijkbare situaties
Wij verwijzen alleen door voor het regelen van de uitvaart; voor rouwbegeleiding kunt u terecht bij de partijen hierboven of via de pagina's hieronder.
Was er een uitvaartverzekering, of wilt u er een afsluiten?
Een uitvaartverzekering van de overledene keert in de regel ook uit bij een overlijden in detentie; wat precies gedekt is, staat in de polisvoorwaarden. Weet u niet of er een polis was? Doorzoek de administratie op oude begrafenispolissen en vraag zo nodig een zoekopdracht aan bij het Verbond van Verzekeraars. RouwUitvaart.nl geeft geen verzekeringsadvies; voor advies over een polis kunt u terecht bij een AFM-geregistreerd adviseur.
Bekijk de verzekeraars en de voorwaarden voor vrije keuze
Monuta
Klantscore 9,5 volgens Monuta. Voor begeleiding door een Monuta-uitvaartverzorger is volgens Monuta € 2.500 gereserveerd; dat bedrag kan jaarlijks wijzigen. Kinderen zijn gratis meeverzekerd tot 18 jaar.
Monuta uitvaartverzekeringa.s.r.
Bij a.s.r. zijn kinderen gratis meeverzekerd tot 21 jaar. Bij een kapitaalpolis houdt u volledig vrije keuze van uitvaartondernemer, ook in een situatie als deze.
a.s.r. uitvaartverzekeringVragen over overlijden in gevangenis of detentie
De nabestaanden regelen de uitvaart, net als bij elk ander overlijden. U kiest zelf een uitvaartondernemer; de inrichting heeft daarover geen zeggenschap. Zijn er geen nabestaanden die de uitvaart op zich nemen, dan zorgt de burgemeester ervoor (artikel 21 Wet op de lijkbezorging). Bel gerust.
Dat hangt af van de doodsoorzaak. Bij een natuurlijk overlijden kan het lichaam vaak snel worden overgedragen. Is de dood niet natuurlijk, dan schakelt de gemeentelijke lijkschouwer de officier van justitie in en mag het lichaam pas worden overgebracht zodra de officier van justitie daarvoor toestemming geeft. Bij politieonderzoek of obductie kan dat enkele dagen of langer duren.
Ja. Zolang het lichaam nog niet is overgedragen, wordt het gekoeld bewaard door de instantie die het onder zich heeft. Zodra de uitvaartondernemer het lichaam overneemt, zorgt die voor verdere koeling: thuis met een koelplaat, of in een koelcel van het rouwcentrum. Thanatopraxie houdt het lichaam langer toonbaar; bij een niet-natuurlijke dood alleen met toestemming van de officier van justitie.
Ja. De inrichting stelt de contactpersoon in kennis die de gedetineerde bij binnenkomst heeft opgegeven; bij een niet-natuurlijk overlijden informeert vaak de politie de familie. Stond u niet als contactpersoon geregistreerd, dan kunt u zelf contact opnemen met de inrichting via DJI.
Nee. Zodra het lichaam is vrijgegeven, heeft de inrichting geen zeggenschap over de uitvaart. Nabestaanden kiezen vrij hun uitvaartondernemer, de wijze van lijkbezorging en de vorm van het afscheid. Ook de plaats van opbaring, de datum en de invulling van de ceremonie bepaalt u zelf, net als bij elk ander overlijden.
Elk overlijden in een justitiële inrichting wordt door DJI gemeld bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Justitie en Veiligheid. DJI laat het onderzoek doen door de calamiteitenonderzoekscommissie (CALOC). Bij een niet-natuurlijk overlijden doet de politie onderzoek onder leiding van de officier van justitie.
Ja. U kunt met vragen terecht bij de directeur van de inrichting. Bent u niet tevreden over de afhandeling door DJI, dan kunt u een klacht indienen bij de Nationale ombudsman, telefonisch bereikbaar op 0800-33 55 555. Het beklagrecht bij de beklagcommissie van de Commissie van Toezicht is een recht van de gedetineerde zelf, niet van nabestaanden.
Ja. Nabestaanden die twijfelen aan de doodsoorzaak kunnen daarom vragen en kunnen aangifte doen van een strafbaar feit. De officier van justitie kan een gerechtelijke sectie gelasten. Doe dit zo snel mogelijk: camerabeelden worden niet onbeperkt bewaard en ook andere sporen kunnen na verloop van tijd verdwijnen. Meld uw twijfel meteen bij de inrichting en de politie.
Via onze vaste uitvaartpartner kost een volledig verzorgde crematie vanaf 2.000 euro en een begrafenis vanaf 3.900 euro; landelijk kost een crematie met afscheidsdienst gemiddeld 7.000 tot 9.500 euro. Meestal betaalt de nalatenschap; wie de opdracht geeft, ontvangt de rekening. Had de overledene een uitvaartverzekering, dan keert die een bedrag uit of verzorgt die de uitvaart, volgens de polisvoorwaarden.
Is er geen uitvaartverzekering en geen nalatenschap, dan kunt u met weinig inkomen of vermogen bij uw gemeente bijzondere bijstand aanvragen (artikel 35 Participatiewet); de gemeente beoordeelt per situatie. Zorgt niemand voor de uitvaart, dan zorgt de burgemeester ervoor (artikel 21 Wet op de lijkbezorging) en kan de gemeente de kosten daarna verhalen (artikel 22).
De persoonlijke bezittingen die bij de inrichting waren opgeslagen en het saldo op de rekening-courant vallen in de nalatenschap en worden afgegeven aan de erfgenamen. Neem contact op met de administratie van de inrichting. Zijn er lopende schulden of boetes, laat u dan voorlichten voordat u de erfenis aanvaardt.
Voor de uitvaart maakt dat geen verschil. Ook bij een overlijden in een huis van bewaring wordt het overlijden gemeld bij de inspecties, doet de politie zo nodig onderzoek en regelen de nabestaanden de uitvaart. De juridische status van uw naaste verandert niets aan uw recht om zelf een uitvaartondernemer te kiezen en het afscheid vorm te geven.
Soms. Is de overledene de partner, het kind, een ouder, broer, zus, grootouder of schoonouder van iemand die vastzit, dan kan de inrichting incidenteel verlof geven (artikel 24 Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting). Dat kan niet als bewaking is aangewezen, en alleen als de nabestaanden geen bezwaar hebben. Het is geen recht.
Ja, repatriëring naar het land van herkomst is mogelijk. Welke documenten en welke kist nodig zijn, hangt af van het land van bestemming; meestal gaat het om een laissez-passer van de gemeente en een zinken binnenkist. Een uitvaartondernemer met ervaring in repatriëring kan dit regelen met de ambassade of het consulaat en de luchtvaartmaatschappij.
Ook euthanasie in een justitiële inrichting wordt bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd gemeld. De Regionale Toetsingscommissie Euthanasie beoordeelt of de arts aan de zorgvuldigheidseisen heeft voldaan. Voor de uitvaart geldt daarna hetzelfde: de nabestaanden regelen die en kiezen zelf een uitvaartondernemer.
Pagina's die nu voor u van belang zijn
Deze informatie is zorgvuldig samengesteld, maar is geen persoonlijk juridisch advies. Gaat het om een erfenis, schulden of een termijn, dan kunt u terecht bij een notaris of jurist; over bijzondere bijstand beslist de gemeente.
Een uitvaartverzorger nodig?
U kunt dag en nacht bellen; het team van onze vaste uitvaartpartner beantwoordt uw vragen en zet, als u dat wilt, de uitvaart in gang bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt. De uitvaartverzorger kan het contact met de inrichting van u overnemen en voert uit wat u niet zelf doet.
