Welk verlof kunt u opnemen om te zorgen?
Kortdurend zorgverlof met minstens zeventig procent doorbetaling, en langdurend zorgverlof dat in de wet onbetaald is.
De Wet arbeid en zorg kent twee vormen. Kortdurend zorgverlof geeft recht op twee keer uw wekelijkse arbeidsduur per twaalf maanden; daarbij betaalt de werkgever ten minste zeventig procent van het loon door, met het wettelijk minimumloon als ondergrens en het maximumdagloon als bovengrens. Langdurend zorgverlof geeft recht op zes keer uw wekelijkse arbeidsduur per twaalf maanden en is in de wet onbetaald, tenzij uw cao of werkgever anders bepaalt. Dat langdurende verlof is bedoeld voor noodzakelijke zorg aan een partner, kind of ouder die levensbedreigend ziek of hulpbehoevend is. Kijk altijd eerst in uw eigen cao: die gaat vaak verder dan de wet.
Ook gezocht als: zorgverlof zieke partner, verlof mantelzorg terminaal, kortdurend zorgverlof doorbetaald, langdurend zorgverlof onbetaald, vrij nemen zieke ouder, verlof laatste levensfase.
In het kort
- Kortdurend: twee keer de weekuren per twaalf maanden
- Doorbetaling: minstens zeventig procent van het loon
- Langdurend: zes keer de weekuren per twaalf maanden
- Doorbetaling: in de wet niet; via cao soms wel
- Weigeren: alleen bij zwaarwegend bedrijfsbelang
- Tip: spreiden werkt beter dan helemaal stoppen
De twee vormen naast elkaar
De ene vorm is kort en deels doorbetaald, de andere is lang en in de wet onbetaald.
| Kortdurend zorgverlof | Langdurend zorgverlof | |
|---|---|---|
| Hoeveel | Twee keer de wekelijkse arbeidsduur per twaalf maanden | Zes keer de wekelijkse arbeidsduur per twaalf maanden |
| Doorbetaling | Minstens zeventig procent van het loon | Wettelijk onbetaald; cao kan anders bepalen |
| Waarvoor | Noodzakelijke zorg die u zelf moet geven | Levensbedreigend ziek of hulpbehoevend |
| Weigeren | Alleen bij zwaarwegend bedrijfsbelang | Alleen bij zwaarwegend bedrijfsbelang |
Waarom spreiden meestal beter werkt
Wie in één keer helemaal stopt met werken, loopt eerder leeg dan wie het verlof over weken uitsmeert.
Inkomen op peil
Een paar maanden minder uren werken kost minder inkomen dan volledig verlof, en u kunt het langer volhouden als het langer duurt.
Ritme houden
Een dag per week weg uit de zorgsituatie helpt meer dan mensen vooraf denken. Het is geen ontrouw; het is wat u overeind houdt.
Open kaart spelen
Vertel uw leidinggevende hoe de situatie is. Veel organisaties zoeken mee met een oplossing als ze weten wat er speelt.
Welke regelingen er verder zijn
De zorg zelf kost meestal weinig; het inkomen is de post waar het knelt.
Zorg thuis via de wijkverpleging wordt volledig vergoed uit de basisverzekering, zonder eigen risico en zonder eigen bijdrage. Loopt er een uitkering, dan gaat die gewoon door. Waar het wél knelt is het inkomen van degene die zorgt: onbetaald verlof, minder uren of tijdelijk stoppen tikt aan. Kijk daarom naar wat uw cao biedt, naar vakantiedagen die u nog heeft staan en naar de mogelijkheid om uren te spreiden. En kijk vooruit: is er straks te weinig geld voor de uitvaart, dan bestaat bijzondere bijstand bij de gemeente. Dat is een kan-bepaling, geen automatisch recht.
Zo vraagt u zorgverlof aan
In deze volgorde weet u wat u krijgt en houdt u het financieel overzichtelijk.
- 1
Kijk eerst in uw cao
Veel cao's gaan verder dan de wet; kijk daar dus eerst wat er aan verlof en doorbetaling is geregeld.
- 2
Meld het zo snel mogelijk
Meld bij uw werkgever dat u zorgverlof opneemt en zet dat daarna kort op de mail.
- 3
Kies de vorm
Kies tussen kortdurend verlof met gedeeltelijke doorbetaling en langdurend verlof zonder loon.
- 4
Spreid het verlof
Overweeg een periode minder uren te werken in plaats van helemaal te stoppen; dat is beter vol te houden.
- 5
Zet het inkomen op een rij
Reken uit wat het verlof betekent voor uw inkomen en kijk vooruit naar de periode erna.
Wat u hier wel en niet vindt
De wettelijke minimumregeling én de reden waarom u vooral in uw eigen cao moet kijken.
Wat er wettelijk geldt is snel verteld, en het is minder dan mensen hopen. Wat vaak wordt vergeten: de cao gaat er in veel sectoren overheen, met extra dagen of met doorbetaling bij langdurend verlof. Daar valt de echte winst te halen, en dat staat nergens bij elkaar. Op deze pagina staat daarom eerst de wet en meteen daarna de vraag die u aan de personeelsafdeling moet stellen. Voor uw eigen situatie geldt altijd uw eigen cao en arbeidsovereenkomst.
Wat doet u ondertussen met de polis?
Verlof en verzekering staan los van elkaar, maar dit is wel het moment om de polis op te zoeken.
Zorgverlof en de regelingen rond inkomen hebben niets met een uitvaartverzekering te maken. Toch is dit een praktisch moment om na te gaan of er een polis is en van welk type: bij een kapitaalverzekering komt er een vrij besteedbaar bedrag vrij, bij een naturaverzekering worden onderdelen geleverd. Dat scheelt straks een zoektocht in een la vol papieren.
Veelgestelde vragen over zorgverlof
De vragen die opkomen zodra duidelijk wordt dat er thuis intensief gezorgd moet worden.
Ja, daar zijn twee wettelijke vormen voor: kortdurend en langdurend zorgverlof, allebei uit de Wet arbeid en zorg. Ze verschillen in duur en in doorbetaling. Daarnaast kan uw cao ruimere afspraken bevatten; kijk daar altijd eerst, want die gaan vaak verder dan de wet.
Twee keer uw wekelijkse arbeidsduur per twaalf maanden. Werkt u vierentwintig uur per week, dan heeft u dus recht op achtenveertig uur. U mag die uren opnemen wanneer het nodig is, in blokken of verspreid, in overleg met uw werkgever. Meld het wel zo snel mogelijk.
Ja, gedeeltelijk. De werkgever betaalt tijdens kortdurend zorgverlof ten minste zeventig procent van uw loon door, met het wettelijk minimumloon als ondergrens en het maximumdagloon als bovengrens. In een cao kunnen betere afspraken staan; kijk dus altijd eerst in uw eigen cao.
Zes keer uw wekelijkse arbeidsduur per twaalf maanden. Bij een werkweek van tweeëndertig uur is dat honderdtweeënnegentig uur. Dat verlof is bedoeld voor noodzakelijke zorg aan een partner, kind of ouder die levensbedreigend ziek of hulpbehoevend is; soms geldt het ook voor een huisgenoot.
In de wet niet. Langdurend zorgverlof is onbetaald, tenzij uw cao of uw werkgever anders bepaalt. Reken dus vooraf uit wat dat betekent voor uw inkomen, en vraag bij de personeelsafdeling of er binnen uw organisatie aanvullende afspraken bestaan over doorbetaling.
Alleen bij een zwaarwegend bedrijfsbelang, en dat is een hoge drempel. Bij kortdurend zorgverlof kan de werkgever achteraf om aannemelijk bewijs vragen dat de zorg nodig was. Meld het verlof zo snel mogelijk en zet het daarna kort op de mail.
Ja. Langdurend zorgverlof wordt vaak gespreid opgenomen, bijvoorbeeld door een aantal maanden minder uren te werken in plaats van helemaal te stoppen. Dat houdt het inkomen op peil en maakt het beter vol te houden. Bespreek een schema dat past bij de situatie.
Kijk dan naar onbetaald verlof, vakantiedagen, tijdelijk minder werken of een regeling via de cao. Zeg ook tegen uw werkgever hoe de situatie is; veel organisaties zoeken mee als ze weten wat er speelt. Wacht daar niet mee tot u helemaal vastloopt.
Zorg thuis via de wijkverpleging wordt volledig vergoed en kost geen eigen risico. Loopt er een uitkering of ziektewetuitkering, dan gaat die door. Is er te weinig geld voor de uitvaart straks, dan bestaat bijzondere bijstand bij de gemeente; dat is een kan-bepaling.
Dat verandert vaak ingrijpend. Er kan recht bestaan op nabestaandenpensioen, soms op een Anw-uitkering, en de werkgever betaalt de nagelaten betrekkingen een overlijdensuitkering. Zet die drie op een rij naast uw vaste lasten, het liefst al voordat het zover is.
Gerelateerde onderwerpen
Deze pagina's sluiten het dichtst aan: de zorg thuis, het verlof erna en het inkomen van nabestaanden.
