100 dagen na overlijden is in een aantal tradities een vaste herdenkdag. In veel Javaans-Surinaamse families volgt na de uitvaart een reeks slametans, gebedsbijeenkomsten met een gezegende maaltijd, op onder meer de zevende, veertigste, honderdste en duizendste dag. Oosters-orthodoxe kerken gedenken de overledene op de derde, negende en veertigste dag, en Chinese families kennen een rouwperiode van negenenveertig dagen of langer. Zonder traditie kiest u zelf een moment. Moet de uitvaart nog geregeld worden? Bel dag en nacht 085-0048099: u wordt automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt en, als u dat wilt, de uitvaart in gang zet bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt.
Ook gezocht als: 40 dagen na overlijden, 40 dagen na overlijden katholiek, 40 dagen na overlijden indisch, honderd dagen na overlijden, veertigste dag na overlijden, slametan na overlijden, herdenking 100 dagen.
- Javaans-Surinaamse families: slametans tot en met de duizendste dag, met de veertigste en honderdste dag als vaste momenten.
- Oosters-orthodoxe kerken: een gedachtenisdienst (panichida) op de derde, negende en veertigste dag.
- Chinese families: een rouwperiode van negenenveertig dagen of langer, met regelmatig grafbezoek.
- Katholieke traditie: vooral de dertigste dag, het jaargetijde en Allerzielen; een veertigste dag is per parochie verschillend.
- Geen traditie? Een eigen herdenking op 40 of 100 dagen mag altijd, in elke vorm die bij de overledene past.
Waarom herdenken mensen op de 40e en de 100e dag?
Vaste herdenkdagen geven de eerste maanden na een overlijden houvast: er is een moment om opnieuw samen te komen, nadat de drukte van de uitvaart voorbij is.
In veel tradities hangen de dagen samen met een geloof over de reis van de ziel of de geest van de overledene.
In de Javaanse traditie neemt de geest stap voor stap afscheid van huis en familie; in de oosters-orthodoxe kerk wordt in de eerste veertig dagen gebeden voor de overledene; in de Chinese traditie duurt de rouw zeven keer zeven dagen.
Wie zelf niet gelovig is, herkent vaak iets anders: na een paar weken is iedereen weer aan het werk, terwijl het gemis dan pas goed voelbaar wordt.
Deze pagina gaat over die vaste dagen in de eerste maanden. Voor de eerste sterfdag en de verjaardag van de overledene leest u verder op onze pagina over de eerste sterfdag en de verjaardag, en voor Kerst, Oud en Nieuw en andere vaste feestdagen op de pagina herdenken rond de feestdagen.
De slametan: herdenken op de 40e, 100e en 1000e dag
In veel Javaans-Surinaamse families is 100 dagen na overlijden een van de vaste momenten in een reeks slametans: gebedsbijeenkomsten met een gezegende maaltijd.
De eerste slametan wordt meestal gehouden op de avond na de begrafenis. Daarna volgen er nog meer, op onder meer de derde, zevende, veertigste en honderdste dag, na ongeveer een jaar en ten slotte op de duizendste dag. Volgens beschrijvingen van Surinaams-Javaanse overlijdensrituelen wordt de derde dag geteld vanaf de begrafenis, en kan op de offerschaal (sadjen) ook een lievelingsgerecht van de overledene staan. De slametan vindt meestal thuis plaats, bij de familie van de overledene.
De veertigste en de honderdste dag staan vooral in het teken van gedenken: de familie laat zien dat de overledene in de gedachten voortleeft. De duizendste dag geldt als de afsluiting van de hele reeks. In Nederland hangt de invulling vaak af van de voorganger die de familie vraagt en van de geloofsrichting: Javanistische, islamitische en christelijke families kunnen er elk een eigen vorm aan geven.
Ook in een deel van de Indische families is de veertigste dag een moment waarop de familie samenkomt. De vorm verschilt per familie: een familiemaaltijd, een kerkdienst of een moment thuis. Meer over de uitvaart zelf leest u bij Surinaamse uitvaarttradities in Nederland.
De veertigste dag
Een slametan om de overledene en de nabestaanden te eren. Familie, buren en vrienden komen samen voor gebed en een gezamenlijke maaltijd.
De honderdste dag
Opnieuw een slametan, vaak in kleinere kring. De nadruk ligt op herinneren: het moment waarop de familie laat merken dat de overledene niet vergeten is.
Na ongeveer een jaar
Een herdenking rond de eerste sterfdag. Hoe die dag precies wordt bepaald, verschilt per familie en voorganger.
De duizendste dag
De laatste en vaak grootste slametan, die de reeks afsluit.
De panichida op de 3e, 9e en 40e dag
In oosters-orthodoxe kerken wordt meestal een gedachtenisdienst, de panichida, gehouden op de derde, negende en veertigste dag na het overlijden.
Volgens de orthodoxe traditie zijn de eerste veertig dagen na de dood een bijzondere periode voor de ziel van de overledene, en daarom krijgt de veertigste dag veel nadruk. Ook na zes maanden en op de jaarlijkse sterfdag is een panichida gebruikelijk. Welke dagen precies worden aangehouden en hoe de dienst verloopt, bespreekt u met de priester van de eigen parochie.
De veertigste dag in Turkse en islamitische families
In een deel van de Turkse families komen mensen op de veertigste dag na het overlijden samen, vaak met gebed of een mevlit; religieus verplicht is dat niet.
De Turkse religieuze autoriteit Diyanet stelt dat herdenkingen op de zevende, veertigste of tweeënvijftigste dag geen religieuze basis hebben: verplicht zijn de wassing, de lijkwade, het gebed en de begrafenis zelf. In de praktijk is de veertigste dag in een deel van de families toch een gewoonte gebleven, als moment om de overledene in gebed te gedenken en familie en buren te ontvangen.
Een vaste termijn die wél in de Koran staat, is de wachttijd voor een weduwe: vier maanden en tien dagen (soera 2, vers 234). Hoe een islamitische uitvaart zelf verloopt, met de snelle begrafenis en de rituele wassing, leest u bij de islamitische uitvaart en spoedbegrafenis en bij de Turkse uitvaart in Nederland.
40 dagen na overlijden katholiek: wat is gebruikelijk?
De katholieke traditie kent vooral de derde, zevende en dertigste dag na de begrafenis, het jaargetijde en Allerzielen; een vaste veertigste dag verschilt per parochie.
Oude katholieke gebedenboeken bevatten eigen gebeden voor de derde, de zevende en de dertigste dag na de begrafenis, en voor het jaargetijde: de jaarlijkse gedachtenis van de sterfdag. Op Allerzielen, 2 november, gedenkt de kerk alle overledenen. Sommige parochies houden enkele weken na de uitvaart een gedachtenisviering, of noemen de naam van de overledene in een zondagsviering. Dat verschilt sterk per parochie.
Zoekt u een herdenking op de veertigste dag, vraag dan de parochie of een gedachtenismis op die dag mogelijk is. Meer over de kerkelijke uitvaart zelf leest u bij de rooms-katholieke uitvaart, mis en rituelen.
Zeven keer zeven: de Chinese rouwperiode van 49 dagen
In Chinese families duurt de rouwperiode traditioneel negenenveertig dagen of langer, een ritme van zeven keer zeven dagen.
In die periode bezoekt de familie het graf regelmatig, en op de laatste dag van elke zeven dagen kan een gedachtenis volgen. Ook na de rouwperiode blijft er aandacht voor de voorouders, bijvoorbeeld tijdens het Qingming-feest, wanneer bij het graf en thuis wordt geofferd. De invulling verschilt per familie en per geloofsrichting: boeddhistisch, taoïstisch, christelijk of zonder geloof. Lees verder over Chinese uitvaartgebruiken in Nederland of over de boeddhistische uitvaart.
Zes weken, veertig dagen of een jaar: andere tradities
Ook andere gemeenschappen in Nederland kennen een rouwperiode met een vast einde of vaste herdenkdagen.
In de Afro-Surinaamse traditie duurde de rouw vroeger vaak veertig dagen of zelfs een jaar; tegenwoordig wordt die periode vaak verkort tot zes weken. De rouw wordt dan afgesloten met een rouwbijeenkomst, de Pur Blakka. Meer daarover op de pagina over Surinaamse uitvaarttradities.
Antilliaanse en Caribische families, Molukse families en hindoeïstische families hebben elk hun eigen gebruiken rond de dagen en weken na de uitvaart. Die staan beschreven bij de Antilliaanse en Caribische uitvaartgebruiken, de Molukse uitvaartgebruiken in Nederland en de hindoeïstische uitvaart.
Zelf een herdenking op 40 of 100 dagen organiseren
Een herdenking op de veertigste of honderdste dag organiseert u zelf, zonder vergunning of tussenkomst: een plek, een paar mensen en een moment van aandacht zijn genoeg.
Ook als uw familie geen vaste traditie heeft, kan een herdenking na een paar maanden goed doen. Deze vier stappen helpen u op weg.
Reken de dag uit
Tel 40 of 100 dagen vanaf de sterfdag of vanaf de begrafenis, afhankelijk van wat in uw familie gebruikelijk is. Zet de datum op tijd in de familieagenda.
Kies plek en vorm
Thuis, in een zaal, in de kerk, de moskee of de tempel, of bij het graf. Vraag bij een religieuze herdenking tijdig de eigen voorganger.
Nodig mensen persoonlijk uit
Een bericht in de familie-app of een kaartje is genoeg. Denk ook aan wie niet bij de uitvaart kon zijn, zoals familie uit het buitenland.
Geef het moment inhoud
Een maaltijd met het lievelingsgerecht van de overledene, een kaars, muziek, foto's of een paar woorden. Klein is net zo waardevol als groot.
Ideeën voor een herdenking zonder religie
- Een wandeling langs een plek waar de overledene graag kwam, met een kop koffie na afloop.
- Samen het lievelingsgerecht koken en aan tafel herinneringen ophalen.
- Een korte herdenkingsvideo of fotopresentatie laten zien die bij de uitvaart is gemaakt.
- Iedereen schrijft een herinnering op een kaartje; de kaartjes gaan in een doos voor later.
- Een kaars aansteken bij het graf of bij de asbestemming, eventueel met een plant of bloemen.
Rouw in de eerste honderd dagen
De eerste honderd dagen na een overlijden zijn voor veel nabestaanden een periode waarin het verlies pas echt binnenkomt, juist als de omgeving weer verdergaat.
Direct na het overlijden is er veel te doen: de aangifte, de uitvaart, de kaarten, de administratie. Na een paar weken wordt het stiller. Bezoek komt minder vaak, collega's vragen er niet meer naar, en het gemis wordt voelbaarder. Een herdenking op de veertigste of honderdste dag doorbreekt die stilte: het is een afspraak om opnieuw samen stil te staan, zonder dat iemand er een reden voor hoeft te bedenken.
Rouw verloopt niet volgens een vast schema, en een herdenkdag is geen eindpunt. Wie merkt dat het verdriet na maanden niet lichter wordt, of dat het dagelijks leven vastloopt, kan met de huisarts of een rouwbegeleider praten. Meer hierover leest u op onze pagina's over rouwverwerking en de fasen van rouw en over rouwbegeleiding.
Een uitvaart volgens uw eigen traditie: zelf of laten regelen
Leest u dit omdat er net iemand is overleden, dan kunt u de uitvaart zelf regelen of laten regelen, in beide gevallen met ruimte voor de rituelen van uw familie.
Zo regelt u het zelf
U bent niet verplicht een uitvaartondernemer in te schakelen. U kunt zelf de aangifte doen, de begraafplaats of het crematorium vastleggen en de rituelen van uw familie inplannen. Alles zelf, zonder opbaring, kost circa €800. Hoe dat stap voor stap gaat, leest u bij een uitvaart zelf regelen en wat te doen bij overlijden.
Wilt u het laten regelen
Belt u ons, dan wordt u automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt en, als u dat wilt, de uitvaart in gang zet bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt, met aandacht voor de rituelen en gebruiken. U wordt direct geholpen en, als u dat wilt, wordt alles meteen in gang gezet.
Via onze vaste uitvaartpartner kost een volledig verzorgde crematie vanaf €1.750 en een begrafenis vanaf €3.900. Met een afscheidsdienst is dat €7.500 voor een crematie en €6.000 voor een begrafenis. Alle samenstellingen naast elkaar ziet u bij wat kost een uitvaart: voorbeelden.
Uw eigen wensen en een uitvaartverzekering
Wilt u dat uw eigen familie later de ruimte heeft voor de rituelen en herdenkingen die bij u horen, leg uw wensen dan vast en zorg dat de kosten gedekt zijn.
Een uitvaartverzekering dekt de kosten van de uitvaart, zodat nabestaanden niet hoeven te kiezen tussen een waardig afscheid en hun eigen spaargeld. Schrijf daarnaast op welke rituelen u belangrijk vindt, wie u als voorganger wilt en of u een herdenking op vaste dagen wenst. Dan weet uw familie wat u bedoelde.
Veelgestelde vragen over 100 en 40 dagen na overlijden
In een aantal tradities is de honderdste dag een vaste herdenkdag. In veel Javaans-Surinaamse families komt de familie dan samen voor een slametan: een gebedsbijeenkomst met een gezegende maaltijd. Daarna volgen meestal nog een herdenking na ongeveer een jaar en de duizendste dag. Buiten zulke tradities bestaat er geen vast gebruik voor deze dag.
De veertigste dag is in meerdere tradities een belangrijk herdenkmoment. Oosters-orthodoxe kerken houden dan een gedachtenisdienst, in Javaans-Surinaamse families volgt een slametan en in een deel van de Turkse families komt men samen voor gebed. Ook veel Indische families staan bij deze dag stil. De invulling verschilt per familie, kerk en gemeenschap.
De katholieke traditie kent vooral de derde, zevende en dertigste dag na de begrafenis en het jaargetijde; oude katholieke gebedenboeken hebben daar eigen gebeden voor. Daarnaast gedenkt de kerk op Allerzielen, 2 november, de overledenen. Welke herdenking een parochie na de uitvaart houdt, verschilt per parochie; vraag het daar gerust na.
In een deel van de Indische families is de veertigste dag een moment waarop de familie samenkomt om de overledene te herdenken. Bij families met Javaanse wortels hoort die dag bij een reeks slametans, gebedsbijeenkomsten met een gezamenlijke maaltijd. Hoe uitgebreid het is, verschilt sterk: van een groot familiemaal tot een klein moment thuis.
Een slametan is een Javaanse gebedsbijeenkomst met een gezegende maaltijd. Na een overlijden volgen er meerdere: de avond na de begrafenis, en daarna op onder meer de derde, zevende, veertigste en honderdste dag, na ongeveer een jaar en op de duizendste dag. Die laatste slametan geldt als de afsluiting van de hele reeks.
In Chinese families duurt de rouwperiode traditioneel negenenveertig dagen of langer, een ritme van zeven keer zeven dagen. In die periode bezoekt de familie het graf regelmatig. Ook daarna blijft er aandacht voor de voorouders, bijvoorbeeld tijdens het Qingming-feest, wanneer bij het graf en thuis wordt geofferd. De invulling verschilt per familie.
In oosters-orthodoxe kerken wordt meestal een gedachtenisdienst, de panichida, gehouden op de derde, negende en veertigste dag na het overlijden. Ook na zes maanden en op de jaarlijkse sterfdag is zo'n dienst gebruikelijk. De veertigste dag krijgt daarbij veel nadruk. Vraag de priester van uw parochie welke dagen daar worden aangehouden.
Nee. De Turkse religieuze autoriteit Diyanet stelt dat herdenkingen op de zevende, veertigste of tweeënvijftigste dag geen religieuze basis hebben. Toch komen in een deel van de Turkse families op de veertigste dag mensen samen, vaak met gebed of een mevlit. Voor een weduwe noemt de Koran wel een wachttermijn van vier maanden en tien dagen.
Dat verschilt per traditie. Sommige families tellen de sterfdag mee als eerste dag, andere beginnen te tellen bij de begrafenis. Schrijf beide data op en vraag de oudste familieleden of uw voorganger welke telling gebruikelijk is. Valt de dag op een doordeweekse avond die niet uitkomt, bespreek dan samen een ander moment.
Reken eerst de dag uit en spreek af hoe u telt. Kies een plek: thuis, in een zaal, in de kerk of bij het graf. Nodig mensen persoonlijk uit, ook wie niet bij de uitvaart kon zijn. Een maaltijd, een kaars, muziek of een paar woorden zijn genoeg. Wie gelovig is, vraagt de eigen voorganger erbij.
Ja. Iedereen mag op een zelfgekozen dag stilstaan bij de overledene, ook zonder geloof. Kies een vorm die bij de overledene paste: een wandeling langs een geliefde plek, een etentje met zijn of haar lievelingsgerecht, een fotopresentatie of een kaars bij het graf. Er zijn geen regels; het gaat om de herinnering en om elkaar.
Ja. Belt u ons, dan wordt u automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt en, als u dat wilt, de uitvaart in gang zet bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt, met aandacht voor de rituelen en gebruiken. Een volledig verzorgde crematie kan vanaf €1.750.
Herdenken op uw eigen manier
Of uw familie nu een slametan houdt, een panichida laat opdragen, negenenveertig dagen rouwt of gewoon samen aan tafel gaat: een herdenking op de veertigste of honderdste dag is een manier om de overledene een plek te blijven geven. Er is geen goede of foute vorm. RouwUitvaart.nl helpt u met heldere informatie; moet er nog een uitvaart geregeld worden, dan wordt u via ons nummer automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner.
Moet de uitvaart nog geregeld worden?
Belt u ons, dan wordt u automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt en, als u dat wilt, de uitvaart in gang zet bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt, met aandacht voor de rituelen en gebruiken van uw familie.
⚜️ RouwUitvaart.nl · Landelijk informatie- en verwijsplatform bij overlijden
