Hoe maakt u een herdenkingsvideo voor het afscheid?
Eerst alles verzamelen, dan pas kiezen — en ruim voor de dienst aanleveren.
Werk in vijf stappen. Haal eerst alles op: albums, schoenendozen, de telefoons van kinderen en kleinkinderen en oude schijven. Kies daarna pas, ongeveer dertig tot vijfenveertig beelden voor een presentatie van drie minuten, want vier tot zes seconden per beeld leest prettig in een aula. Maak het beeld schoon: scan oude afdrukken liever dan ze te fotograferen. Zet er één muziekstuk onder — de rechten voor het afspelen in de zaal lopen via de locatie, daar hoeft u zelf niets voor te doen. En lever op tijd aan: veel locaties willen het bestand uiterlijk één werkdag voor de dienst binnen hebben, in mp4, en laten u vooraf proefdraaien.
Ook gezocht als: fotopresentatie uitvaart maken, diapresentatie crematorium, in memoriam video, foto's op het scherm bij de dienst, beeldpresentatie afscheid aanleveren.
In het kort
- Eerst verzamelen: kiezen kan pas als alles op tafel ligt
- Vier tot zes seconden: per beeld, dus drie minuten is ruim dertig foto's
- Scannen boven fotograferen: een afdruk op een groot scherm vraagt veel
- Muziekrechten: de locatie verrekent die, niet de familie
- Meestal mp4: maar het verschilt per uitvaartcentrum
- Een werkdag vooraf: en vraag om een proefdraai in de zaal
Wat u nodig heeft, en waar het ligt
Het mooiste beeld zit zelden in het album dat het dichtst bij ligt.
Bijna iedereen begint bij de fotoalbums in de kast, en dat is precies de plek waar de bekendste beelden liggen: de trouwfoto, de vakantiekiek, het portret dat al jaren op de schouw staat. De beelden die een zaal stil krijgen, komen meestal ergens anders vandaan. Uit de telefoon van een kleinkind, uit een appgroep, van een verjaardag waar toevallig iemand een filmpje maakte. Vraag daarom in één keer aan de hele familie of ze willen zoeken, en geef ze een dag of twee. Wie dat pas doet als de presentatie half af is, moet alles opnieuw ordenen. Zet alles wat binnenkomt in één map met de naam van de afzender erbij, zodat u later weet wie u nog iets moet teruggeven. Kies daarna pas; kiezen terwijl u nog zoekt, kost het dubbele.
| Wat u zoekt | Waar het meestal ligt | Waar u op let |
|---|---|---|
| Oude afdrukken | Albums, schoenendozen, bij broers en zussen | Scannen kost tijd; begin er vroeg mee |
| Recente foto's | Telefoons van kinderen en kleinkinderen | Laat ze het origineel sturen, geen appversie |
| Korte filmpjes | Verjaardagen, feesten, appgroepen | Enkele seconden is genoeg en werkt sterker |
| Documenten | Brieven, een recept, een handtekening | Fotografeer plat en recht van boven |
Van al dat materiaal is de oude afdruk het lastigst. Een foto van tien bij vijftien centimeter die straks op een scherm van twee meter breed komt, wordt uitvergroot tot een veelvoud van het origineel, en dan telt elk beeldpunt. Scan daarom ruim in plaats van krap: liever een bestand dat te groot is dan een beeld dat op de dag zelf korrelig blijkt. Heeft u geen scanner, dan kan fotograferen ook, maar leg de afdruk dan bij daglicht neer, houd de telefoon recht boven het midden en zet de flits uit. Anders ziet u op het scherm de weerspiegeling van het raam of van uzelf terug. Controleer elk gescand beeld op ware grootte voordat u verder gaat; op een telefoonscherm ziet alles er scherp uit.
Hoeveel beelden, en hoe lang mag het duren?
Drie tot vijf minuten past in een dienst; alles daarboven vecht met de sprekers.
Een presentatie voelt tijdens het maken altijd korter dan hij in de zaal duurt. Aan de keukentafel klikt u er in een paar minuten doorheen, maar in een aula zit iedereen stil naar hetzelfde scherm te kijken en telt elke seconde dubbel. Reken daarom met vier tot zes seconden per beeld: kort genoeg om vaart te houden, lang genoeg om een gezicht te herkennen. Wie honderd foto's kwijt wil, komt uit op ruim acht minuten, en dat is in vrijwel elke dienst te lang. Kiezen doet pijn, maar het is precies wat de presentatie goed maakt. Schrap alles waar de overledene niet duidelijk op staat, alle dubbele momenten en elke foto die u alleen meeneemt omdat iemand erom vroeg. Overleg de lengte bovendien vooraf met de uitvaartondernemer, want die weet hoeveel ruimte er tussen de andere onderdelen zit.
| Lengte | Aantal beelden | Wanneer dit past | Risico |
|---|---|---|---|
| Circa 2 minuten | Twintig tot dertig | Als er veel sprekers zijn | Voelt kort voor wie veel heeft aangeleverd |
| Circa 3 minuten | Dertig tot vijfenveertig | De meest gekozen lengte | Vrijwel geen |
| Circa 5 minuten | Vijftig tot vijfenzeventig | Bij een lange dienst of een lang leven | Vraagt om een sterke opbouw |
| Meer dan 6 minuten | Tachtig of meer | Zelden | De aandacht zakt zichtbaar weg |
Zo zet u de presentatie in vijf stappen in elkaar
Vijf stappen, en elke stap af voordat de volgende begint.
- 1
Haal eerst alles op
Leeg albums, telefoons en oude schijven voordat u ook maar iets kiest.
- 2
Kies en leg de volgorde vast
Selecteer dertig tot vijfenveertig beelden en bepaal daarna pas de volgorde.
- 3
Maak het beeld schoon
Scan wat scherper kan en zet staande en liggende beelden netjes bij elkaar.
- 4
Zet muziek en tempo vast
Kies een muziekstuk en houd vier tot zes seconden per beeld aan.
- 5
Lever op tijd aan en test
Stuur het bestand vooruit en vraag om een proefdraai in de zaal zelf.
Muziek onder de beelden: wie regelt de rechten?
Voor het afspelen in de zaal doet de locatie dat, niet u.
Dit is de vraag die families het vaakst onnodig zenuwachtig maakt. Voor de muziek die tijdens de plechtigheid klinkt, is het geregeld: crematoria die bij de Landelijke Vereniging van Crematoria zijn aangesloten ontvangen daarvoor een rekening van Buma/Stemra, en die kosten zitten in wat de locatie in rekening brengt. U hoeft dus geen toestemming te vragen voor het nummer dat u onder de beelden zet. Bij een begrafenis ligt het net anders: volgens de Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen wordt daar geen rekening gestuurd, tenzij de plechtigheid in de aula van een aangesloten crematorium plaatsvindt. Diezelfde organisatie bestrijdt de heffing overigens, met het argument dat een uitvaart privégebruik is. Voor u als nabestaande verandert dat weinig: kies het nummer dat past en laat de administratie aan de locatie. Wat wél uw aandacht vraagt, is het moment daarna — de video op een openbare pagina zetten is een andere handeling dan hem één keer in de aula vertonen.
Voor de foto's zelf geldt iets vergelijkbaars. Op grond van de Auteurswet blijft het auteursrecht op een foto bij de fotograaf die hem maakte, ook als u de afdruk al dertig jaar in huis heeft; een afdruk kopen is iets anders dan het recht kopen om hem te verveelvoudigen of te publiceren. In de praktijk speelt dat bij trouwfoto's, schoolfoto's en studioportretten. Eenmalig vertonen in besloten kring levert zelden problemen op, maar zet u de presentatie later online, dan wordt het een publicatie. Een kort bericht aan de fotograaf is dan genoeg; voor een afscheid wordt vrijwel altijd meegewerkt, en soms krijgt u het originele bestand er nog bij. Bedenk tot slot wie er verder op de beelden staan, want een openbare video toont ook hun gezichten.
Wat een uitvaartcentrum kan afspelen
Vraag de eisen op zodra de datum vaststaat, niet als de video af is.
Elke locatie heeft zijn eigen apparatuur en dus zijn eigen eisen, en dat is precies waar het misgaat wanneer families het pas op het laatste moment navragen. Veel crematoria en uitvaartcentra vragen een videobestand in mp4 en een fotopresentatie in PowerPoint of eveneens in mp4. Aanleveren kan meestal per e-mail, via een verzenddienst als het bestand te groot is voor de mail, of op een USB-stick die u na afspraak langsbrengt. De termijn is vaak strakker dan mensen verwachten: veel locaties willen het uiterlijk één werkdag voor de dienst binnen hebben, en dan ook nog voor twaalf uur 's middags, zodat de technische dienst het kan testen. Voor een dienst op maandag betekent dat zaterdagochtend. Neem dit alles als richtlijn en niet als landelijke regel, want de verschillen zijn groot. Eén telefoontje of e-mail naar de locatie, meteen nadat de datum bekend is, voorkomt bijna alle problemen die op dit punt ontstaan.
| Wat u vraagt | Wat veel locaties aanhouden | Waarom het uitmaakt |
|---|---|---|
| Bestandsformaat | mp4 voor video, PowerPoint of mp4 voor foto's | Een ander formaat speelt daar soms niet af |
| Manier van aanleveren | E-mail, verzenddienst of USB na afspraak | Grote bestanden passen niet in de mail |
| Uiterste termijn | Eén werkdag vooraf, vaak voor 12.00 uur | De techniek wil het vooraf testen |
| Beeldverhouding | Breedbeeld, passend bij het scherm in de zaal | Anders staan er balken naast of onder |
| Proefdraaien | Kort voor de dienst, in de zaal zelf | Alleen daar ziet u hoe het echt oogt |
Als de techniek het op de dag zelf laat afweten
Twee dragers, één mail vooruit en een afspraak over wat er dan gebeurt.
Het gebeurt zelden, maar als het gebeurt is het pijnlijk: het bestand start niet, het geluid blijft weg, of de beelden staan opeens op hun kant. Bijna al die gevallen komen door dezelfde twee oorzaken — het bestand is nooit op die apparatuur getest, of het is te laat aangeleverd om nog getest te worden. Daar kunt u zich eenvoudig tegen wapenen. Stuur het bestand ruim vooraf per mail of verzenddienst én neem het op de dag zelf mee op een USB-stick, zodat er altijd een tweede weg is. Vraag of u een half uur voor aanvang kort mag proefdraaien in de zaal, want op de monitor thuis ziet u niet hoe donker een foto op een groot scherm wordt. Spreek met de uitvaartondernemer bovendien af wat er gebeurt als het echt niet lukt: verder gaan met muziek alleen is een prima terugvaloptie, maar dan moet iedereen dat vooraf weten. Wie dat afspreekt, hoeft op het moment zelf niets te bedenken.
Zelf maken of laten maken, en wat de prijs bepaalt
Niet het aantal foto's bepaalt de prijs, maar het werk dat eraan vastzit.
Een fotopresentatie kunt u met gratis software zelf maken; wie dat weleens gedaan heeft, is er in een avond doorheen. Uitbesteden kan ook, bij een uitvaartondernemer, een videograaf of een gespecialiseerd bedrijfje, en dat is vooral het overwegen waard wanneer er weinig tijd is of wanneer niemand in de familie het aandurft. Wat zo'n opdracht kost, verschilt sterk per aanbieder, en wij noemen daar bewust geen bedrag bij: die tarieven zijn niet van ons en veranderen per opdracht. Wat u wél kunt sturen, is waar het werk in gaat zitten. Scanwerk is de grootste post, zeker bij losse afdrukken. Daarna komen montage en overgangen, het aantal versies dat u wilt zien, en spoed. Lever daarom geordend materiaal aan in één map, met de volgorde er al in, en vraag vooraf om een schriftelijke opgave; dan weet u waar u aan toe bent voordat er iets gemaakt is.
| Wat de prijs opdrijft | Wat de prijs drukt |
|---|---|
| Veel losse afdrukken die gescand moeten worden | Digitaal materiaal dat u zelf al verzameld heeft |
| Beelden herstellen, bijsnijden of bijkleuren | Beelden gebruiken zoals ze zijn |
| Meerdere proefversies en aanpassingen | Eén heldere opdracht en één ronde |
| Spoed, of aanleveren op de dag zelf | Ruim voor de uiterste termijn klaar zijn |
Wat u hier wel en niet vindt
Geen lijst met programma's, wel de eisen waar u op stukloopt.
U vindt hier geen vergelijking van montagesoftware en geen aanbieders die wij aanraden. Die keuze verandert per jaar en zegt weinig over het resultaat in de zaal. Wat wel op deze pagina staat, is de kant die families onderschat: hoeveel beelden er werkelijk in drie minuten passen, waarom een oude afdruk op een groot scherm tegenvalt, wie de muziekrechten voor zijn rekening neemt en welke termijn de locatie hanteert. Dat zijn de punten waarop het misgaat, en ze zijn allemaal vooraf op te lossen. Voor het schrijven van de tekst die bij de beelden hoort, verwijzen wij naar de pagina over het levensverhaal; voor de opbouw van de dienst naar het draaiboek. Zo blijft deze pagina over het beeld gaan.
Uw eigen beelden alvast klaarzetten
Wie zelf een map aanlegt, bespaart de nabestaanden de zoektocht.
Nabestaanden die een presentatie moeten maken, lopen bijna altijd tegen hetzelfde aan: van de laatste vijftien jaar is er beeld in overvloed, van de eerste veertig nauwelijks iets, en niemand weet meer wie er op de oudste foto's staan. Wie zelf een map aanlegt met een paar tientallen beelden en er kort bij zet wie of wat erop staat, neemt dat probleem weg. Datzelfde geldt voor de praktische kant van het afscheid. Weet de familie of er een uitvaartverzekering loopt, en of die in geld of in diensten uitkeert, dan is meteen duidelijk hoeveel ruimte er is voor de invulling van de dag. Wij geven zelf geen financieel of verzekeringsadvies; voor advies over een polis kunt u terecht bij een AFM-geregistreerd adviseur.
Veelgestelde vragen over de herdenkingsvideo
De vragen die opkomen zodra u aan de beelden begint.
Beeld, een volgorde en een bestand dat de locatie kan afspelen. Verzamel eerst alles: afdrukken uit albums, foto's van de telefoons van kinderen en kleinkinderen, en losse filmpjes. Kies daarna pas. Wie eerst kiest en dan zoekt, mist bijna altijd de mooiste beelden.
Reken op vier tot zes seconden per foto. Een presentatie van drie minuten heeft dus ruwweg dertig tot vijfenveertig beelden nodig. Meer foto's maakt het niet mooier maar sneller, en snel wisselende beelden zijn in een aula juist moeilijk te volgen voor wie achterin zit.
Drie tot vijf minuten werkt het best binnen een dienst van een uur. Langer gaat ten koste van de sprekers, en een zaal die de draad kwijtraakt kijkt naar de klok. Overleg de lengte met de uitvaartondernemer voordat u aan de montage begint.
Veel locaties vragen een videobestand in mp4 en een fotopresentatie in PowerPoint of mp4. Dat verschilt echter per uitvaartcentrum en per crematorium, dus vraag het na zodra de datum bekend is. Een bestand dat thuis prima speelt, hoeft daar niet vanzelf te werken.
Veel locaties willen het uiterlijk één werkdag voor de dienst binnen hebben, vaak voor twaalf uur 's middags. Voor een dienst op maandag betekent dat zaterdagochtend. Houd die termijn aan als richtlijn, maar bevestig hem bij de locatie zelf; de afspraken lopen uiteen.
Voor het afspelen tijdens de plechtigheid regelt de locatie dit: crematoria die bij de Landelijke Vereniging van Crematoria zijn aangesloten krijgen daarvoor een rekening van Buma/Stemra. U hoeft daar zelf niets voor te doen. Online zetten van diezelfde video is wel iets anders.
Volgens de Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen stuurt Buma/Stemra bij begrafenissen geen rekening, tenzij de plechtigheid in de aula van een aangesloten crematorium wordt gehouden. Die organisatie bestrijdt de heffing bovendien, omdat een uitvaart volgens haar privégebruik is. Voor u verandert er praktisch niets.
Het auteursrecht op zo'n foto blijft bij de fotograaf; een afdruk in huis hebben verandert daar niets aan. Voor eenmalig vertonen in besloten kring is dat zelden een probleem, maar voor publicatie online wel. Vraag het de fotograaf even; voor een afscheid wordt vrijwel altijd meegewerkt.
Scan ze liever dan ze te fotograferen, en scan ruim: een kleine afdruk die op een groot scherm komt, heeft veel meer beeldpunten nodig dan u denkt. Lukt scannen niet, fotografeer dan bij daglicht, recht van boven en zonder flits, anders ziet u de weerspiegeling terug.
Vooral het werk dat erin gaat zitten: het aantal beelden, of er nog gescand en bijgewerkt moet worden, hoeveel montage er nodig is en of het met spoed moet. Zelf ordenen en ruim op tijd aanleveren scheelt het meest. Vraag vooraf een schriftelijke opgave.
Neem het bestand op twee dragers mee en stuur het daarnaast vooraf per e-mail. Vraag of u een half uur voor de dienst kunt proefdraaien in de zaal zelf. Spreek met de uitvaartondernemer af wat er gebeurt als het niet lukt, zodat niemand hoeft te improviseren.
Dat kan, maar het is een andere handeling dan hem één keer in de aula vertonen. Denk aan de muziek eronder en aan foto's van een fotograaf, en bedenk wie er nog meer op staan. Een besloten link naar familie is bijna altijd de rustigste keuze.
Gerelateerde onderwerpen
Deze pagina's sluiten het dichtst aan: de dienst, de woorden en het herdenken erna.
