Hoe verloopt een Chinese uitvaart?
De uitvaart is het begin; daarna volgen negenenveertig dagen.
Wit is de rouwkleur, niet zwart: de familie tot en met de tweede graad draagt ongebleekte witte kleding van katoen of stukjes witte stof op de gewone kleding. Na de uitvaart volgt een rouwperiode van traditioneel negenenveertig dagen, zeven periodes van zeven. Elke zeven dagen worden er rituelen gedaan om de overledene te begeleiden op de reis naar de volgende wereld; op de negenenveertigste dag is die reis volgens de traditie voltooid. Al die tijd staat er thuis een altaartje met een foto en een kist met geld, kleding en papieren sieraden, die op de laatste dag wordt verbrand, het liefst bij het graf. Bezoekers geven soms een witte envelop met geld en krijgen een rode envelop mee met een snoepje, een muntje en een rood draadje. Later wordt de overledene herdacht tijdens het Ching Ming-feest en Chung Yuan.
Ook gezocht als: Chinese begrafenis Nederland, 49 dagen rouw betekenis, papieren offers verbranden, witte envelop bij uitvaart, Ching Ming herdenking.
In het kort
- Wit: de kleur van rouw, niet zwart
- Negenenveertig dagen: zeven keer zeven, met rituelen
- Altaartje thuis: foto, geld, kleding, papieren sieraden
- Verbranden: op de laatste dag, liefst bij het graf
- Enveloppen: wit met geld erheen, rood mee terug
- Later: Ching Ming en Chung Yuan
Waarom er wit wordt gedragen
Wit is hier de kleur van rouw; rood staat voor geluk.
Het eerste wat opvalt aan een Chinese uitvaart is de kleur. Waar in Nederland zwart de vanzelfsprekende rouwkleur is, is dat hier wit. De familie tot en met de tweede graad draagt ongebleekte witte kleding van katoen, of draagt stukjes witte stof op de gewone kleding als teken dat men in de rouw is. Hoe dichter bij de overledene, hoe nadrukkelijker dat zichtbaar is. Voor bezoekers van buiten de familie geldt geen voorschrift; sobere, gedekte kleding is altijd goed. Wat u wel beter kunt laten, is rood, want dat is juist de kleur van geluk en feest. Dat verklaart ook meteen de rode envelop die u aan het eind meekrijgt: die is bedoeld om iets goeds mee terug naar huis te nemen. Voelt u zich onzeker over wat u aantrekt, vraag het dan gewoon aan iemand van de familie.
Zeven keer zeven dagen
De reis van de overledene duurt negenenveertig dagen.
In Nederland eindigt een uitvaart voor veel mensen bij de koffie na afloop. In deze traditie begint dan pas het deel dat er echt toe doet. De rouwperiode duurt traditioneel negenenveertig dagen, opgebouwd uit zeven periodes van zeven. Elke zevende dag worden er rituelen gedaan om de overledene te begeleiden op de reis naar de volgende wereld. Op de negenenveertigste dag is die reis volgens de traditie voltooid: de overledene is aangekomen en de actieve rouwperiode eindigt. Voor nabestaanden die hier zijn opgegroeid is dat vaak een prettige gedachte, juist omdat het een duidelijk begin en einde geeft aan iets wat anders vormeloos blijft. Praktisch betekent het wel dat er zeven momenten in de agenda staan waarop er iets moet gebeuren, en dat vraagt om afspraken binnen de familie over wie wat doet.
| Moment | Wat er gebeurt | Waar het meestal is |
|---|---|---|
| De uitvaart | Afscheid, begraven of cremeren | Aula, kerk of crematorium |
| Elke zevende dag | Rituelen voor de reis | Bij de familie thuis |
| De hele periode | Het altaartje met foto en kist | In huis |
| Dag negenenveertig | Het verbranden van de offers | Liefst bij het graf |
| Later in het jaar | Ching Ming en Chung Yuan | Bij het graf of thuis |
Het altaartje en de papieren offers
Wat verbrand wordt, gaat volgens de traditie mee.
Gedurende minstens die negenenveertig dagen staat er thuis een altaartje. Daarop staat een foto van de overledene, en ernaast een kist met geld, kleding en papieren sieraden. Er wordt wierook gebrand en er wordt eten neergezet. Op de laatste dag van de rouwperiode wordt het geheel verbrand, het liefst bij het graf, zodat de overledene het in de volgende wereld bij zich heeft. Voor wie hier is opgegroeid en het van huis uit niet kent, kan dat vreemd aanvoelen, maar de gedachte erachter is heel concreet: u stuurt iemand niet met lege handen weg. Papieren offers zoals joss-papier en miniaturen zijn in Chinese winkels en webwinkels te koop, ook in Nederland. Wat het altaartje precies bevat, verschilt per familie en per streek van herkomst; er bestaat geen lijst waar u zich aan moet houden.
Wat er op de locatie wel en niet mag
Vraag vooraf of er iets verbrand mag worden; dat verschilt per plek.
Dit is het punt waarop de traditie en een Nederlandse begraafplaats elkaar in de weg kunnen zitten. Of er papier verbrand mag worden op het terrein, verschilt per begraafplaats en per crematorium, en het is beslist geen vanzelfsprekendheid. Vraag het daarom vooraf, en vraag meteen door: waar mag het dan, is er een aangewezen plek of een vuurkorf, en geldt er een maximum. Hetzelfde geldt voor wierook binnen, voor eten dat wordt neergezet en voor de duur van de plechtigheid. Wordt het niet toegestaan, dan is dat geen ramp: veel families kiezen dan voor een plek buiten het terrein of doen het thuis op de negenenveertigste dag. Het vervelende scenario is dat u er op de dag zelf achter komt, en dat is precies wat u met één telefoontje vooraf voorkomt.
De witte envelop en de rode envelop
De ene gaat naar de familie toe, de andere komt met u mee terug.
Twee gebruiken die bezoekers het vaakst overvallen, en allebei eenvoudig uit te leggen. In sommige Chinese gemeenschappen geeft een bezoeker een witte envelop met geld als condoleancegave. Of dat bij deze familie gebruikelijk is, verschilt, dus informeer het vooraf bij iemand die dichtbij staat. Kunt u er niet bij zijn, dan is de traditie dat u bloemen stuurt en zo'n witte envelop. Aan het eind van de plechtigheid krijgt u vaak een rode envelop mee van de familie. Daarin zit een snoepje voor geluk, een muntje als tegemoetkoming voor de kosten die u maakte om te komen, en een rood draadje dat om de pols kan worden gedragen als teken van rouw. Kent u het gebruik niet, vraag dan gerust wat de bedoeling is; dat wordt niet raar gevonden en het is beter dan het achteraf verkeerd inschatten.
Ching Ming en Chung Yuan
Twee vaste momenten in het jaar om terug te komen.
Na de negenenveertig dagen houdt het herdenken niet op, het verandert alleen van vorm. De overledene wordt herdacht tijdens het Ching Ming-feest en tijdens Chung Yuan, het hellefeest. Op die dagen worden graven bezocht en wordt er opnieuw iets gebracht. Voor families in Nederland levert dat een praktische vraag op, want vaak ligt het graf hier terwijl een deel van de familie elders woont, of andersom. Wie het graf in China heeft, houdt die dagen meestal thuis aan met het altaartje als plek, soms met beeldbellen naar de familie die er wél naartoe kan. Dat is geen halve oplossing maar een praktische, en families die het zo doen zijn er meestal tevreden over. Hoe u zulke terugkerende dagen inricht, staat uitgebreider op onze pagina over het eerste jaar.
Begraven of cremeren, en hoe lang het graf blijft
Vraag naar de termijn van het graf voordat u kiest.
Beide komen voor en het is een keuze van de familie zelf. Wel is er een praktisch punt dat veel families hier verrast, en dat is de duur van een graf. Een Nederlands graf wordt uitgegeven voor een bepaalde termijn; loopt die af en wordt hij niet verlengd, dan kan het graf worden geruimd. Wie de gedachte heeft dat een graf blijft liggen, doet er dus goed aan vooraf te vragen welke termijn geldt, wat verlenging kost en of deze begraafplaats langere termijnen aanbiedt. Leg het antwoord vast en vertel het aan de volgende generatie, want zij moeten die verlenging straks doen. Kiest de familie voor crematie, dan speelt die vraag niet, maar komt er een andere bij: waar blijft de as, en wie bewaart hem. Ook daar is het verstandig om iets over af te spreken.
Wat zo'n uitvaart hier kost
Niet de traditie bepaalt de prijs, maar de vorm die u kiest.
Een misverstand dat vaak leeft: dat een uitvaart met tradities erbij duurder zou zijn. Dat is niet zo. De prijs wordt bepaald door de vorm die u kiest, niet door wierook of een altaartje. Een volledig verzorgde begrafenis ligt tussen €9.000 en €12.000. Een crematie met afscheidsdienst ligt tussen €7.000 en €9.500. Doet de familie zelf meer, bijvoorbeeld thuis opbaren en de dienst zelf invullen, dan valt het lager uit. Wat er wel bij kan komen, zijn de kosten van een langere opbaring als familie uit het buitenland moet overkomen. Vraag daarom altijd om een gespecificeerde opgave waarin per post staat wat het is, en leg die naast de voorbeelden op onze kostenpagina. Dan ziet u meteen waar het verschil zit en waar u iets aan kunt veranderen.
Zo bereidt u een Chinese uitvaart hier voor
Vijf stappen, en de tweede voorkomt de meeste teleurstelling.
- 1
Bel en vertel wat er speelt
Zeg meteen dat het om een Chinese uitvaart gaat en wat de familie wil.
- 2
Vraag wat er op de locatie mag
Wierook en papieren offers zijn niet overal toegestaan; vraag het vooraf.
- 3
Spreek de negenenveertig dagen af
Bepaal waar het altaartje staat en wie de rituelen om de zeven dagen doet.
- 4
Zeg of familie van ver komt
Dat bepaalt hoe lang de opbaring duurt en of er uitstel nodig is.
- 5
Leg vast wie wat doet
Verdeel de taken tussen familie, ondernemer en locatie voordat de dag begint.
Waar u in het eerste gesprek naar vraagt
Vraag het na; ga er niet vanuit dat het bekend is.
Uitvaartondernemers verschillen sterk in wat ze hiervan hebben meegemaakt. De een heeft tientallen Chinese uitvaarten begeleid en weet welke aula's wierook toestaan, de ander nog nooit. Dat laatste hoeft geen bezwaar te zijn, zolang het maar op tafel ligt. Vraag daarom concreet: heeft u eerder met wierook en papieren offers gewerkt, weet u welke locaties in deze regio dat toelaten, en heeft u ervaring met een langere opbaring als familie uit het buitenland komt. Vraag ook wie er contact houdt met de begraafplaats over wat er op de negenenveertigste dag mag gebeuren, want dat is precies het punt dat later vergeten blijkt. Een ondernemer die eerlijk zegt dat het nieuw is maar meteen aanbiedt te bellen en te overleggen, doet het in de praktijk vaak beter dan iemand die alles zegt te kennen.
Als u bent uitgenodigd en de gewoonte niet kent
Aanwezig zijn telt zwaarder dan alles goed doen.
Collega's, buren en vrienden blijven soms weg omdat ze bang zijn iets verkeerds te doen. Dat is jammer, want wegblijven valt meer op dan een onhandige zin of een verkeerd gekozen kleur. Draag sobere, gedekte kleding en laat rood achterwege. Vraag vooraf aan iemand van de familie of een witte envelop met geld gebruikelijk is, want dat verschilt per familie; bloemen zijn vrijwel altijd welkom. Neem de rode envelop die u aan het eind krijgt gewoon aan. Weet u iets niet zeker, vraag het dan; dat is precies wat de familie liever heeft dan dat u thuisblijft. En bedenk dat de aandacht na de uitvaart snel wegvalt, terwijl de rouwperiode dan nog zeven weken duurt. Een berichtje halverwege die periode doet vaak meer dan een grote kaart in de eerste week.
Wat u hier wel en niet vindt
Uitleg over de traditie, geen belofte over wie er komt.
U vindt hier wat er gebeurt en hoe het heet, zodat u het kunt navertellen aan een ondernemer, een begraafplaats of een werkgever. U vindt hier geen belofte dat wij een uitvaartondernemer met ervaring in deze traditie leveren, want die belofte kunnen wij niet waarmaken. Wat wij wel doen: de telefoon opnemen, uw situatie uitvragen en een zelfstandige uitvaartondernemer bij u in de buurt zoeken. Wat u ons vertelt, geven wij door. Of iemand hier daadwerkelijk ervaring mee heeft, vraagt u zelf na in het eerste gesprek, en dat is geen omweg maar de enige manier waarop u het zeker weet. Wat u hier ook niet vindt, is een uitleg per streek of per geloofsrichting: daarvoor zijn de verschillen te groot en te slecht te controleren. Wat hier staat komt vaak voor; het is geen voorschrift.
Zelf vastleggen wat u wilt
Vooral de vraag hoeveel traditie u wilt, is er één om zelf te beantwoorden.
Wie dit een keer heeft meegemaakt, komt er bijna altijd op terug voor zichzelf. Dat is verstandig, want juist bij dit onderwerp lopen de wensen binnen een familie uiteen: de ene generatie wil de negenenveertig dagen volledig aanhouden, de andere wil er iets uit kiezen. Zet daarom in een paar regels vast wat u zelf wilt: begraven of cremeren, waar, hoeveel van de traditie, en wie het altaartje thuis zou moeten hebben. Nabestaanden hebben daar meer aan dan aan raden. Kijk bij die gelegenheid ook of er een uitvaartverzekering op uw naam loopt en of die in geld of in diensten uitkeert; dat bepaalt hoeveel ruimte er straks is. Wij geven zelf geen financieel of verzekeringsadvies; voor advies over een polis kunt u terecht bij een AFM-geregistreerd adviseur.
Veelgestelde vragen over Chinese uitvaartgebruiken
De vragen die het vaakst gesteld worden rond de negenenveertig dagen.
Bij Chinese uitvaarten is wit de kleur van rouw, waar in Nederland zwart gebruikelijk is. De familie tot en met de tweede graad draagt ongebleekte witte kleding van katoen, of stukjes witte stof op de gewone kleding. Bezoekers houden het meestal bij sober en gedekt.
De rouwperiode duurt traditioneel negenenveertig dagen: zeven periodes van zeven. Elke zeven dagen worden er rituelen gedaan om de overledene te begeleiden op de reis naar de volgende wereld. Op de negenenveertigste dag is die reis volgens de traditie voltooid en eindigt de actieve rouw.
Gedurende minstens negenenveertig dagen staat er thuis een altaartje. Daarbij staan een foto van de overledene en een kist met geld, kleding en papieren sieraden. Op de laatste dag wordt dat verbrand, het liefst bij het graf, zodat de overledene het in de volgende wereld bij zich heeft.
Dat verschilt per begraafplaats en per crematorium, en het is geen vanzelfsprekendheid. Vraag het vooraf na en vraag ook waar het dan mag: soms is er een aangewezen plek of een vuurkorf. Wordt het niet toegestaan, dan kiezen families vaak voor een plek buiten het terrein.
In sommige Chinese gemeenschappen geven bezoekers een witte envelop met geld als condoleancegave. Of dit gebruikelijk is, verschilt per familie; informeer dus vooraf. Wie niet bij de uitvaart kan zijn, stuurt volgens de traditie bloemen en zo'n witte envelop naar de familie.
Die krijgt u van de familie. Er zit een snoepje in voor geluk, een muntje als tegemoetkoming voor de reiskosten en een rood draadje dat om de pols kan worden gedragen als teken van rouw. Kent u het gebruik niet, vraag dan gerust wat de bedoeling is; dat wordt niet raar gevonden.
Op twee vaste momenten in het jaar: het Ching Ming-feest en Chung Yuan, het hellefeest. Dan wordt de overledene herdacht en worden graven bezocht. Families die hier wonen terwijl het graf in China ligt, houden die dagen vaak thuis aan, met het altaartje als plek.
Beide komen voor en het is een familiekeuze. Wie kiest voor een graf hier, doet er goed aan naar de termijn te vragen: een Nederlands graf wordt voor een bepaalde tijd uitgegeven en kan daarna worden geruimd. Wie kiest voor crematie, houdt de as vaak dicht bij huis.
De traditie zelf maakt het niet duurder; de vorm bepaalt de prijs. Een volledig verzorgde begrafenis ligt tussen €9.000 en €12.000 en een crematie met afscheidsdienst tussen €7.000 en €9.500. Wat u zelf doet, drukt de kosten; de kostenpagina zet de vormen naast elkaar.
Vraag in het eerste gesprek expliciet of iemand ervaring heeft met een Chinese uitvaart: met wierook en papieren offers, met een langere opbaring als familie uit het buitenland komt en met de vraag wat er op de locatie verbrand mag worden. Vraag het na en ga er niet vanuit.
Draag sobere, gedekte kleding en vermijd rood; dat is de kleur van feest. Vraag aan de familie of een witte envelop met geld gebruikelijk is, want dat verschilt per familie. Bloemen zijn meestal welkom. Weet u iets niet zeker, vraag het dan gewoon aan iemand van de familie.
Nee. Wat hier staat komt voor, maar het is geen voorschrift. Het verschilt per familie, per streek van herkomst en per generatie, en veel families combineren een deel van de traditie met een Nederlandse uitvaart. De familie bepaalt zelf wat er wel en niet gebeurt.
Gerelateerde onderwerpen
Deze pagina's sluiten het dichtst aan bij dit onderwerp.
