Wat gebeurt er tijdens een crematie?
De plechtigheid is het afscheid; daarna begint een technisch proces.
Op de kist of de baar ligt een vuurvast crematiesteentje met een uniek nummer; dat gaat mee de oven in, zodat de overledene altijd identificeerbaar blijft. De kist gaat mee. De oven is voorverwarmd en loopt volgens de Landelijke Vereniging van Crematoria tijdens het proces op tot circa 1100 graden. Het eigenlijke verbranden duurt volgens de Landelijke Vereniging van Crematoria ongeveer vijfenzeventig minuten, soms wat korter of langer; voor het geheel noemen crematoria anderhalf tot drie uur. Daarna worden de resten verzameld, gaat het metaal er met een magneet uit en worden de botresten in een asmolen fijngemalen. De as gaat samen met het steentje in de asbus, die daarna wordt gesloten. Vervolgens geldt een wettelijke wachttijd van minimaal een maand voordat de as een bestemming mag krijgen.
Ook gezocht als: hoe werkt een crematieoven, crematiesteentje uitleg, wat blijft er over na crematie, asmolen cremulator, wanneer krijg je de as.
Welk nummer belt u? 085-0048099, dag en nacht: u wordt automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner. Vaste samenstellingen zonder apart basistarief: crematie vanaf €1.750, begrafenis vanaf €3.900 inclusief algemeen graf. Een crematie zelf regelen kan vanaf circa €800; losse diensten, zoals een complete opbaring, kunnen er altijd bij.
In het kort
- Steentje: vuurvast, uniek nummer, gaat mee de oven in
- Kist: gaat mee; het crematorium stelt eisen aan het materiaal
- Duur: ongeveer vijfenzeventig minuten, soms wat korter of langer
- Metaal: gaat er met een magneet uit
- Asmolen: maalt de botresten fijn tot as
- Daarna: minimaal een maand wachten op de as
Het crematiesteentje
Een vuurvast nummer dat het hele proces meegaat.
De vraag die nabestaanden het vaakst stellen maar zelden hardop, is of ze wel de as van hun eigen dierbare terugkrijgen. Daar bestaat een simpel antwoord op, en dat is het crematiesteentje. Op elke kist of baar wordt een vuurvast steentje met een uniek nummer gelegd.
Dat steentje gaat mee de oven in en blijft heel, omdat het bestand is tegen de temperaturen die daar heersen. Na afloop wordt het samen met de resten verzameld, en het gaat mee in de asbus vóórdat die wordt gesloten. Zo is op elk moment vast te stellen wiens as erin zit, ook jaren later nog. Dat nummer begint al bij het ophalen, met een voetbandje; lees hoe u zeker weet dat het uw eigen dierbare is.
Wie er behoefte aan heeft, mag bij het crematorium gewoon vragen hoe die administratie loopt; ze leggen het uit en het is bepaald geen ongebruikelijke vraag.
De temperatuur en de duur
Ongeveer vijfenzeventig minuten bij zeer hoge hitte.
De oven wordt eerst voorverwarmd. Zodra de kist is ingevoerd loopt de temperatuur volgens de Landelijke Vereniging van Crematoria verder op, tot ongeveer 1100 graden. Die hitte is geen doel op zich maar een voorwaarde: bij lagere temperaturen zou het proces veel langer duren en niet volledig verlopen. De rookgassen gaan daarna door een naverbrander: volgens artikel 4.637 van het Besluit activiteiten leefomgeving blijven ze minstens 1,5 seconde op ten minste 800 graden, zodat ze volledig verbranden. Het eigenlijke verbranden duurt volgens de Landelijke Vereniging van Crematoria ongeveer vijfenzeventig minuten, soms wat korter of langer. Rekent u alles mee, van invoeren tot afkoelen en verwerken, dan noemen crematoria anderhalf tot drie uur. Hoe lang het precies duurt hangt af van de omstandigheden, en een crematorium geeft daar zelden een strak getal voor. De kist gaat mee de oven in, en daarom stellen crematoria eisen aan het materiaal: een kist die te veel rook of resten geeft, wordt niet geaccepteerd. Een crematie zonder kist kan ook, in een lijkwade of ander geschikt omhulsel, als het crematorium dat accepteert.
Door de hitte drogen spieren en pezen uit en krimpen ze, waardoor armen en benen soms langzaam buigen. Dat komt door de warmte, niet doordat het lichaam uit zichzelf beweegt, en het is geen teken van leven. Het gebeurt achter de gesloten ovendeur, buiten ieders zicht.
| Stap | Wat er gebeurt | Duur of eenheid |
|---|---|---|
| De plechtigheid | Het afscheid in de aula | Meestal een uur |
| Invoeren | Kist en steentje gaan de oven in | Later op de dag of erna |
| Verbranden | De oven op circa 1100 graden | Ongeveer vijfenzeventig minuten |
| Metaal eruit | Verwijderen met een magneet | Na afkoelen |
| Asmolen | Botresten worden fijngemalen | Voor het vullen van de asbus |
| Wachttijd | De as blijft bij het crematorium | Minimaal een maand |
Metaal, magneet en de asmolen
Wat uit de oven komt is nog geen as.
Dit is het deel dat de meeste mensen niet kennen, en het verklaart waarom as eruitziet zoals het eruitziet. Wat er uit de oven komt zijn botresten, metaalresten en het steentje. Het metaal verbrandt niet: gebitswerk, schroeven, platen en gewrichtsprotheses blijven achter. Die worden er met een magneet uit gehaald, voordat de rest verder wordt verwerkt. Wat overblijft gaat in een asmolen, ook wel cremulator genoemd. Dat is een soort centrifuge waarin de botresten met stalen kogels fijn worden vermalen. Pas daarna ontstaat de fijne, lichtgekleurde as die nabestaanden uiteindelijk in handen krijgen. Zonder die stap zou er geen as zijn maar brokstukken, en dat is precies wat mensen zich niet voorstellen. Het is een nuchter, technisch proces, en het helpt vaak om dat gewoon te weten in plaats van te vermoeden.
Wat gebeurt er daarna met dat metaal? Het wordt gerecycled. Vrijwel alle crematoria in Nederland schenken de opbrengst via het Vaillantfonds van de Landelijke Vereniging van Crematoria aan goede doelen, meldt Radar. Ook goud en zilver, bijvoorbeeld van een ring of gebitswerk, komt zo bij een goed doel terecht.
Het verhaal dat er meerdere mensen tegelijk in de oven gaan, herkennen we niet uit de praktijk: crematoria cremeren één overledene per keer, elk met een eigen steentje, zodat iedereen precies weet van wie de as is. Wel ligt er een wetsvoorstel, de Wet bestemming lichamen overledenen, dat het mogelijk wil maken om twee overledenen, bijvoorbeeld partners, samen in één kist te cremeren of te begraven. Dat is nog geen wet. Wat er vóór de crematie met de overledene gebeurt, leest u bij wat er in een rouwcentrum gebeurt.
Waarom u de as niet meteen krijgt
De Wet op de lijkbezorging schrijft minimaal een maand voor.
Veel nabestaanden gaan ervan uit dat de as er een paar dagen later is, en schrikken als dat niet zo blijkt te zijn. Na de crematie geldt een wettelijke wachttijd van minimaal één maand voordat de as mag worden opgehaald of een bestemming mag krijgen. Het crematorium bewaart de asbus in die periode. In de praktijk werkt die maand als bedenktijd, en dat is niet voor niets: een bestemming voor de as is achteraf niet meer terug te draaien. Verstrooien kunt u niet ongedaan maken, en ook een verdeling over meerdere kinderen laat zich moeilijk herzien. Gebruik die weken dus. Praat er met elkaar over, kijk waar iedereen zich in kan vinden, en neem pas daarna een besluit. Wilt u de as langer bij het crematorium laten staan, dan kan dat meestal ook; vraag ernaar.
De plechtigheid en het invoeren zijn twee dingen
De crematie gebeurt niet per se meteen na het afscheid.
Dit misverstand leeft breed: dat de kist na het zakken van het podium of het sluiten van de gordijnen direct de oven in gaat. Zo werkt het meestal niet. De plechtigheid en het invoeren in de oven zijn twee losse momenten, en de crematie kan later op de dag plaatsvinden of de dag erna. Voor sommige nabestaanden maakt dat niets uit; anderen willen precies weten wanneer het gebeurt, omdat ze op dat moment thuis iets willen doen. Beide is goed, en u mag het gewoon vragen bij het crematorium. Sommige crematoria bieden ook de mogelijkheid om erbij te zijn wanneer de kist wordt ingevoerd. Of dat kan, verschilt per locatie en is geen vanzelfsprekendheid, dus vraag het vooraf en laat u er door niemand toe overhalen of van weerhouden.
Wat in de praktijk opvalt: bij sommige crematoria mag de familie zelf op de knop drukken. Dan gaat het luik open en schuift de kist op rails naar binnen. U ziet alleen de voorkant; aan de achterkant, waar de as wordt verzameld, komt de familie niet. Een kist wordt bovendien nooit hergebruikt: hij is altijd nieuw en gaat altijd mee de oven in. Wat er wel en niet mee mag in de kist, leest u bij wat mag er mee in de kist.
Zo verloopt een crematie, van plechtigheid tot asbus
Vijf stappen, waarvan u er maar één ziet.
- 1
De plechtigheid
Het afscheid in de aula; de crematie zelf volgt daarna, buiten uw zicht.
- 2
Het steentje en de kist gaan de oven in
Een vuurvast steentje met uniek nummer gaat mee, samen met de kist.
- 3
Het proces in de oven
De verbranding duurt ongeveer vijfenzeventig minuten, soms wat korter of langer.
- 4
Metaal eruit, resten in de asmolen
Metaal gaat er met een magneet uit; de botresten worden fijngemalen.
- 5
De asbus en de wettelijke maand
De as gaat met het steentje in de asbus en wacht daar minimaal een maand.
Wat een crematie kost
Het crematoriumtarief is maar één post van het geheel.
Het proces dat hierboven staat is voor iedereen hetzelfde; de prijs is dat niet. Een volledig verzorgde crematie zonder afscheidsdienst kost via onze vaste uitvaartpartner €1.750, crematorium inbegrepen. Met een afscheidsdienst is dat €7.500; daarin zit veel meer dan de oven: de begeleiding, het vervoer, de kist, de aula, de condoleance en de kaarten. Losse crematoriumtarieven lopen sterk uiteen: reken op €399 tot €1.305, afhankelijk van de regio en van het tijdstip waarop u komt. Wilt u weten waar het verschil precies zit, kijk dan op onze kostenpagina, waar de vormen naast elkaar staan met de bedragen erbij. Vraag daarnaast altijd om een gespecificeerde opgave, zodat u per post ziet waar u wel en niet iets aan kunt veranderen.
Waar u wel invloed op heeft
Aan het proces verandert niets; aan de vorm eromheen veel.
Aan de techniek in de ovenruimte valt niets te kiezen, en dat is maar goed ook. Waar u wel over gaat, is alles eromheen. U bepaalt of er een plechtigheid is en hoe lang die duurt, of er sprekers zijn, welke muziek er klinkt en of er een koffietafel volgt. U bepaalt of de kist open is en tot welk moment. U bepaalt of u de overledene thuis opbaart tot de dag zelf, of dat dat elders gebeurt. En u bepaalt na de wettelijke maand wat er met de as gebeurt. Wie het gevoel heeft dat alles al vastligt, mag dat gerust hardop tegenspreken bij de uitvaartondernemer: er is meestal meer mogelijk dan het standaardaanbod suggereert, ook bij een crematie die verder eenvoudig blijft.
Wat u hier wel en niet vindt
Het proces zelf, niet de kosten en niet de keuze van een locatie.
U vindt hier wat er feitelijk gebeurt, in gewone woorden en zonder omhaal. U vindt hier geen vergelijking van crematoria en geen uitgebreide kostenopstelling; daarvoor zijn er aparte pagina's over het kiezen van een crematorium en over wat een crematie kost. Wat er daarna met de as kan gebeuren, staat op de pagina over asbestemming. Die uitvaartverzorger doet de begeleiding, het vervoer en de dag zelf. Heeft u een vraag over het proces die hier niet beantwoord wordt, stel hem dan rechtstreeks aan het crematorium; dat is geen vervelende vraag en er wordt gewoon antwoord op gegeven.
Zelf vastleggen wat u wilt
Wie cremeren wil, kan dat het beste opschrijven.
Wie dit leest omdat hij het voor zichzelf wil weten, doet er goed aan het meteen vast te leggen. Zet op papier of u begraven of gecremeerd wilt worden, wat er met de as moet gebeuren en of u een plechtigheid wilt. Dat laatste scheelt nabestaanden een discussie die anders in de eerste dagen gevoerd moet worden. Kijk bij die gelegenheid ook of er een uitvaartverzekering op uw naam loopt en of die in geld of in diensten uitkeert; dat bepaalt hoeveel ruimte er straks is en of nabestaanden moeten voorschieten. Wij geven zelf geen financieel of verzekeringsadvies; voor advies over een polis kunt u terecht bij een AFM-geregistreerd adviseur.
Veelgestelde vragen over het crematieproces
De vragen die mensen zelden hardop stellen.
Het eigenlijke verbrandingsproces duurt volgens de Landelijke Vereniging van Crematoria ongeveer vijfenzeventig minuten, soms wat korter of langer. Rekent u het geheel mee, van invoeren tot afkoelen en verwerken, dan noemen crematoria anderhalf tot drie uur. De plechtigheid die u bijwoont staat daar los van; die vindt eerder op de dag plaats.
Ja. De kist gaat samen met de overledene de oven in, en daarom stelt een crematorium eisen aan het materiaal. Ook het vuurvaste crematiesteentje met het unieke nummer gaat mee, zodat er tijdens en na het proces geen twijfel kan bestaan over wie er ligt.
Een vuurvast steentje met een uniek nummer dat op de kist of de baar wordt gelegd. Het gaat mee de oven in en blijft daar heel. Na afloop gaat het steentje mee in de asbus, vóórdat die wordt gesloten, zodat altijd vaststaat wiens as erin zit.
De oven wordt eerst voorverwarmd. Tijdens het proces loopt de temperatuur volgens de Landelijke Vereniging van Crematoria op tot ongeveer elfhonderd graden. Die hitte is nodig om het proces snel en volledig te laten verlopen. De rookgassen gaan daarna nog door een naverbrander, die ze volgens het Besluit activiteiten leefomgeving minstens anderhalve seconde op ten minste achthonderd graden houdt.
Soms buigen armen en benen langzaam, door de hitte en niet uit zichzelf. Spieren en pezen drogen uit en krimpen, en volgens forensisch onderzoek van de American Academy of Forensic Sciences gebeurt dat ook bij iemand die al dagen overleden is. Het is geen teken van leven. Niemand ziet het: de oven is dan gesloten.
Wat overblijft wordt verzameld, samen met de metaalresten en het steentje. Metaal, bijvoorbeeld van gebitswerk of een prothese, wordt met een magneet verwijderd. Daarna gaan de botresten in de asmolen, waar ze fijn worden gemaakt tot de as die u kent.
Ook wel cremulator genoemd: een soort centrifuge waarin de botresten met stalen kogels fijn worden vermalen. Zonder die stap zou er geen as zijn maar brokstukken. Wat erin gaat is dus niet hetzelfde als wat eruit komt, en dat verrast veel mensen achteraf.
Omdat de Wet op de lijkbezorging een wachttijd van minimaal één maand voorschrijft. Het crematorium bewaart de as in die periode. Die maand geldt in de praktijk als bedenktijd: een bestemming voor de as is achteraf niet meer terug te draaien.
Of dat kan, verschilt per crematorium en is geen vanzelfsprekendheid; vraag het daarom vooraf. Sommige families vinden er rust in, andere hebben er juist spijt van. Er is op dat punt geen goed of fout, en laat niemand het u aanpraten of afraden.
Niet altijd. De plechtigheid en het invoeren in de oven zijn twee losse momenten, en de crematie kan later op de dag of de dag erna plaatsvinden. Wilt u weten wanneer het gebeurt, vraag dat dan aan het crematorium; ze zeggen het gewoon.
Die verbranden niet. Na het proces worden de metaalresten met een magneet uit de resten gehaald, voordat de rest wordt vermalen. Het gaat om gebitswerk, schroeven, platen en gewrichtsprotheses. Ze komen dus niet in de asbus terecht, ook al waren ze jarenlang deel van iemand.
Een volledig verzorgde crematie zonder afscheidsdienst kost via onze vaste uitvaartpartner €1.750, crematorium inbegrepen; met een afscheidsdienst is dat €7.500. Losse crematoriumtarieven lopen sterk uiteen per regio: reken op €399 tot €1.305. Onze kostenpagina zet de vormen naast elkaar, zodat u ziet waar het verschil in zit.
Ja, maar pas na die maand. Daarna kunt u de as laten verstrooien, in een urn bewaren, laten begraven of er een sieraad van laten maken. Denk er rustig over na, juist omdat de keuze niet terug te draaien is; de pagina over asbestemming zet ze op een rij.
Gerelateerde onderwerpen
Deze pagina's sluiten het dichtst aan bij dit onderwerp.
