Asbestemming na crematie: wat kunt u met de as doen?
De as moet wettelijk minstens 1 maand bij het crematorium bewaard worden, voordat u er iets mee mag doen. Daarna kunt u kiezen: bewaren in een urn thuis of in een columbarium, bijzetten in een urnengraf, verwerken in een assieraad, verstrooien (op het strooiveld van het crematorium, op open zee zonder toestemming, of op land mét toestemming van de grondeigenaar of gemeente), of een combinatie van deze opties. Wilt u de as direct na de crematie naar het buitenland meenemen, dan is een ontheffing van de officier van justitie nodig.
- Eerst wachten: de as blijft wettelijk minstens 1 maand bij het crematorium voordat u er iets mee mag doen
- Bewaren: in een urn thuis, een columbarium, een urnengraf, een assieraad of een gedenkobject
- Verstrooien: op het strooiveld en op open zee zonder toestemming; op land altijd mét toestemming van de grondeigenaar of gemeente
- Verdelen en combineren mag: u mag de as verdelen over meerdere personen of locaties en opties met elkaar combineren
- Naar het buitenland: mag na de bewaartermijn mee in handbagage; direct meenemen kan alleen met ontheffing van de officier van justitie
- Geen keuze gemaakt? crematoria geven nog enkele maanden bedenktijd voordat zij ervan uitgaan dat de as op het eigen strooiveld verstrooid mag worden
Ruim twee derde van de Nederlanders kiest tegenwoordig voor crematie. Toch is "wat doen we straks met de as" een vraag waar veel families nog niet bij stilstaan op het moment dat de uitvaart geregeld wordt — en dat hoeft ook niet. De wettelijke bewaartermijn geeft u juist de ruimte om hier in alle rust over te beslissen.
RouwUitvaart.nl is een landelijk, onafhankelijk informatie- en verwijsplatform voor nabestaanden. Hieronder zetten we alle mogelijkheden en de geldende regels voor u op een rij.
De bewaartermijn: waarom moet u eerst wachten?
U moet wachten omdat het crematorium de asbus wettelijk minstens één maand moet bewaren; die termijn geeft de familie rust om over de bestemming te overleggen en laat ruimte voor nader onderzoek als er twijfel ontstaat over de doodsoorzaak.
Direct na de crematie wordt de as in een gesloten asbus geplaatst, voorzien van naam, voorletters en een registratienummer. Het crematorium moet deze bus minstens 1 maand bewaren in een ruimte die niet toegankelijk is voor nabestaanden. Deze wettelijke termijn geeft de familie de tijd om in alle rust te overleggen over de bestemming, en biedt daarnaast ruimte voor eventueel nader onderzoek als er achteraf twijfel zou ontstaan over de doodsoorzaak.
Wilt u de as direct na de crematie meenemen naar het buitenland, bijvoorbeeld om deze daar te verstrooien? Dan kan via de uitvaartverzorger een verzoek om ontheffing van deze termijn worden ingediend bij de officier van justitie. Zonder ontheffing geldt de wachttijd van 1 maand altijd, ook als u haast heeft.
Bewaren of verstrooien: alle opties op een rij
Na de wachttijd kunt u de as bewaren — in een urn thuis, een columbarium, een urnengraf, een assieraad of een gedenkobject — of verstrooien op het strooiveld, op open zee of op land met toestemming; ook een combinatie van bewaren en verstrooien is mogelijk.
Bewaren
- Urn thuis — een sierurn op een betekenisvolle plek in huis
- Columbarium / urnenmuur — een nis bij het crematorium of op de begraafplaats
- Urnengraf of urnentuin — bijzetten op een begraafplaats, eventueel bij een bestaand familiegraf
- Assieraad — een hanger, ring of armband met een klein deel van de as
- Gedenkobject — een kunstwerk, fotolijst of ander persoonlijk object
Verstrooien
- Strooiveld bij het crematorium — vaak begeleid door medewerkers, geen toestemming nodig
- Open zee — toegestaan zonder aparte toestemming
- Land (bos, park, strand) — altijd toestemming nodig van de grondeigenaar of gemeente
- Binnenwater (rivier, meer) — vaak vooraf melden bij de gemeente of het Omgevingsloket
- In de lucht — bijvoorbeeld via een heliumballon, door een gespecialiseerd bedrijf
Een veelgekozen combinatie: het grootste deel van de as verstrooien op een betekenisvolle plek, en een klein, symbolisch deel bewaren in een mini-urn of assieraad. Zo houdt u een tastbare herinnering dichtbij, ook als u kiest voor verstrooiing.
De as meenemen naar het land van herkomst
Voor de as zelf zijn wettelijk geen documenten verplicht om mee te nemen naar het buitenland, maar het is altijd verstandig om een (Engelse) verklaring van overlijden en een verklaring van de crematie bij de asbus te bewaren — sommige landen of luchthavens vragen hier wel naar.
De asbus mag mee in handbagage, in een gesloten bus die door de scanner kan. Check vooraf de specifieke regels van het bestemmingsland, bijvoorbeeld via de ambassade.
Dekt een uitvaartverzekering de urn, het columbarium of de asbestemming?
Of de kosten van een urn, een nis in het columbarium, een assieraad of het verstrooien onder uw uitvaartverzekering vallen, hangt af van het soort polis: een naturaverzekering regelt een vaste samenstelling, terwijl een kapitaalverzekering een vrij besteedbaar bedrag uitkeert.
Bij een naturaverzekering zijn bepaalde onderdelen in natura geregeld via het netwerk van de verzekeraar; een extra wens rond de asbestemming valt daar niet altijd binnen. Een kapitaalverzekering keert een geldbedrag uit dat u vrij kunt besteden, bijvoorbeeld aan een urn of assieraad naar keuze. Controleer altijd in uw polisvoorwaarden wat precies gedekt is. Dit is algemene informatie en geen financieel advies.
Lees meer over het verschil tussen een natura- en een kapitaalverzekering en uw vrije keuze.
Veelgestelde vragen over asbestemming
Wettelijk moet de asbus minimaal één maand bij het crematorium bewaard worden, in een ruimte die niet toegankelijk is voor nabestaanden. Deze wachttijd geeft de familie rust om in alle kalmte over de bestemming te overleggen, en biedt ruimte voor nader onderzoek als er twijfel ontstaat over de doodsoorzaak.
Ja. Wilt u de as direct na de crematie naar het buitenland meenemen, dan kan via de uitvaartverzorger een ontheffing van de bewaartermijn worden aangevraagd bij de officier van justitie. Zonder die ontheffing geldt de wachttijd van één maand altijd, ook wanneer u haast heeft.
In beginsel beslist de aanvrager van de crematie over de asbestemming. Had de overledene zelf een wens vastgelegd, bijvoorbeeld verstrooien op een bepaalde plek of bewaren in een urn, dan wordt die wens doorgaans gerespecteerd. Overleg binnen de familie voorkomt misverstanden, want de keuze is vaak definitief.
Ja, u mag de as verdelen. Er is geen wettelijk verbod op het verdelen van as over meerdere personen of locaties, bijvoorbeeld een deel verstrooien en een klein deel in een assieraad of mini-urn bewaren. Bespreek dit wel vooraf goed binnen de familie, zodat iedereen zich in de keuze kan vinden.
Niet overal. Op open zee mag verstrooien zonder aparte toestemming, en op het strooiveld van het crematorium kan het meestal begeleid. Op land, zoals in een bos, park of op het strand, heeft u altijd toestemming nodig van de grondeigenaar of de gemeente; op eigen grond gelden soms lokale regels.
Bij een volwassene blijft gemiddeld ongeveer 3 tot 3,5 liter as over, afhankelijk van onder meer de lichaamsbouw. De as wordt door het crematorium in een gesloten asbus geborgen, voorzien van naam, voorletters en een uniek registratienummer, zodat de herkomst altijd te herleiden blijft.
Ja. Na de wettelijke bewaartermijn mag de asbus mee in de handbagage, in een gesloten bus die door de scanner kan. Bewaar bij de bus een verklaring van overlijden en van de crematie, en controleer vooraf de regels van het bestemmingsland, bijvoorbeeld via de ambassade.
Na de eerste maand geven de meeste crematoria u nog enkele maanden bedenktijd om een definitieve keuze te maken. Wordt er geen keuze gemaakt, dan gaat het crematorium ervan uit dat de as op het eigen strooiveld verstrooid mag worden. Neem daarom gerust de tijd, maar laat het niet volledig los.
