Een gemeentelijke uitvaart is de uitvaart die de burgemeester regelt als niemand anders dat doet; dat staat in artikel 21 van de Wet op de lijkbezorging. Zo'n uitvaart is sober, met weinig inspraak voor familie, en de gemeente kan de kosten verhalen op de nalatenschap en op ouders, kinderen en schoonfamilie (artikel 22). Wilt u liever zelf de regie: alles zelf doen kan voor circa €800, en bel dag en nacht 085-0048099 voor een crematie zonder afscheidsdienst van €1.750: u wordt automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt en, als u dat wilt, de uitvaart in gang zet bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt.
Ook gezocht als: gemeente uitvaart, gemeente begrafenis, begrafenis gemeente, uitvaart gemeente, gemeentelijke uitvaart, uitvaart door gemeente, begrafenis door gemeente betaald, gemeente regelt begrafenis, begrafenis via gemeente, gemeentelijke begrafenis, gemeente crematie.
- De gemeente regelt de uitvaart alleen als niemand anders het doet (artikel 21 Wet op de lijkbezorging), niet omdat er geen geld is.
- Wie de overledene onder zich heeft, waarschuwt de burgemeester uiterlijk op de derde dag na het overlijden (artikel 20).
- Een gemeentelijke uitvaart is sober: vaak een crematie of een algemeen graf, geen afscheidsdienst, en familie beslist niet mee.
- De gemeente mag de kosten verhalen op de nalatenschap en daarna op ouders, kinderen, schoonouders, schoonkinderen en stiefouders (artikel 22).
- Is er wél iemand die wil regelen maar geen geld, dan is bijzondere bijstand de route, niet de gemeentelijke uitvaart.
- Zelf regelen kan voor circa €800; laten regelen via ons nummer vanaf €1.750 voor een crematie en €3.900 voor een begrafenis.
Wat is een gemeentelijke uitvaart?
Een gemeentelijke uitvaart, ook wel uitvaart van gemeentewege genoemd, is de begrafenis of crematie die de burgemeester laat uitvoeren omdat niemand anders voor de overledene zorgt.
De Wet op de lijkbezorging is daar helder over. Artikel 21 zegt dat de burgemeester voor de lijkschouwing en de lijkbezorging zorgt als niemand anders daarin voorziet. Dat is geen gunst en geen keuze van de gemeente: het is een wettelijke plicht, zodat niemand zonder uitvaart blijft.
De uitvoering laat de gemeente over aan een uitvaartonderneming.
Het gaat in de praktijk om mensen die alleen leefden en van wie geen familie bekend is, om mensen bij wie de familie het contact al lang heeft verbroken, en om situaties waarin familie bekend is maar niemand de uitvaart op zich neemt.
Ook als de identiteit van een overledene niet kan worden vastgesteld, zorgt de burgemeester voor de uitvaart; de wet schrijft dan begraven voor.
Belangrijk om te weten: een gemeentelijke uitvaart is geen regeling voor mensen die wel willen regelen maar geen geld hebben. Daarvoor bestaat uitvaart via de bijstand, waarbij u zelf de regie houdt. Verderop op deze pagina staan beide routes naast elkaar.
Wanneer regelt de gemeente de uitvaart?
De gemeente treedt pas op als vaststaat dat niemand anders de uitvaart regelt; tot die tijd krijgen familie en bekenden de ruimte om het zelf te doen.
De volgorde staat grotendeels in de wet en wordt per gemeente uitgewerkt in beleidsregels. Het verloop ziet er meestal zo uit:
Melding bij de burgemeester
Neemt niemand maatregelen, dan moet degene die de overledene onder zich heeft, bijvoorbeeld een zorginstelling of ziekenhuis, de burgemeester waarschuwen. Volgens artikel 20 van de Wet op de lijkbezorging gebeurt dat uiterlijk op de derde dag na het overlijden.
Zoeken naar familie
De gemeente zoekt in de basisregistratie personen naar familie en neemt contact op. De gemeente Dronten bijvoorbeeld zoekt volgens haar beleidsregels tot en met de tweede graad en geeft familie 24 uur om te beslissen of zij de uitvaart zelf regelt.
Wensen van de overledene nagaan
De gemeente kijkt of er een vastgelegde wens is, bijvoorbeeld in een testament, een wilsverklaring of een uitvaartpolis. De wet zegt dat een uitvaart zoveel mogelijk volgens de wens van de overledene verloopt (artikel 18).
De burgemeester geeft opdracht
Meldt niemand zich, dan geeft de burgemeester de opdracht aan een uitvaartonderneming. Ook dan gelden de gewone termijnen: uitvaart binnen hoeveel dagen leest u op een aparte pagina.
Hoe ziet een gemeentelijke uitvaart eruit?
Een gemeentelijke uitvaart is sober maar respectvol: de gemeente kiest de eenvoudigste fatsoenlijke vorm en familie heeft daarin weinig te zeggen.
Elke gemeente legt de uitvoering vast in eigen beleidsregels, dus de details verschillen. De beleidsregels van de gemeente Dronten geven een goed beeld van wat gebruikelijk is: zonder bekende wens wordt er gecremeerd, tenzij de godsdienst van de overledene crematie verbiedt; een begrafenis is in een algemeen graf zonder gedenksteen; er is geen afscheidsdienst; en de as wordt door het crematorium verstrooid in plaats van meegegeven.
Wat er meestal wél is
- Vervoer, verzorging en bewaren van de overledene
- Een eenvoudige kist
- Een crematie, of een begrafenis in een algemeen graf
- Rekening houden met een bekende wens of geloofsovertuiging
- Familie en bekenden mogen aanwezig zijn, soms met een kort afscheid vooraf
Wat er meestal níet is
- Een afscheidsdienst, sprekers of muziek naar keuze
- Een condoleance, koffietafel of rouwkaarten
- Inspraak van familie over datum, plaats of vorm
- Een eigen graf of een grafsteen
- In veel gemeenten: de as mee naar huis
Een algemeen graf is een graf dat de gemeente uitgeeft en waarin meerdere overledenen na elkaar of boven elkaar kunnen liggen, zonder grafrecht voor de familie. Volgens artikel 31 van de Wet op de lijkbezorging mag een graf op zijn vroegst tien jaar na de laatste begraving worden geruimd. Wilt u later een vaste plek om naartoe te gaan, dan is dat een reden om de uitvaart toch zelf te regelen; lees meer over hoe lang een graf blijft bestaan.
Wie betaalt een gemeentelijke uitvaart?
De gemeente betaalt eerst, maar mag de kosten daarna terughalen: eerst uit wat de overledene naliet, daarna bij naaste familie.
Artikel 22 van de Wet op de lijkbezorging regelt de volgorde. De kosten komen in eerste instantie voor rekening van de gemeente. Daarna mag de gemeente ze verhalen:
- Eerst op geld en goederen die bij de overledene zijn gevonden en niet duidelijk van iemand anders zijn.
- Dan op de nalatenschap.
- Is dat niet genoeg, op familieleden die volgens het Burgerlijk Wetboek tot onderhoud verplicht zouden zijn geweest: ouders, kinderen, schoonouders, schoonkinderen en stiefouders (artikel 1:392 BW). Broers, zussen, neven en nichten vallen daar niet onder.
- In bepaalde gevallen op de werkgever, als die volgens het Burgerlijk Wetboek een deel van de uitvaartkosten moet dragen.
Verhalen is een bevoegdheid, geen plicht. Gemeenten wegen per geval af of het zinvol is en kunnen besluiten familie niet aan te spreken. Let wel op: dit verhaal loopt via de familieband, niet via de erfenis. Wie de erfenis verwerpt, is daarmee dus niet vanzelf van een rekening van de gemeente af. Meer daarover leest u op uitvaart regelen zonder nalatenschap.
Dat betekent ook dat een gemeentelijke uitvaart voor naaste familie niet altijd goedkoper uitvalt dan zelf regelen. U betaalt dan mogelijk mee aan een uitvaart waarover u niets te zeggen had. Bekijk daarom eerst wat zelf regelen kost voordat u het aan de gemeente overlaat.
Gemeentelijke uitvaart of bijzondere bijstand: wat is het verschil?
Bij een gemeentelijke uitvaart regelt de gemeente alles en beslist zij; bij bijzondere bijstand regelt u zelf en betaalt de gemeente eventueel mee.
Gemeentelijke uitvaart
- Als niemand de uitvaart regelt
- De burgemeester beslist over vorm, plaats en datum
- Sober, zonder afscheidsdienst
- Kosten kunnen achteraf worden verhaald (artikel 22 Wet op de lijkbezorging)
Bijzondere bijstand
- Als u wilt regelen maar het geld ontbreekt
- U houdt zelf de regie over het afscheid
- De gemeente beoordeelt inkomen, vermogen en de nalatenschap
- Geen recht maar een bevoegdheid van de gemeente; vraag het aan vóór u betaalt
De Rijksoverheid wijst erop dat bijzondere bijstand alleen kan als de kosten noodzakelijk zijn en u ze niet zelf kunt betalen, en dat de gemeente kan beslissen of het een gift of een lening wordt. Er kan een richtprijs of maximumbedrag gelden. Alles over de aanvraag staat op uitvaart via de bijstand regelen.
Toch zelf regelen met weinig geld: zo kan het
Wie de uitvaart niet aan de gemeente wil overlaten, kan hem zelf regelen voor circa €800 of laten regelen tegen een vaste prijs vanaf €1.750.
Een uitvaart hoeft niet duur te zijn om waardig te zijn. U kunt alles zelf doen, of het laten regelen. Beide routes zijn volledig legaal en u bent niet verplicht een uitvaartondernemer in te schakelen.
Zo regelt u het zelf
Met alles zelf, zonder opbaring, komt u uit op circa €800: een eenvoudige kist, een voordelig crematorium, vervoer met een eigen bus en de overlijdensakte. Zo pakt u het aan:
- Laat de arts de verklaring van overlijden opmaken
- Doe aangifte bij de gemeente en vraag het verlof tot begraven of cremeren
- Bestel een kist en plan crematorium of begraafplaats
- Vervoer de overledene zelf, met een geschikte auto
Stap voor stap uitgelegd op uitvaart zelf regelen, crematie zelf regelen en overledene zelf vervoeren.
Wilt u het laten regelen?
Belt u ons, dan wordt u automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt en, als u dat wilt, de uitvaart in gang zet bij een uitvaartverzorger bij u in de buurt. U wordt direct geholpen en, als u dat wilt, wordt alles meteen in gang gezet.
- Crematie zonder afscheidsdienst: €1.750, inclusief overbrengen, koeling, eenvoudige kist, aangifte en crematie
- Eenvoudige begrafenis: €3.900, inclusief algemeen graf voor circa tien jaar
- Een vaste prijs voor wat erbij staat
Alle zes samenstellingen met wat erbij hoort ziet u op wat kost een uitvaart.
Was er misschien een uitvaartverzekering?
Ook bij mensen die alleen leefden ligt er vaak nog een uitvaartpolis, en dan hoeft de gemeente er niet aan te pas te komen.
Gemeenten kijken zelf ook of er een polis is, maar u kunt dat sneller nagaan. Een naturapolis levert de uitvaart in diensten, een kapitaalpolis keert een bedrag uit. Een oude begrafenispolis van een vereniging of van ouders kan ook nog geld opleveren. Hoe u zoekt, leest u op uitvaartverzekering van een overledene vinden en oude begrafenispolis gevonden.
Veelgestelde vragen over de gemeentelijke uitvaart
Alleen als niemand anders voor de uitvaart zorgt. Artikel 21 van de Wet op de lijkbezorging verplicht de burgemeester dan om de lijkbezorging te regelen. Eerst zoekt de gemeente naar familie of bekenden en krijgen zij de kans het zelf te doen. Geldgebrek alleen is geen reden voor een gemeentelijke uitvaart; daarvoor bestaat bijzondere bijstand.
Sober maar respectvol. Meestal wordt er gecremeerd of begraven in een algemeen graf zonder grafsteen, met een eenvoudige kist en zonder afscheidsdienst of condoleance. Een bekende wens of geloofsovertuiging van de overledene telt mee. Familie en bekenden mogen er in de regel bij zijn, maar beslissen niet mee over datum, plaats of vorm.
De gemeente betaalt eerst. Daarna mag zij de kosten verhalen op geld en goederen die bij de overledene zijn gevonden, dan op de nalatenschap en, als dat niet genoeg is, op ouders, kinderen, schoonouders, schoonkinderen en stiefouders. Dat staat in artikel 22 van de Wet op de lijkbezorging. Verhalen is een bevoegdheid, geen automatisme.
Ja, dat kan. Het verhaal van artikel 22 Wet op de lijkbezorging loopt eerst via de nalatenschap, maar daarna via de familieband: ouders, kinderen en schoonfamilie die tot onderhoud verplicht zouden zijn geweest. Wie de erfenis verwerpt, blijft dus familie in de zin van die regel. Vraag de gemeente vooraf hoe zij daarmee omgaat.
Nee, niet op grond van artikel 22 van de Wet op de lijkbezorging. Die regel verwijst naar familie die volgens het Burgerlijk Wetboek tot onderhoud verplicht is: ouders, kinderen, schoonouders, schoonkinderen en stiefouders. Broers, zussen, neven en nichten staan daar niet bij. Erven zij wel, dan kan de gemeente natuurlijk de nalatenschap aanspreken.
In de regel wel. Familie en bekenden mogen de uitvaart bijwonen en in sommige gemeenten is er vooraf een kort afscheid mogelijk. De gemeente bepaalt wel zelf de datum, het tijdstip en de plaats. Wilt u meer invloed op het afscheid, dan kunt u de uitvaart beter zelf regelen of laten regelen.
Dat verschilt per gemeente. In veel beleidsregels staat dat het crematorium de as verstrooit en dat die niet aan familie wordt meegegeven, zoals in de gemeente Dronten. Wilt u de as zelf een bestemming geven, vraag dan meteen bij de gemeente wat er mogelijk is, of regel de uitvaart zelf.
Bij een gemeentelijke uitvaart regelt de burgemeester alles omdat niemand anders het doet, en beslist de gemeente over de vorm. Bij bijzondere bijstand regelt u de uitvaart zelf en kan de gemeente meebetalen als u de kosten niet kunt dragen. Bijzondere bijstand is een bevoegdheid van de gemeente; vraag het aan voordat u betaalt.
Vaak wel. Familie en bekenden kunnen zich ook na de melding nog melden en de regie overnemen; in de beleidsregels van bijvoorbeeld de gemeente Dronten staat dat dat op elk moment kan. Neem zo snel mogelijk contact op met de gemeente waar de overledene is, want de wettelijke termijn voor begraven of cremeren loopt door.
Wie alles zelf doet zonder opbaring, komt uit op circa €800. Laat u het regelen, dan kost een crematie zonder afscheidsdienst via onze vaste uitvaartpartner €1.750 en een eenvoudige begrafenis €3.900, inclusief algemeen graf. Op onze pagina over wat een uitvaart kost staan alle zes samenstellingen met wat erbij hoort.
Ook voor de gemeente geldt de gewone termijn uit artikel 16 van de Wet op de lijkbezorging: niet eerder dan 36 uur en uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden. Weekend en feestdagen tellen niet mee. Wie de overledene onder zich heeft, moet de burgemeester uiterlijk op de derde dag waarschuwen als niemand iets regelt.
Gemeentelijke uitvaart: de afweging
Een gemeentelijke uitvaart is een vangnet, geen gewone route: hij is er voor als echt niemand het doet.
Is er familie of een vriend die wil regelen, dan geeft zelf regelen meer zeggenschap, een plek om naartoe te gaan en vaak geen hogere rekening. RouwUitvaart.nl is een landelijk informatie- en verwijsplatform. Wij voeren zelf geen uitvaarten uit: wij informeren u, en via ons nummer wordt u automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner.
Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies voor uw situatie. Bij twijfel over kosten of verhaal: vraag het de gemeente waar de overledene is, of het Juridisch Loket.
Liever niet aan de gemeente overlaten?
Bel dag en nacht: u wordt automatisch doorverbonden met het team van onze vaste uitvaartpartner, dat uw vragen beantwoordt en, als u dat wilt, de uitvaart in gang zet. Een crematie zonder afscheidsdienst kost €1.750.
⚜️ RouwUitvaart.nl · Landelijk informatie- en verwijsplatform bij overlijden
