Mag u een overledene zelf vervoeren?
Ja, de wet verplicht nergens tot vervoer door een ondernemer — als de kist maar veilig is vastgezet en het verlof er ligt.
De Wet op de lijkbezorging schrijft niet voor wie het vervoer doet. U mag een overledene dus zelf naar de begraafplaats, het crematorium of een andere plek brengen, in principe op elke denkbare manier: met een bus, een stationwagen of een aanhanger. Twee dingen zijn wel verplicht. Ten eerste moet er vóór het begraven of cremeren een verlof tot begraven of cremeren zijn, afgegeven door de ambtenaar van de burgerlijke stand. Ten tweede geldt de kist als lading: hij moet net zo veilig worden vastgezet als andere lading en mag niet kunnen schuiven of uit het voertuig vallen. Binnen de Benelux is er verder geen aparte vervoersvergunning nodig. Bij een niet-natuurlijke dood mag er niets zonder toestemming van de officier van justitie.
Ook gezocht als: kist zelf vervoeren, overledene in eigen auto, mag ik zelf rijden naar het crematorium, rouwvervoer zelf doen, verlof tot begraven, kist in een bus.
In het kort
- Mag het: ja, de wet verplicht geen ondernemer
- Nodig: verlof tot begraven of cremeren
- Voertuig: elk voertuig waar de kist veilig in past
- Vastzetten: verplicht, net als andere lading
- Benelux: geen extra vervoersvergunning nodig
- Uitzondering: niet-natuurlijke dood, dan eerst vrijgave
De wettelijke ruimte is groter dan mensen denken
Er staat nergens dat het vervoer door een uitvaartondernemer moet gebeuren; wel dat het veilig moet.
| Punt | Wat geldt |
|---|---|
| Wie mag rijden | Iedereen; een uitvaartondernemer is niet verplicht |
| Welk voertuig | Elk voertuig waar de kist veilig in past en kan worden vastgezet |
| Verplicht papier | Verlof tot begraven of cremeren van de burgerlijke stand |
| Lading | De kist moet worden vastgezet en mag geen gevaar opleveren |
| Binnen de Benelux | Geen aparte vervoersvergunning nodig |
| Niet-natuurlijke dood | Alleen na toestemming van de officier van justitie |
Waar het in de praktijk op vastloopt
Niet de wet is het probleem, maar de maat van de auto en het aantal mensen dat kan tillen.
De maat
Een standaardkist is langer dan veel auto's aankunnen. Meet vooraf op, met de kist zelf of met de maten van de leverancier.
Het gewicht
Een kist met inhoud is zwaar. Met vier mensen gaat het moeizaam, met zes beter. Vraag ze ruim van tevoren en niet op de dag zelf.
De rit
Rijd rustig, plan ruim en zorg dat het voertuig vlak bij de ingang kan komen. Pech onderweg is een scenario dat u wilt vermijden.
Waarom families dit zelf willen doen
Het gaat zelden om geld en meestal om het gevoel dat u het tot het laatst zelf hebt gedaan.
Wie zelf rijdt, noemt achteraf bijna altijd dezelfde reden: het voelde als iets wat je nog kon doen. De rit wordt onderdeel van het afscheid, met de mensen die u zelf heeft gevraagd, in een tempo dat u zelf bepaalt. Dat de kosten van rouwvervoer vervallen is meegenomen, maar het is bijna nooit de doorslaggevende reden. Bedenk wel dat het fysiek en emotioneel zwaar kan zijn. Kiest u er halverwege toch voor om het uit te besteden, dan is dat geen falen; het is een praktische keuze op een dag waarop veel tegelijk komt.
Zo vervoert u zelf
In deze volgorde loopt u niet tegen verrassingen aan op de dag zelf.
- 1
Zorg voor het verlof
Zonder verlof tot begraven of cremeren van de gemeente mag er niet worden begraven of gecremeerd.
- 2
Meet het voertuig op
Meet of de kist er echt in past; een standaardkist is langer dan veel auto's aankunnen.
- 3
Zet de kist vast
Zet de kist vast met spanbanden zodat hij niet kan schuiven, kantelen of uit het voertuig vallen.
- 4
Bel de bestemming vooraf
Meld bij het crematorium of de begraafplaats dat u zelf komt rijden en vraag naar de aanrijtijd.
- 5
Zorg voor dragers
Vraag zes mensen om te dragen en zorg dat u vlak bij de ingang kunt stoppen om te lossen.
Wat u hier wel en niet vindt
Wat mag volgens de wet én wat er in de praktijk misgaat — dat tweede bepaalt of het lukt.
Dat het wettelijk mag, staat op veel plekken. Wat ontbreekt is de praktijk: dat een kist niet in de meeste auto's past, dat vier dragers te weinig is, dat een crematorium een aanrijtijd hanteert en dat u het verlof bij u moet hebben. Die dingen bepalen of het lukt. Ze staan hier, zonder het idee dat zelf rijden per se beter of mooier is; het is gewoon een keuze die mag.
Vergoedt een uitvaartverzekering het vervoer?
Rijdt u zelf, dan is de vraag of de post rouwvervoer vrijvalt — dat hangt van uw polis af.
Bij een kapitaalverzekering keert de verzekeraar een bedrag in geld uit dat u vrij mag besteden; rijdt u zelf, dan houdt u die post over voor iets anders. Bij een naturaverzekering worden onderdelen geleverd in plaats van geld en zit het vervoer meestal in de vaste samenstelling; zelf rijden levert dan niet automatisch geld op. Vraag uw verzekeraar wat er gebeurt als u een onderdeel niet afneemt.
Veelgestelde vragen over zelf vervoeren
De vragen die opkomen zodra een familie erover begint na te denken.
Ja. De Wet op de lijkbezorging schrijft niet voor dat een uitvaartondernemer het vervoer doet. U mag een overledene zelf naar de begraafplaats, het crematorium of een andere plek brengen, ook met uw eigen auto of bus, mits de kist veilig is vastgezet.
Het verlof tot begraven of cremeren, afgegeven door de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar het overlijden is aangegeven. Dat papier moet er zijn vóórdat er wordt begraven of gecremeerd. Neem het mee tijdens de rit naar de plek van bestemming.
Ja, als de kist erin past en veilig kan worden vervoerd. In de praktijk gebruiken mensen een bus, een stationwagen of een aanhanger. Meet vooraf; een standaardkist is langer dan veel auto's aankunnen en dat merkt u liever niet op de dag zelf.
Ja. De kist geldt als lading en moet net zo veilig worden vastgezet als andere lading. Hij mag niet kunnen schuiven, kantelen of uit het voertuig vallen. Gebruik spanbanden en rijd rustig; dat is geen overdreven voorzichtigheid maar een wettelijke eis aan lading.
Binnen de Benelux volstaat het verlof tot begraven of cremeren. Gaat u verder, dan gelden aanvullende eisen zoals een laissez-passer en meestal een zinken binnenkist. Voor vervoer naar het buitenland schakelt u in de praktijk beter een gespecialiseerde ondernemer in.
Dan mag er niets vervoerd worden zonder toestemming van de officier van justitie. Bij een ongeval, geweld of een onverklaarde dood komt eerst de gemeentelijke lijkschouwer, en pas na vrijgave kan het lichaam verplaatst worden. Zelf vervoeren is dan meestal niet aan de orde.
Dat verschilt. Wettelijk mag het, maar een crematorium of begraafplaats kan praktische eisen stellen: een aanrijtijd, een plek om te lossen, hulp bij het dragen. Bel vooraf en vertel dat u zelf komt rijden; dan weet iedereen waar hij aan toe is.
Zorg voor dragers: een kist met inhoud is zwaar en met vier mensen gaat het moeizaam, met zes beter. Zorg dat het voertuig vlak bij de ingang kan komen. En plan ruim: onderweg pech krijgen met een kist achterin is een scenario dat u wilt vermijden.
De kosten van rouwvervoer vervallen, en dat scheelt. Maar reken ook mee wat u er zelf voor nodig heeft: een geschikt voertuig, dragers en tijd. Voor sommige families is het vooral een keuze van betekenis, niet van geld maar van betrokkenheid.
Bij een lange afstand, bij een niet-natuurlijke dood, als er niemand is die kan tillen, of als het emotioneel te veel wordt. Er is niets mis met het uitbesteden van juist dit stuk; het is geen graadmeter voor uw betrokkenheid.
Gerelateerde onderwerpen
Deze pagina's sluiten het dichtst aan: vervoer, opbaren en de papieren die erbij horen.
