Wanneer is een codicil geldig?
Volledig met de hand geschreven, van een datum voorzien en ondertekend — alle drie.
Een codicil is een handgeschreven stuk waarmee u zonder notaris een paar dingen kunt vastleggen. De vormeisen zijn streng: het moet volledig met de hand zijn geschreven, het moet een datum met dag, maand en jaar bevatten en het moet ondertekend zijn. Ontbreekt de handtekening, dan is het codicil ongeldig; ontbreekt de datum of is het getypt, dan is het aantastbaar. Inhoudelijk mag u er kleding, persoonlijke sieraden en bepaalde inboedelgoederen en boeken mee nalaten, en uw uitvaartwensen vastleggen. Wat er níet in mag: geld, een woning, een auto, aandelen, en het aanwijzen of onterven van erfgenamen. Daarvoor is een testament nodig.
Ook gezocht als: codicil voorbeeld, codicil geldig zonder notaris, sieraden nalaten zonder testament, uitvaartwensen op papier, handgeschreven testament, wat mag in een codicil.
In het kort
- Met de hand: het hele stuk, niet getypt of geprint
- Datum: dag, maand en jaar erop
- Handtekening: zonder handtekening is het ongeldig
- Wel: kleding, sieraden, inboedel, boeken en uitvaartwensen
- Niet: geld, woning, auto, aandelen, erfgenamen aanwijzen
- Bewaren: vindbaar, en vertel iemand waar het ligt
Spullen met gevoelswaarde wel, vermogen niet
De wet trekt de lijn bij persoonlijke bezittingen; alles daarboven vraagt een notaris.
| Wat | In een codicil? |
|---|---|
| Kleding en persoonlijke sieraden | Ja |
| Bepaalde inboedelgoederen en boeken | Ja |
| Uitvaartwensen | Ja |
| Geld, spaargeld en aandelen | Nee |
| Woning of auto | Nee |
| Erfgenamen aanwijzen of onterven | Nee |
Wees concreet, anders begint de discussie alsnog
Een omschrijving als "mijn sieraden voor de kinderen" lost niets op.
De waarde van een codicil zit in de duidelijkheid. Noem per voorwerp wie het krijgt en omschrijf het zo dat er geen twijfel over kan bestaan: niet "de ring", maar "de gouden ring met de blauwe steen die ik van mijn moeder kreeg". Datzelfde geldt voor uw uitvaartwensen: schrijf op of u begraven of gecremeerd wilt worden, wat u met muziek en bloemen wilt, en wie u erbij wilt hebben. Nabestaanden hoeven dan niet te gissen op het moment dat ze daar het minst toe in staat zijn. Schrijf het rustig over als u zich verschrijft; doorhalingen en pijlen leveren later precies de discussie op die u wilde voorkomen.
Zo maakt u een geldig codicil
Vijf stappen; sla er geen over, want elke stap raakt de geldigheid.
- 1
Schrijf het met de hand
Het hele stuk moet met de hand geschreven zijn; typen of printen maakt het aantastbaar.
- 2
Zet er een datum op
Noteer dag, maand en jaar; zonder datum is het codicil aantastbaar.
- 3
Onderteken het
Zet uw handtekening eronder; zonder handtekening is het codicil ongeldig.
- 4
Beschrijf de spullen precies
Noem per voorwerp wie het krijgt, zo concreet mogelijk omschreven.
- 5
Bewaar het vindbaar
Leg het bij uw papieren en vertel minstens één vertrouwd persoon waar het ligt.
Wat u hier wel en niet vindt
De grens van wat níet mag staat er even groot in als wat wel mag.
Veel uitleg over het codicil blijft hangen bij "u kunt het zelf schrijven, dat scheelt de notaris". Dat klopt, maar het is de helft van het verhaal. Wat mensen achteraf duur komt te staan is een codicil waarin een bedrag of een huis is opgenomen, of waarin iemand tot erfgenaam wordt gemaakt. Dat werkt niet, en dat merkt de familie pas als het te laat is. Wat u hier ook niet vindt is een voorbeeldtekst om over te typen; overtypen mag namelijk juist niet.
Noteer de polis bij uw uitvaartwensen
Wensen opschrijven heeft weinig zin als niemand weet waarmee ze betaald worden.
Als u uw uitvaartwensen in een codicil vastlegt, zet er dan meteen bij of er een uitvaartverzekering loopt en bij welke verzekeraar. Niet het polisnummer alleen, maar ook de naam van de maatschappij; dat is genoeg voor nabestaanden om het op te vragen. Weet u zelf niet zeker of er nog een oude polis is, dan kunt u dat bij alle aangesloten verzekeraars tegelijk laten navragen.
Veelgestelde vragen over het codicil
De vragen die opkomen zodra iemand aan de keukentafel gaat zitten schrijven.
Een handgeschreven stuk waarin u een beperkt aantal zaken vastlegt zonder tussenkomst van een notaris. Het gaat vooral om persoonlijke bezittingen en om uw wensen voor de uitvaart. Voor alles wat met geld of vermogen te maken heeft is het niet bedoeld.
Drie eisen, en die zijn streng. Het stuk moet volledig met de hand zijn geschreven, het moet een datum met dag, maand en jaar bevatten, en het moet zijn ondertekend. Ontbreekt de handtekening, dan is het codicil ongeldig en heeft het geen enkele werking.
Kleding, persoonlijke sieraden en bepaalde inboedelgoederen en boeken kunt u erin nalaten aan een persoon die u zelf noemt. Ook uw uitvaartwensen kunt u erin vastleggen. Denk aan begraven of cremeren, aan muziek en bloemen, en aan wie u erbij wilt hebben.
Geld, een woning, een auto, aandelen en spaartegoeden horen er niet in. Ook erfgenamen aanwijzen of iemand onterven kan niet met een codicil. Daarvoor is altijd een testament bij de notaris nodig; anders blijft dat deel van het stuk zonder werking.
Nee. Een getypt of geprint stuk voldoet niet aan de vormeis en is daardoor aantastbaar. Ook een uitgeprint formulier dat u alleen ondertekent telt niet mee. Schrijf het hele stuk met de hand over, hoe onhandig dat in deze tijd ook voelt.
Ja, met dag, maand en jaar. Ontbreekt die datum, dan kan het codicil worden aangetast. De datum is ook praktisch: als er meerdere stukken opduiken, weet iedereen welk stuk het laatste is en dus voorgaat op alle eerdere versies die nog rondslingeren.
Ja. Schrijf gewoon een nieuw codicil, met een nieuwe datum, en vernietig het oude. Wijzigingen doorstrepen of erbij pennen levert discussie op. Eén helder stuk is altijd beter dan een oud papier vol doorhalingen, aanpassingen en pijlen in de kantlijn.
Bij uw belangrijke papieren, en vertel minstens één vertrouwd persoon waar het ligt. Een codicil dat pas na de uitvaart wordt gevonden heeft geen zin meer voor de wensen die erin staan. Sommige notarissen bewaren het desgewenst voor u bij uw andere stukken.
Nee. Een codicil gaat over wat er na uw overlijden met spullen en met de uitvaart gebeurt. Een medische wilsverklaring gaat over behandelingen tijdens uw leven. Die twee horen in aparte stukken thuis en gaan vaak ook naar verschillende mensen toe.
Zodra het over geld, een woning of erfgenamen gaat, en ook bij een samengesteld gezin of een onderneming. Een codicil is prima voor spullen met gevoelswaarde en voor uw uitvaartwensen; voor alles daarboven is een testament bij de notaris de enige route.
Gerelateerde onderwerpen
Deze pagina's sluiten het dichtst aan: testament, wilsverklaring en erfrecht.
