Hoe kiest u een begraafplaats?
Eerst het soort graf, dan de plek: die keuze bepaalt de rechten, de kosten en wat er later kan.
De belangrijkste keuze is niet welke begraafplaats, maar welk soort graf. Bij een algemeen graf bepaalt de beheerder wie erin komt en wanneer; u heeft geen zeggenschap over de plek en de rechten zijn korter. Bij een particulier graf is er een rechthebbende die bepaalt wie er wordt begraven en die de rechten telkens met tien jaar kan verlengen. De Wet op de lijkbezorging bepaalt dat het recht op een graf voor ten minste tien jaar wordt verleend; gemeenten hanteren daarnaast vaak twintig of dertig jaar. Ruimen mag pas als er tien jaar zijn verstreken sinds de laatste bijzetting, en bij een particulier graf alleen met toestemming van de rechthebbende.
Ook gezocht als: algemeen graf of eigen graf, welke begraafplaats kiezen, grafrechten hoeveel jaar, grafrust, graf verlengen, particulier graf kosten.
In het kort
- Algemeen graf: beheerder beslist, korter, goedkoper
- Particulier graf: rechthebbende beslist, verlengbaar
- Termijn: minimaal tien jaar, vaak twintig of dertig
- Grafrust: niet ruimen binnen tien jaar na de laatste bijzetting
- Verlengen: aanvragen kan vanaf twee jaar voor het aflopen
- Tarieven: per gemeente verschillend, vraag de lijst op
Algemeen graf of particulier graf
Het verschil zit in wie beslist en of de rechten later verlengd kunnen worden.
| Punt | Algemeen graf | Particulier graf |
|---|---|---|
| Wie beslist | De beheerder | De rechthebbende |
| Wie ligt erin | Ook onbekenden, door de beheerder ingedeeld | Alleen wie de rechthebbende aanwijst |
| Termijn | Meestal de wettelijke tien jaar | Vaak twintig of dertig jaar |
| Verlengen | Doorgaans niet mogelijk | Telkens met tien jaar |
| Monument | Beperkte mogelijkheden | Binnen de regels van de begraafplaats |
| Kosten | Lager | Hoger |
Hoe lang een graf blijft bestaan
Tien jaar is de wettelijke ondergrens, niet de gebruikelijke termijn.
De Wet op de lijkbezorging bepaalt dat het recht op een graf voor ten minste tien jaar wordt verleend. In de praktijk werken veel gemeenten met twintig of dertig jaar voor een particulier graf. Daarnaast geldt de grafrust: een graf mag pas worden geruimd als er tien jaar zijn verstreken sinds er voor het laatst iemand in is bijgezet. Bij een particulier graf is bovendien toestemming van de rechthebbende nodig. Verlengen kunt u aanvragen vanaf twee jaar voordat de termijn afloopt, telkens met tien jaar. Zorg dat de beheerder een actueel adres van de rechthebbende heeft: veel graven verdwijnen niet omdat de familie het wilde, maar omdat een brief niet aankwam.
Waar u op let als u gaat kijken
Een graf bezoekt u jarenlang; bereikbaarheid weegt zwaarder dan mensen vooraf denken.
Loop over de begraafplaats voordat u kiest. Kijk hoe het onderhoud eruitziet, of er banken staan, of er parkeergelegenheid is en of het pad begaanbaar is voor iemand die slecht ter been is. Let ook op de ligging van de plek zelf: onder een boom is mooi, maar geeft bladafval en groene aanslag op de steen. Vraag welke regels er gelden voor het monument en voor beplanting, en of het onderhoud van het graf bij u ligt of bij de beheerder. Op een natuurbegraafplaats gelden weer heel andere voorwaarden: geen steen, wel meestal grafrust voor onbepaalde tijd.
Zo kiest u een begraafplaats en een graf
Vijf stappen die voorkomen dat u er later spijt van krijgt.
- 1
Kies eerst het soort graf
Bepaal of het een algemeen graf wordt of een particulier graf met een rechthebbende.
- 2
Vraag de verordening op
Vraag de gemeente of de beheerder om de verordening en de tarievenlijst van die begraafplaats.
- 3
Vraag naar de termijn
Vraag voor hoeveel jaar de rechten gelden en of en hoe u ze later kunt verlengen.
- 4
Vraag naar de regels voor de steen
Vraag welke afmetingen, materialen en beplanting op deze begraafplaats zijn toegestaan.
- 5
Ga kijken op de plek
Loop over de begraafplaats en kijk naar ligging, onderhoud en bereikbaarheid voor bezoek.
Wat u hier wel en niet vindt
De termijnen staan er met het wetsartikel erbij, zodat u het zelf kunt nazoeken.
Over grafrechten circuleren veel halve waarheden: dat een graf altijd twintig jaar is, dat verlengen niet kan, dat ruimen zomaar gebeurt. De wet is nuchterder dan dat, en de rest staat in de verordening van de gemeente. Die twee dingen scheiden we hier. Tarieven noemen we niet per gemeente, want die verschillen te sterk en veranderen; vraag de tarievenlijst op bij de beheerder van de begraafplaats die u op het oog heeft.
Vergoedt een uitvaartverzekering het grafrecht?
Het grafrecht is een van de posten waar polissen het sterkst in verschillen.
Een kapitaalverzekering keert een vrij besteedbaar bedrag uit; u bepaalt zelf hoeveel daarvan naar het graf gaat. Bij een naturaverzekering is vaak een standaardsamenstelling verzekerd waarin het grafrecht beperkt of niet zit, omdat gemeenten sterk uiteenlopende tarieven hanteren. Vraag uw verzekeraar expliciet naar het grafrecht en naar de latere verlenging, want die komt jaren later terug.
Veelgestelde vragen over het kiezen van een begraafplaats
De vragen die opkomen zodra er een graf uitgezocht moet worden.
Bij een algemeen graf bepaalt de beheerder wie erin komt en wanneer; u heeft geen zeggenschap over de plek. Bij een particulier graf is er een rechthebbende die bepaalt wie er wordt begraven, en die de rechten later kan verlengen. Dat laatste kost meer.
De Wet op de lijkbezorging bepaalt dat het recht op een graf voor ten minste tien jaar wordt verleend. Gemeenten hanteren daarnaast vaak twintig of dertig jaar. Bij een particulier graf kunt u telkens met tien jaar verlengen; vanaf twee jaar voor het aflopen kunt u dat aanvragen.
Grafrust is de periode waarin een graf niet mag worden geruimd. Een graf mag pas worden geruimd als er tien jaar zijn verstreken sinds de laatste bijzetting. Bij een particulier graf is daarnaast toestemming van de rechthebbende nodig voordat er iets gebeurt.
Meestal wel, maar niet altijd. Sommige gemeentelijke begraafplaatsen geven voorrang aan inwoners of rekenen een hoger tarief voor mensen van buiten. Kerkelijke en natuurbegraafplaatsen hanteren eigen voorwaarden. Vraag het na voordat u een plek toezegt aan de familie; dat voorkomt een teleurstelling achteraf.
Een begrafenis die volledig wordt uitbesteed ligt op €9.000 tot €12.000. Het grafrecht is daarin een grote en sterk wisselende post, want elke gemeente stelt eigen tarieven vast. Vraag de tarievenlijst op voordat u een graf kiest, want het verschil tussen gemeenten loopt sterk uiteen.
De beheerder stuurt bericht aan de rechthebbende met de vraag of u wilt verlengen. Doet u niets, dan kan het graf na afloop worden geruimd. Houd het adres van de rechthebbende daarom actueel; veel graven worden geruimd omdat een brief niet aankwam.
Binnen de regels van die begraafplaats. Elke begraafplaats stelt eisen aan afmetingen, materiaal, kleur en soms aan beplanting. Op een natuurbegraafplaats is meestal alleen een natuurlijke markering toegestaan. Vraag de regels op voordat u een steen bestelt; een steenhouwer uit de streek kent ze meestal al.
Bij een particulier graf kan dat; de rechthebbende bepaalt wie er wordt bijgezet. Let op dat een bijzetting de grafrusttermijn opnieuw laat lopen vanaf dat moment. Bij een algemeen graf beslist de beheerder en is samen liggen niet gegarandeerd, dus vraag dat expliciet na.
Vraag naar de tarieven, de termijn van de rechten, de verlengingsmogelijkheid, de regels voor het monument, wie het onderhoud doet en wat er gebeurt als de rechten aflopen. Vraag ook of er een grafkelder of dubbeldiep graf mogelijk is en zet de antwoorden op papier.
Voor sommige families wel. Op een natuurbegraafplaats geldt vaak grafrust voor onbepaalde tijd en wordt niet geruimd, maar zijn stenen monumenten niet toegestaan. De kosten en voorwaarden verschillen sterk per locatie, dus vergelijk en ga vooral eerst een keer kijken.
Gerelateerde onderwerpen
Deze pagina's sluiten het dichtst aan: begraven, grafrechten en de kosten.
