Wat te doen na zelfdoding | Stappen voor nabestaanden | RouwUitvaart.nl
Voor nabestaanden

Wat te doen na zelfdoding

Er komt veel op u af: politie, onderzoek, formulieren, de uitvaart. Hier staat rustig op een rij wat er moet gebeuren, wat u kunt uitstellen en waar u niet mee hoeft te wachten.

Dag en nacht bereikbaar
Geen verkooppraatje
Thuis opbaren mogelijk
Zelfstandige verzorgers in heel Nederland
Direct antwoord

Na een zelfdoding belt u eerst 112. Zelfdoding geldt als een niet-natuurlijke dood: de politie komt ter plaatse en de gemeentelijke lijkschouwer stelt het overlijden vast in plaats van de eigen huisarts. Pas als de officier van justitie een verklaring van geen bezwaar afgeeft, mag de gemeente verlof tot begraven of cremeren verlenen. Bij een duidelijke situatie is dat vaak binnen enkele uren tot een dag geregeld. Daarna doet u aangifte bij de gemeente en regelt u de uitvaart, die volgens artikel 16 van de Wet op de lijkbezorging plaatsvindt na minimaal 36 uur en uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden. Eén ding kan niet wachten: de laatste verzorging en de koeling. De keuzes rond de uitvaart mogen wél wachten. Bel 06-45100608 om een onafhankelijke uitvaartondernemer bij u in de buurt te vinden — dag en nacht bereikbaar.

In het kort

De hoofdpunten op een rij

  • Bel 112 — ook als u zeker weet dat uw naaste is overleden. Bij een niet-natuurlijke dood is dat wettelijk zo geregeld.
  • De gemeentelijke lijkschouwer komt, niet uw huisarts. Dat is een vaste procedure, geen verdenking richting u.
  • De officier van justitie geeft een verklaring van geen bezwaar af. Zonder die verklaring kan de gemeente geen verlof tot begraven of cremeren verlenen.
  • Verzorging en koeling kunnen niet wachten — het lichaam gaat achteruit zodra iemand is overleden. Dit is het enige waarvoor haast geboden is.
  • De keuzes rond de uitvaart mogen wél wachten. Welke vorm, welke kosten, welke ceremonie: dat bepaalt u daarna in alle rust.
  • De uitvaart vindt plaats na minimaal 36 uur en uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden (art. 16 Wlb). De burgemeester kan uitstel verlenen (art. 17 Wlb).
  • De doodsoorzaak staat niet op het uittreksel van de overlijdensakte dat u als nabestaande ontvangt.
  • Thuis opbaren is ook na zelfdoding mogelijk, zodra de overledene is vrijgegeven.
  • U mag uw naaste zien, ook bij zichtbaar letsel — dat recht ligt bij u, niet bij de politie of de familie.
  • U hoeft aan niemand te vertellen dat het zelfdoding was. Niet in de rouwkaart, niet tijdens de dienst, niet aan de pers.
  • Uitvaart regelen of een uitvaartondernemer vinden? Bel 06-45100608 — dag en nacht.
U staat er niet alleen voor

Verlies door zelfdoding — wat er nu op u afkomt

Verlies door zelfdoding verschilt op een aantal praktische punten van een verwacht overlijden: er is altijd politie betrokken, het overlijden wordt vastgesteld door een onafhankelijke lijkschouwer, en het duurt soms iets langer voordat u met de uitvaart kunt beginnen. Op deze pagina staat stap voor stap wat u kunt verwachten, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.

Het overlijden van een naaste door zelfdoding is een van de meest schokkende ervaringen die een mens kan meemaken. Het is abrupt, onverwacht en roept een stortvloed aan emoties en vragen op. En juist op dat moment — ook al voelt het onmogelijk — moeten er dingen geregeld worden.

Deze pagina is geschreven voor mensen die zojuist een vader, moeder, kind, partner, broer, zus of vriend hebben verloren door zelfdoding of suïcide. U vindt hier een eerlijk en helder overzicht van wat er praktisch moet gebeuren: van het eerste telefoontje naar 112 tot en met de uitvaart en de administratie daarna.

Wat er ook door u heen gaat: u hoeft dit niet in uw eentje uit te zoeken. Bel ons als u een onafhankelijke uitvaartondernemer bij u in de buurt zoekt of wilt overleggen over de eerste stappen — dag en nacht bereikbaar via 06 – 45 10 06 08.

Stap voor stap

De eerste stappen na een zelfdoding

Direct na een zelfdoding belt u 112, waarna politie en de gemeentelijke lijkschouwer ter plaatse komen; pas na de verklaring van geen bezwaar van de officier van justitie kan de uitvaart starten. Hieronder staan de stappen in de volgorde waarin ze zich meestal voordoen. U hoeft ze niet uit uw hoofd te kennen: hulpdiensten en een uitvaartondernemer nemen het grootste deel van u over.

01
Bel 112

Bel direct 112, ook als u zeker weet dat uw naaste is overleden. Raak zo min mogelijk aan en wacht op de hulpdiensten.

Zelfdoding is wettelijk een niet-natuurlijke dood. De politie moet dan ter plaatse komen en het overlijden wordt vastgesteld door een onafhankelijke arts. Zonder die stap kan er geen verlof tot begraven of cremeren worden verleend en kan de uitvaart niet starten.

02
Politie en lijkschouwer ter plaatse

De politie onderzoekt de omstandigheden. De gemeentelijke lijkschouwer — een forensisch arts — schouwt de overledene, niet uw eigen huisarts.

Een behandelend arts mag alleen een verklaring van overlijden afgeven als hij overtuigd is van een natuurlijke dood. Bij zelfdoding is dat niet het geval, dus schakelt hij de gemeentelijke lijkschouwer in. Die brengt verslag uit aan de officier van justitie. Het is een vaste wettelijke route en zegt niets over verdenking richting u of uw familie.

03
Schouw en eventueel nader onderzoek

De schouw is uitwendig onderzoek. Alleen bij onduidelijkheid over de doodsoorzaak of aanwijzingen voor een strafbaar feit volgt nader onderzoek of obductie.

Een schouw is uitwendig: de arts bekijkt de overledene. Een obductie (sectie) is inwendig onderzoek en gebeurt alleen als het Openbaar Ministerie dat nodig vindt. In veruit de meeste gevallen van zelfdoding blijft het bij de schouw. Vraag de politie gerust wat er in uw situatie gebeurt en hoelang het naar verwachting duurt.

04
Vrijgave door de officier van justitie

Bij een niet-natuurlijke dood geeft de officier van justitie een verklaring van geen bezwaar af. Pas dan kan de gemeente verlof tot begraven of cremeren verlenen.

Bij een duidelijke situatie is de vrijgave er vaak binnen enkele uren tot een dag. Is er nader onderzoek nodig, dan kan het langer duren. In de tussentijd wordt de overledene meestal overgebracht naar een mortuarium, waar de koeling geregeld is. Een uitvaartondernemer houdt voor u in de gaten wanneer de vrijgave rond is.

05
Verzorging en koeling regelen

Dit is het enige onderdeel waar haast bij is. Zodra iemand is overleden gaat het lichaam achteruit; zonder tijdige koeling wordt rustig afscheid nemen in de dagen erna moeilijk.

Ook dan is afscheid nemen vaak nog mogelijk. Verzorgers kunnen met restauratie of gezichtsreconstructie veel herstellen, en anders kan afscheid met een gesloten kist of met alleen de handen zichtbaar. Vraag de verzorger eerlijk wat in uw situatie haalbaar is, zodat u zelf kunt kiezen of u wilt kijken.

06
Aangifte bij de gemeente

Aangifte van overlijden doet u in de gemeente waar uw naaste is overleden. In de praktijk regelt de uitvaartondernemer dit vrijwel altijd voor u.

De stukken van de gemeentelijke lijkschouwer, de verklaring van geen bezwaar van de officier van justitie, een identiteitsbewijs van de overledene en van uzelf. De gemeente maakt de overlijdensakte op en geeft het verlof tot begraven of cremeren af. Uittreksels van de akte heeft u later nodig voor bank, verzekeraar en pensioen.

07
De uitvaart regelen

Zodra uw naaste is vrijgegeven, kunt u de uitvaart regelen. U mag alles uit handen geven, een deel zelf doen, of alles in eigen beheer houden — alle kanten kunnen.

Bel voor een ondernemer
Rust in de keuzes

U hoeft nu nog niets vast te leggen

Veel nabestaanden denken dat ze meteen een compleet pakket moeten afnemen. Dat hoeft niet. Bij RouwUitvaart.nl zijn zelfstandige uitvaartverzorgers aangesloten die alle drie de wegen kunnen bewandelen — u kiest pas als u eraan toe bent.

Volledig laten verzorgen

Een uitvaartverzorger neemt alles van u over: verzorging, papieren, ceremonie en nazorg. U hoeft alleen te zeggen wat u belangrijk vindt.

Deels zelf, deels uitbesteden

U doet wat u kunt en aankunt, en besteedt alleen de onderdelen uit die u wilt. Ook één losse dienst afnemen is mogelijk.

Zelf in eigen beheer

U regelt de uitvaart zelf, met begeleiding op de achtergrond voor de formele stappen. De verzorger kijkt mee zonder het over te nemen.

Kosten drukken kan, maar hoeft niet. Wat u vandaag beslist, is alleen wie u belt — de rest volgt later.

De uitvaart

De uitvaart na zelfdoding — wat is er mogelijk?

Op één punt na — de vrijgave door de officier van justitie — verloopt de uitvaart na zelfdoding precies zoals elke andere uitvaart, met dezelfde vrije keuze tussen begraven of cremeren, thuis of in een uitvaartcentrum. U heeft dezelfde vrijheid: begraven of cremeren, thuis opbaren of in een uitvaartcentrum, een grote dienst of een klein afscheid in besloten kring.

Vergelijk cremeren en begraven na zelfdoding — voorwaarden en indicatietarieven

Cremeren na zelfdoding

Cremeren is toegestaan zodra de verklaring van geen bezwaar er is en de gemeente verlof heeft verleend.

  • De gemeentelijke lijkschouwer voert de schouw uit
  • De crematie kan pas na de verklaring van geen bezwaar
  • Een stille crematie zonder plechtigheid is er all-in vanaf circa €1.300
  • Een reguliere crematie ligt doorgaans tussen €7.000 en €9.500

Begraven na zelfdoding

Begraven kan op een openbare of kerkelijke begraafplaats. Er zijn geen wettelijke beperkingen na zelfdoding.

  • Verlof tot begraven verloopt via de gemeente na aangifte
  • Kerkelijk of openbaar — beide zijn mogelijk
  • Een begrafenis ligt doorgaans tussen €9.000 en €12.000
  • Natuurbegraven kan ook, vanaf ongeveer €6.000

Dit zijn indicatietarieven; de werkelijke kosten hangen af van uw keuzes, de regio en de betrokken uitvaartondernemer, begraafplaats of crematorium. Een sobere uitvaart kan een stuk lager uitvallen dan het gemiddelde.

Thuis opbaren na zelfdoding

Zodra uw naaste is vrijgegeven, is thuis opbaren ook na zelfdoding goed mogelijk. Voor veel nabestaanden helpt het enorm om in eigen huis, in eigen tempo, afscheid te kunnen nemen. Een uitvaartverzorger regelt vervoer, de laatste verzorging en professionele koeling aan huis.

Zichtbaar letsel? Vraag eerlijk wat er mogelijk is

Bij zelfdoding is er soms zichtbaar letsel. Nabestaanden denken dan al snel dat afscheid nemen niet meer kan. Vaak kan het wél. Zelfstandige verzorgers die bij ons zijn aangesloten kunnen met restauratie of gezichtsreconstructie veel herstellen, en anders is er de mogelijkheid van een gesloten kist waarbij bijvoorbeeld alleen de handen zichtbaar blijven. Vraag altijd om een eerlijk oordeel vooraf, zodat u zélf kunt kiezen of u wilt kijken — niemand anders hoeft die keuze voor u te maken.

Wanneer moet de uitvaart plaatsvinden?

De uitvaart vindt plaats na minimaal 36 uur en uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden. Loopt het onderzoek langer of moet familie uit het buitenland komen, dan is uitstel mogelijk.

Bekijk de wettelijke termijnen en de uitstelregeling in detail

Volgens artikel 16 van de Wet op de lijkbezorging vindt de begrafenis of crematie plaats na minimaal 36 uur en uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden. Weekenden en erkende feestdagen tellen niet mee als werkdag, waardoor u in de praktijk vaak iets meer tijd heeft dan zes kalenderdagen. Lukt dat niet — bijvoorbeeld omdat het onderzoek langer loopt of familie uit het buitenland moet komen — dan kan de burgemeester op grond van artikel 17 Wlb uitstel verlenen. Een uitvaartondernemer vraagt dat voor u aan. Begraven of cremeren binnen 36 uur mag alleen als de burgemeester dat in overeenstemming met de officier van justitie toestaat.

De tijd die u wél heeft, en de tijd die u niet heeft

Laat u niet opjagen in de keuzes. Welke uitvaart, welke ceremonie, welke kosten: daar mag u rustig over nadenken, ook als een uitvaartbedrijf u iets anders doet geloven. Eén ding kan echter niet wachten: de laatste verzorging en de koeling. Zodra iemand is overleden gaat het lichaam achteruit, en zonder tijdige koeling — koelplaat, koelunit, mortuarium of thanatopraxie — wordt rustig afscheid nemen in de dagen erna lastig of onmogelijk. Dát is de enige reden om nu te bellen. Niet om vandaag iets vast te leggen.

Uw rechten

Wat u als nabestaande mag — ook als anderen het afraden

Als nabestaande heeft u het recht om uw naaste te zien, de omstandigheden te kennen en zelf te bepalen wat u deelt — die rechten liggen bij u, niet bij de politie, de arts of de familie. Veel nabestaanden weten dat niet en laten zich in de eerste dagen overrulen door goedbedoelende hulpverleners, familie of instanties. Achteraf is dat vaak een van de grootste spijtpunten. Hieronder staat wat u mag vragen, ook als iemand het u probeert af te raden.

Het recht om uw naaste te zien

U mag uw naaste zien, ook na een niet-natuurlijke dood en ook als het lichaam is aangetast. Dat recht ligt niet bij de politie, de arts of de familie — het ligt bij u. Nabestaanden krijgen soms het advies om níet te kijken, meestal goed bedoeld en uit bescherming. Maar het niet kunnen zien van uw naaste blijkt bij veel mensen juist een blokkade in de verwerking: ontkenning krijgt dan ruimte. Vraag de uitvaartverzorger of mortuariummedewerker om eerlijk te beschrijven wat u zult zien, en beslis dán zelf. Ook een gedeeltelijk afscheid — alleen de handen, of achter een doek — is een volwaardige mogelijkheid.

Als fysiek afscheid echt niet lukt: de fotoschouw

Is een fysiek afscheid door de omstandigheden niet mogelijk, dan bestaat er een minder bekende route: de fotoschouw. Onder professionele begeleiding kunt u dan beschikbare foto's uit het dossier bekijken. Slachtofferhulp Nederland (0900-0101) begeleidt nabestaanden hierbij en kan in kaart brengen wat er in uw situatie mogelijk is. Voor sommige mensen is dit het verschil tussen jarenlang blijven twijfelen en het écht kunnen laten landen.

Het recht om de omstandigheden te kennen

Wilt u weten hoe uw naaste is aangetroffen, of twijfelt u aan de doodsoorzaak? Bespreek dat met uw contactpersoon bij de politie. Zij kunnen uw vragen neerleggen bij de rechercheurs die aan het onderzoek hebben gewerkt en komen bij u terug met een uitleg of een gesprek. Blijft de twijfel, dan kunt u een verzoek tot dossierinzage indienen bij de politie of het Openbaar Ministerie. Aan zo'n inzage zitten voorwaarden, en het rapport kan confronterend zijn — laat u begeleiden en doe het niet alleen.

Het recht om zelf te bepalen wat u deelt

U bepaalt zelf of, wanneer en aan wie u vertelt dat het om zelfdoding ging. Niet in de rouwkaart, niet in de advertentie, niet tijdens de dienst: nergens bestaat een verplichting. Wordt u benaderd door de pers, dan hoeft u niets te zeggen; die keuze ligt volledig bij u. Slachtofferhulp Nederland kan het contact met journalisten desgewenst van u overnemen, zodat u zich op het afscheid kunt richten.

Het recht op contact met de behandelaar van de overledene

Was uw naaste in behandeling bij een huisarts, psycholoog of ggz-instelling? Dan mag u als nabestaande om een gesprek vragen met de behandelaar. Zo'n nagesprek kan helpen om te begrijpen wat er speelde en om uw eigen vragen te stellen. De behandelaar is aan het medisch beroepsgeheim gebonden en deelt niet alles, maar een gesprek over uw eigen verwerking en de gang van zaken is vrijwel altijd mogelijk. Uw contactpersoon bij de instelling of de huisarts kan dit voor u aanvragen.

Bekijk wat er gebeurt met de afscheidsbrief en persoonlijke eigendommen

Een afscheidsbrief, telefoon of andere persoonlijke eigendommen die door de politie zijn meegenomen, worden na afronding van het onderzoek aan u teruggegeven. Vraag hier gerust naar als het lang stil blijft — het gaat om uw naaste, en u mag ernaar informeren.

Rouw na zelfdoding

Waarom dit rouwproces anders voelt

Rouw na zelfdoding heeft een eigen karakter: naast verdriet spelen vaak schuld, boosheid, schaamte en een eindeloze zoektocht naar een verklaring, wat het zwaarder en langduriger maakt dan veel mensen om u heen beseffen. U vindt hieronder wat u kunt verwachten en waar u terechtkunt voor steun.

Schuldgevoel

"Had ik het kunnen zien?" is misschien wel de meest voorkomende gedachte. Dat gevoel is invoelbaar, maar het maakt u niet verantwoordelijk voor de keuze van uw naaste.

De vraag "waarom"

Veel nabestaanden zoeken jarenlang naar de verklaring. Soms komt die er nooit helemaal. Dat is een van de zwaarste dingen om te aanvaarden.

Stilte om u heen

Mensen weten vaak niet wat ze moeten zeggen en zeggen dan maar niets. Dat kan eenzaam maken. Lotgenotencontact helpt daar veel nabestaanden bij.

Als u degene bent die uw naaste heeft gevonden

Wie de overledene zelf aantreft of getuige is geweest, draagt een extra last. De beelden komen ongevraagd terug, vaak juist op momenten van rust: bij het inslapen, onder de douche, in de auto. Dat is geen zwakte en het gaat meestal niet vanzelf over. Meld dit expliciet bij uw huisarts en bij Slachtofferhulp Nederland, ook als u het gevoel heeft dat "anderen het zwaarder hebben". Voor herbelevingen na een schokkende gebeurtenis bestaat gerichte behandeling, en hoe eerder u dat bespreekbaar maakt, hoe beter.

Kinderen en jongeren in het gezin

Kinderen merken meer dan volwassenen denken. Zwijgen beschermt ze niet; het laat ze alleen achter met een gat dat ze zelf gaan invullen, vaak met schuld. Vertel het in taal die past bij hun leeftijd, eerlijk maar zonder onnodige details, en laat merken dat vragen altijd mogen — ook over een half jaar nog. Betrek ze, als ze dat willen, bij het afscheid: een tekening in de kist, een gekozen lied, meelopen. School en huisarts kunnen meedenken over verdere begeleiding.

Waar u als nabestaande terechtkunt

Professionele hulp

  • Uw huisarts — het eerste aanspreekpunt en de route naar rouwbegeleiding.
  • Slachtofferhulp Nederland — kosteloze begeleiding voor nabestaanden na zelfdoding, bereikbaar via 0900-0101.
  • GGZ — gespecialiseerde hulp bij complexe of vastgelopen rouw, via verwijzing van de huisarts.

Lotgenoten en luisterend oor

  • 113 Zelfmoordpreventie — dag en nacht gratis via 113 of 0800-0113, ook voor nabestaanden.
  • Slachtofferhulp Nederland — organiseert lotgenotengroepen specifiek voor nabestaanden na zelfdoding.
  • Regionale rouwgroepen — kleinere stichtingen bieden gespreksgroepen in de buurt; uw huisarts weet wat er lokaal is.

Er bestaat geen goede of foute manier om te rouwen na zelfdoding, en geen termijn waarbinnen het "over" hoort te zijn. Neem de tijd die u nodig heeft, en zoek hulp op het moment dat u die nodig heeft — niet pas als het niet meer gaat.

Nazorg

Administratie na het overlijden

De administratie komt na de uitvaart en niets hiervan hoeft in de eerste dagen — een uittreksel van de overlijdensakte kost €17,80 per stuk (landelijk vastgesteld tarief) en daarop staat de doodsoorzaak niet vermeld. Hieronder een indeling per periode die de meeste nabestaanden houvast geeft.

Bekijk het volledige overzicht per periode
Wanneer Wat u regelt
Eerste weken Uitvaartverzekering melden · bank en betaalrekeningen · werkgever of uitkeringsinstantie · pensioenuitvoerder · zorgverzekering · huisarts en apotheek
Eerste maanden Notaris en nalatenschap · abonnementen en lidmaatschappen · huur of hypotheek · energie, water en internet · Belastingdienst
Wanneer u eraan toe bent Digitale accounts en socialmediaprofielen · persoonlijke bezittingen · de woning · post en abonnementen die blijven binnenkomen

Vraag altijd meer uittreksels van de overlijdensakte aan dan u denkt nodig te hebben. Bank, verzekeraar, pensioenfonds en notaris willen vaak elk een eigen exemplaar. Een uittreksel kost €17,80 — dat tarief is landelijk vastgesteld en in elke gemeente hetzelfde. Op dat uittreksel staat de doodsoorzaak niet vermeld.

Hoe wij helpen

Wij verwijzen en koppelen — meer niet

RouwUitvaart.nl is een verwijsplatform zonder voorkeur voor één partij. U belt ons, wij zoeken een zelfstandige uitvaartverzorger bij u in de buurt, en die neemt meestal binnen dertig minuten contact met u op en voert uit wat u niet zelf doet. Lukt dat niet, dan vragen wij u of een halfuurtje extra schikt — en anders schakelen wij een andere ondernemer in. Geen wachtrij, geen verkoopgesprek.

  • Dag en nacht bereikbaar, ook in het weekend
  • Zelfstandige verzorgers in heel Nederland en Belgisch Limburg
  • Volledige ontzorging óf alleen de losse diensten die u nodig heeft
  • Verzorgers met ervaring in opbaring en verzorging na een niet-natuurlijke dood
  • Ook mogelijk zonder uitvaartverzekering
Dag en nacht

Bel om een uitvaartondernemer te vinden

U hoeft niet te weten waar u moet beginnen. Bel ons — wij zoeken en koppelen een onafhankelijke uitvaartondernemer bij u in de buurt en nemen de tijd voor u: 06 – 45 10 06 08

Financieel

Keert de uitvaartverzekering uit bij zelfdoding?

Of de uitvaartverzekering uitkeert bij zelfdoding hangt vooral af van hoe lang de polis al liep: binnen de wachttijd van de verzekeraar wordt de polis meestal ontbonden en de betaalde premie terugbetaald, daarna keert de verzekering in de meeste gevallen gewoon uit. Vrijwel alle Nederlandse uitvaartverzekeraars hanteren zo'n wachttijd na het afsluiten van de polis. Loopt de polis al langer, dan wordt in de meeste gevallen gewoon uitgekeerd; sommige verzekeraars keren in dat geval een lager bedrag uit dan het volledige verzekerde bedrag.

De precieze wachttijd verschilt per verzekeraar en per polis — er is geen wettelijke standaard: de voorwaarden staan in uw eigen polis. Lees die dus door, of laat iemand meelezen die u vertrouwt.

Bekijk wat u nakijkt in de polis en hoe u de claim indient

Wat u nakijkt in de polis

  • Staat er een wachttijd of uitsluiting bij zelfdoding, en hoe lang?
  • Wanneer is de polis precies ingegaan?
  • Wordt het volledige bedrag uitgekeerd of een deel?
  • Is het een naturapolis of een kapitaalpolis?

Praktische stappen bij de verzekeraar

  • Meld het overlijden zo snel mogelijk bij de verzekeraar
  • U heeft een uittreksel van de overlijdensakte nodig
  • Vraag de beslissing altijd schriftelijk
  • Bent u het oneens met een afwijzing? Klachten kunnen naar Kifid

Geen verzekering, of geen uitkering?

Ook zonder verzekering kunt u een waardig afscheid regelen. Door alleen af te nemen wat u werkelijk nodig heeft, blijven de kosten aanzienlijk lager dan bij een compleet pakket. Zijn de kosten echt niet op te brengen en is er geen nalatenschap, dan kunt u bij de gemeente een aanvraag doen voor bijzondere bijstand voor de uitvaartkosten. Let op: dit is geen wettelijk recht maar een kan -bepaling — de gemeente beoordeelt per situatie. Doe de aanvraag bij voorkeur vóórdat de rekeningen betaald zijn.

RouwUitvaart.nl biedt geen financieel of verzekeringsadvies. Voor vragen over uw polis of uitkering neemt u contact op met uw verzekeraar of met een AFM-geregistreerd adviseur. Voor het vinden van een uitvaartondernemer kunt u ons wél bellen.

Veelgestelde vragen

Vragen van nabestaanden na zelfdoding

Bel direct 112, ook als u zeker weet dat uw naaste is overleden. Bij een niet-natuurlijke dood komen politie en een arts ter plaatse. De gemeentelijke lijkschouwer stelt het overlijden vast; dat gebeurt niet door de eigen huisarts. Zonder deze stap kan de uitvaart wettelijk niet starten.

Bij een duidelijke situatie is het onderzoek vaak binnen enkele uren tot een dag afgerond en geeft de officier van justitie een verklaring van geen bezwaar af. Is de doodsoorzaak onduidelijk of zijn er aanwijzingen voor een strafbaar feit, dan kan nader onderzoek of obductie volgen en duurt het langer. De politie of de uitvaartondernemer kan u vertellen waar het onderzoek staat.

Bij een vermoeden van een niet-natuurlijke dood mag de behandelend arts geen verklaring van overlijden afgeven. Hij schakelt de gemeentelijke lijkschouwer in, een onafhankelijke forensisch arts. Die schouwt de overledene en brengt verslag uit aan de officier van justitie. Dat is een wettelijke procedure, geen teken van verdenking richting u.

Dat hangt af van de polisvoorwaarden en vooral van hoe lang de polis al loopt. De meeste uitvaartverzekeraars hanteren een wachttijd; overlijdt iemand door zelfdoding binnen die periode, dan wordt de polis vaak ontbonden en de betaalde premie terugbetaald in plaats van uitgekeerd. Loopt de polis al langer, dan wordt in de meeste gevallen wel uitgekeerd. Sommige verzekeraars keren een lager bedrag uit. Lees de polisvoorwaarden en neem bij twijfel contact op met de verzekeraar of een AFM-geregistreerd adviseur. RouwUitvaart.nl geeft geen financieel advies.

Ja. Zodra de overledene is vrijgegeven, is thuis opbaren ook na zelfdoding mogelijk. Een uitvaartverzorger regelt vervoer, verzorging en professionele koeling aan huis. Bij zichtbaar letsel kan gezichtsreconstructie of restauratie het afscheid alsnog mogelijk maken; vraag de verzorger eerlijk wat in uw situatie haalbaar is.

Nee. Op het uittreksel van de overlijdensakte dat u als nabestaande ontvangt staan de naam, de datum, de plaats en het tijdstip van overlijden — niet de doodsoorzaak. De doodsoorzaak gaat in een gesloten envelop vertrouwelijk naar het Centraal Bureau voor de Statistiek en is niet zichtbaar voor instanties, verzekeraars of werkgevers die om een uittreksel vragen.

Ja. In Nederland bestaan geen wettelijke beperkingen op begraven of cremeren na zelfdoding. Een kerkelijke begraafplaats heeft wel een eigen reglement en de kerk bepaalt zelf de invulling van een eventuele kerkelijke dienst. In de praktijk werken kerken hier vrijwel altijd aan mee. Bespreek het rechtstreeks met de beheerder of het parochiebestuur.

Nee. Er bestaat geen enkele verplichting om de doodsoorzaak te delen, niet in de rouwkaart, niet in een advertentie en niet tijdens de uitvaart. U bepaalt zelf wat u vertelt, aan wie en wanneer. Veel nabestaanden kiezen voor een neutrale formulering en vertellen later meer aan de mensen die dichtbij staan.

De uitvaart moet volgens artikel 16 van de Wet op de lijkbezorging uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden plaatsvinden. Is dat niet haalbaar, bijvoorbeeld omdat naaste familie uit het buitenland moet overkomen, dan kan de burgemeester op grond van artikel 17 Wlb uitstel verlenen. Een uitvaartondernemer vraagt dit voor u aan. Goede koeling of thanatopraxie is dan wel noodzakelijk.

Ja. Het recht om uw naaste te zien ligt bij u, niet bij de politie, de arts of de familie. Nabestaanden krijgen soms het goedbedoelde advies om niet te kijken, maar het niet kunnen zien blijkt bij veel mensen juist een blokkade in de verwerking. Vraag de uitvaartverzorger eerlijk te beschrijven wat u zult zien en beslis dan zelf. Ook een gedeeltelijk afscheid, bijvoorbeeld alleen de handen, is mogelijk. Lukt fysiek afscheid echt niet, dan kan Slachtofferhulp Nederland een fotoschouw begeleiden.

Wie de overledene zelf aantreft of getuige was, draagt een extra last: beelden komen ongevraagd terug, vaak op momenten van rust. Dat gaat meestal niet vanzelf over. Meld dit expliciet bij uw huisarts en bij Slachtofferhulp Nederland (0900-0101), ook als u het gevoel heeft dat anderen het zwaarder hebben. Voor herbelevingen na een schokkende gebeurtenis bestaat gerichte behandeling; hoe eerder u het bespreekbaar maakt, hoe beter.

Er bestaat in Nederland geen apart wettelijk rouwverlof met een vast aantal dagen. Rouw kan wel onder calamiteitenverlof of kortdurend zorgverlof vallen, en veel cao's en werkgevers hebben eigen afspraken over verlof rond een overlijden. Bespreek uw situatie met uw werkgever of leidinggevende en vraag naar de regeling in uw cao. Bij langere uitval is de bedrijfsarts het aanspreekpunt.

Slachtofferhulp Nederland (0900-0101) begeleidt nabestaanden na zelfdoding en organiseert lotgenotencontact. 113 Zelfmoordpreventie is dag en nacht gratis bereikbaar via 113 of 0800-0113, ook voor nabestaanden. Uw huisarts is het aanspreekpunt voor doorverwijzing naar rouwbegeleiding of gespecialiseerde hulp bij complexe rouw.