Heb ik een diploma nodig om uitvaartondernemer te worden?
Wettelijk niet — maar de branche kijkt wel degelijk mee.
Uitvaartverzorging is in Nederland geen beschermd beroep. Er is geen wettelijk verplichte opleiding, geen examen en geen register waarin u moet staan; wie zich morgen inschrijft bij de Kamer van Koophandel mag zich uitvaartondernemer noemen. De brancheorganisatie pleit al langer voor strengere eisen, maar zolang die er niet zijn, ligt de lat bij u zelf. In de praktijk telt daarom wat u wél kunt aantonen. Het Keurmerk Uitvaartzorg is verplicht voor leden van brancheorganisatie BGNU. Het NaVU-vakdiploma vraagt een theoretisch examen en een praktijkstage, en wie dat diploma heeft en ervaring en nascholing kan aantonen, kan in het Register Uitvaartverzorgers worden opgenomen. De wet stelt dus de ondergrens; het vak stelt de norm.
Ook gezocht als: uitvaartverzorger worden, uitvaartondernemer beginnen zzp, is uitvaartondernemer een beschermd beroep, NaVU-diploma, Keurmerk Uitvaartzorg.
In het kort
- Wettelijk: geen diploma vereist
- Beroep: niet beschermd, iedereen mag het
- Keurmerk: verplicht voor BGNU-leden
- NaVU: examen plus praktijkstage
- Register: diploma, ervaring en nascholing
- In de praktijk: meelopen leert het meest
Waarom er geen opleidingseis is
De wet gaat over de uitvaart, niet over de beroepsgroep.
Voor artsen, advocaten en notarissen is de titel beschermd en het tuchtrecht geregeld. Voor uitvaartverzorgers is dat niet zo, en dat verbaast bijna iedereen die het hoort. De verklaring is dat de wetgever de uitvaart zelf heeft vastgelegd en niet degene die hem uitvoert: de Wet op de lijkbezorging schrijft voor dat er een verklaring van overlijden moet zijn, hoeveel tijd er tussen overlijden en uitvaart mag zitten en wat er met een lichaam wel en niet mag. Die regels gelden voor iedereen, met of zonder diploma. Het gevolg is dat de kwaliteit van het vak in de handen van de beroepsgroep zelf ligt, en dat merkt u meteen als u begint: niemand controleert u vooraf, maar iedereen beoordeelt u achteraf.
| Onderdeel | Wettelijk verplicht | Wat de branche vraagt |
|---|---|---|
| Opleiding | Nee | Vakdiploma is de norm |
| Keurmerk | Nee | Verplicht voor BGNU-leden |
| Register | Nee | Diploma plus ervaring en nascholing |
| Tuchtrecht | Niet aanwezig | Eigen klachtenregeling |
| Inschrijving KvK | Ja, als ondernemer | Vanzelfsprekend |
Keurmerk, vakdiploma en register
Drie manieren om te laten zien dat u het vak kent.
Omdat de wet niets voorschrijft, heeft de branche zelf een systeem opgebouwd, en dat bestaat uit drie onderdelen. Het Keurmerk Uitvaartzorg gaat over de onderneming: wie lid wil worden van brancheorganisatie BGNU moet het keurmerk hebben. Het NaVU-vakdiploma gaat over de persoon: daarvoor legt u een theoretisch examen af en loopt u een praktijkstage. En het Register Uitvaartverzorgers gaat over wat u daarna doet: wie het diploma heeft en kan aantonen dat hij voldoende ervaring opdoet en nascholing volgt, kan daarin worden opgenomen. Geen van drieën is verplicht om te mogen werken. Alle drie helpen ze wel om uit te leggen waarom een familie u zou moeten vertrouwen, en dat is in dit vak de hele handel.
Meelopen leert meer dan een cursusmap
Het vak zit in de omgang, niet in de theorie.
Iedereen die dit werk lang doet, zegt hetzelfde: de theorie leert u in een paar weken en het vak in een paar jaar. Wat u moet kunnen is een kamer binnenlopen waar net iemand is overleden en daar rust brengen zonder de regie over te nemen. Vragen stellen zonder een lijstje af te werken. Het tempo van de dagen aanvoelen, weten wanneer u moet doorpakken en wanneer u moet wachten. Dat leert u door mee te lopen met iemand die het kan, en dat is meteen de beste toets of dit werk bij u past. Veel mensen die het romantisch vinden klinken, haken af na de derde keer dat de telefoon om half drie 's nachts gaat. Dat is geen schande; het is beter dat u dat weet voordat u een baan opzegt.
Wat u nodig heeft om te starten
Papierwerk, verzekeringen en een netwerk.
De praktische kant is minder romantisch en net zo belangrijk. U schrijft zich in bij de Kamer van Koophandel en sluit een verzekering af voor beroeps- en bedrijfsaansprakelijkheid; in dit werk gaat het om onvervangbare dingen en om mensen die toch al kwetsbaar zijn. Daarna komt het netwerk: afspraken met een rouwcentrum of een koelvoorziening, vervoer, dragers, sprekers, een steenhouwer en een drukker. Zet uw tarieven en algemene voorwaarden op papier voordat u de eerste opdracht aanneemt, want daar ontstaat achteraf de meeste discussie over. En laat de fiscale kant één keer nakijken: uitvaartdiensten kennen een eigen btw-regime dat niet in één zin te vatten is.
Is er ruimte voor een nieuwe ondernemer
Ja, maar de eerste jaren gaan op vertrouwen.
Er overlijden elke dag mensen en er is zeker ruimte voor ondernemers die persoonlijk en zonder standaardaanbod werken; dat is precies wat veel families zoeken. Tegelijk is het geen gemakkelijke markt. U concurreert met grote namen die iedereen kent en met verzekeraars die hun klanten een kant op sturen. Nieuwe klanten komen bij zelfstandigen bijna nooit uit advertenties maar uit vertrouwen: de familie die tevreden was, de huisarts die u kent, het verpleeghuis waar u vaker komt, het platform dat u doorverwijst. Reken daar in de eerste jaren op en zorg dat u in die tijd financieel iets achter de hand heeft. Wie dat weet en toch begint, begint met open ogen — en dat is de beste start.
Klachten zonder tuchtrecht
U bepaalt zelf hoe u ermee omgaat, en dat wordt gezien.
Omdat er geen wettelijk tuchtrecht is voor dit beroep, loopt een klacht niet langs een tuchtcollege. Hij komt bij u terecht, bij de brancheorganisatie als u daar lid van bent, of uiteindelijk bij de rechter. Dat klinkt vrijblijvend, maar in de praktijk is het het tegenovergestelde: juist omdat er geen instantie boven u staat, is uw eigen klachtenregeling het enige dat een familie houvast geeft. Zet daarom op papier hoe u met klachten omgaat, wie ernaar kijkt en binnen welke termijn iemand antwoord krijgt, en zet dat gewoon op uw website. Nabestaanden lezen dat en zien er iets in wat zij niet altijd verwachten: een ondernemer die er rekening mee houdt dat het ook een keer misgaat.
Zo begint u serieus als uitvaartondernemer
Vijf stappen, in deze volgorde.
- 1
Loop eerst een aantal keer mee
Pas in de praktijk merkt u of dit vak bij u past.
- 2
Volg een vakopleiding
Niet verplicht, wel de norm waar de branche naar kijkt.
- 3
Schrijf u in bij de Kamer van Koophandel
En sluit een aansprakelijkheidsverzekering af.
- 4
Leg tarieven en voorwaarden vast
Daarover ontstaat achteraf de meeste discussie.
- 5
Bouw uw netwerk op
Dragers, sprekers, koeling, vervoer en een rouwcentrum.
Wat u hier wel en niet vindt
De regels en de praktijk, geen verdienmodel op papier.
U vindt hier wat de wet wel en niet eist en wat de branche daar zelf tegenover heeft gezet. U vindt hier geen startbegroting en geen beloftes over wat u kunt verdienen; dat hangt van te veel dingen af om er iets zinnigs over te zeggen. Voor de opleidingen zelf verwijzen wij naar onze pagina over uitvaartopleidingen, en voor de fiscale kant naar de pagina over btw. Wat wij zelf zijn: een verwijsplatform. Wij nemen de telefoon op als er iemand is overleden, vragen de situatie uit en zoeken een zelfstandige uitvaartondernemer bij de nabestaanden in de buurt. Bent u zelf zelfstandige en wilt u weten hoe aanmelden werkt, kijk dan op onze pagina over samenwerken.
Waar u zich als ondernemer op moet voorbereiden
Twee soorten dekking, en een gesprek dat u dagelijks voert.
Als ondernemer krijgt u met verzekeringen aan twee kanten te maken. Voor uw eigen bedrijf zijn dat aansprakelijkheid, vervoer en materiaal: kijk goed wat er gedekt is als er onderweg iets misgaat, want in dit vak zijn fouten zelden met geld te herstellen. Aan de andere kant zit de uitvaartverzekering van de families waarmee u werkt. U zult dagelijks moeten uitleggen wat een polis wel en niet dekt, waarom een natura-polis de keuze van de ondernemer kan beperken en wat het betekent als er in geld wordt uitgekeerd. Verdiep u daarin, want families verwachten dat u dat weet. Wij geven zelf geen financieel of verzekeringsadvies; voor advies over polissen is een AFM-geregistreerd adviseur de aangewezen partij.
Veelgestelde vragen over starten in de uitvaart
De vragen die beginners ons stellen.
Wettelijk niet. Uitvaartverzorging is in Nederland geen beschermd beroep, dus u mag zich uitvaartondernemer noemen zonder opleiding. Dat betekent niet dat het verstandig is: opdrachtgevers, samenwerkingspartners en brancheorganisaties kijken wel degelijk naar wat u kunt aantonen. De wet stelt de ondergrens, niet de norm.
Omdat de wet gaat over de uitvaart zelf en niet over de beroepsgroep. De Wet op de lijkbezorging schrijft termijnen en documenten voor, en die gelden voor iedereen. Wie de uitvaart uitvoert, is daarin niet vastgelegd. De branche pleit al langer voor strengere eisen.
Een keurmerk voor uitvaartondernemingen dat wordt gebruikt om kwaliteit aantoonbaar te maken. Wie lid wil worden van brancheorganisatie BGNU moet het keurmerk hebben. Het is dus geen wettelijke eis, maar wel de norm waar veel opdrachtgevers en samenwerkende partijen naar kijken.
Het vakdiploma voor uitvaartverzorgers. Daarvoor legt u een theoretisch examen af en loopt u een praktijkstage. Wie het diploma heeft en kan aantonen dat hij voldoende ervaring opdoet en nascholing volgt, kan worden opgenomen in het Register Uitvaartverzorgers. Dat register maakt uw vakbekwaamheid voor buitenstaanders zichtbaar.
Ja, en veel mensen doen dat. U schrijft zich in bij de Kamer van Koophandel en begint vaak als uitvaartverzorger voor andere ondernemingen voordat u eigen opdrachtgevers heeft. Dat is meteen de beste leerschool, want u ziet hoe verschillende bedrijven het aanpakken.
Een inschrijving bij de Kamer van Koophandel, een verzekering voor beroeps- en bedrijfsaansprakelijkheid, afspraken met een rouwcentrum of koeling, vervoer, en een netwerk van dragers en sprekers. Verder duidelijke tarieven en algemene voorwaarden, want daarover ontstaat achteraf de meeste discussie.
Uitvaartdiensten kennen een eigen regime en dat is niet in een zin te vatten. Op onze pagina over btw voor uitvaartondernemers staat wat vrijgesteld is en wat belast. Laat het in elk geval een keer door een boekhouder nakijken voordat u uw eerste factuur stuurt.
In de praktijk, en daarnaast op een opleiding. Meelopen bij een ervaren ondernemer leert u het meest: de omgang met nabestaanden, het tempo van de dagen en het handwerk. Op onze pagina over uitvaartopleidingen staat welke opleidingen er in Nederland zijn.
Er overlijden elke dag mensen en er is ruimte voor ondernemers die persoonlijk werken, maar het is geen gemakkelijke markt. U concurreert met grote namen en met verzekeraars die klanten sturen. Wie het redt, redt het meestal op vertrouwen en mond-tot-mondreclame.
Ja. Wij zijn een verwijsplatform: wij nemen de telefoon op, vragen de situatie uit en zoeken een zelfstandige uitvaartondernemer bij de nabestaanden in de buurt. Op onze pagina over samenwerken staat hoe aanmelding werkt en wat wij van aangesloten ondernemers vragen.
Er is geen wettelijk tuchtrecht voor dit beroep, dus een klacht loopt via uw eigen klachtenregeling, via de brancheorganisatie als u lid bent, en anders via de rechter. Zet daarom vooraf op papier hoe u met klachten omgaat. Dat is een teken van serieus ondernemerschap.
Nee. Het vraagt dat u om vier uur 's nachts rustig blijft, dat u in een vreemd huis het overzicht houdt en dat u het thuis van u af kunt zetten. Loop daarom eerst een aantal keer mee voordat u iets opzegt.
Gerelateerde onderwerpen
Deze pagina's sluiten het dichtst aan bij dit onderwerp.
