Wat doet u bij een erfenis met schulden?
Raak eerst niets aan; wie spullen meeneemt of verkoopt, kan stilzwijgend zuiver hebben aanvaard.
U heeft drie mogelijkheden. Zuiver aanvaarden betekent dat u de nalatenschap met alles erop en eraan overneemt; blijkt er meer schuld dan bezit, dan gaat u daar met uw eigen vermogen voor instaan. Beneficiair aanvaarden is aanvaarden onder het voorrecht van boedelbeschrijving: schulden worden alleen uit de nalatenschap betaald en u hoeft niet bij te leggen, maar de nalatenschap moet wel volgens wettelijke regels worden vereffend. Verwerpen betekent dat u geen erfgenaam meer bent en niets krijgt, ook geen schulden. Let daarbij op dat uw eigen kinderen in beginsel in uw plaats komen. De keuze legt u vast bij de rechtbank, in het boedelregister.
Ook gezocht als: erfenis met schulden, erfenis verwerpen, beneficiair aanvaarden, moet ik de schulden van mijn vader betalen, negatieve nalatenschap, boedelregister.
In het kort
- Zuiver aanvaarden: u staat privé in voor de schulden
- Beneficiair: alleen uit de nalatenschap, wel vereffenen
- Verwerpen: geen bezit, geen schuld, kinderen komen in uw plaats
- Valkuil: spullen meenemen geldt als aanvaarden
- Terugweg: bij een onbekende schuld binnen drie maanden naar de kantonrechter
- Vastleggen: verklaring bij de rechtbank, in het boedelregister
De drie vormen naast elkaar
Het verschil zit in de vraag of uw eigen vermogen risico loopt.
| Vorm | Wat het betekent |
|---|---|
| Zuiver aanvaarden | U erft alles, ook de schulden, en staat er privé voor in |
| Beneficiair aanvaarden | Schulden alleen uit de nalatenschap; wel wettelijk vereffenen |
| Verwerpen | Geen erfgenaam meer; uw kinderen komen in beginsel in uw plaats |
Wat u beter niet doet in de eerste weken
Een doos spullen meenemen kan juridisch betekenen dat u de erfenis heeft aanvaard.
Wie zich gedraagt als erfgenaam, kan stilzwijgend zuiver hebben aanvaard. Het duidelijkste voorbeeld is spullen uit de woning verkopen, weggeven of meenemen. Beheer mag wel: de huur doorbetalen, de post openen, de meterstanden doorgeven, de woning schoonhouden. Het onderscheid is fijn en de rechtspraak kijkt naar het geheel van uw gedragingen. Verwacht u schulden, doe dan in die eerste weken zo weinig mogelijk en leg vast wat u wel doet en waarom. Bij twijfel: eerst vragen aan een notaris, dan pas iets meenemen.
Mag wel
Huur doorbetalen, post openen, de woning schoonhouden, meterstanden doorgeven. Dat geldt als beheer.
Liever niet
Spullen verkopen, weggeven of meenemen. Ook een sieraad of een auto telt hier gewoon mee.
Wel doen
Alles opschrijven: wat u aantreft, wat u doet en wanneer. Dat helpt als er later discussie ontstaat.
De weg terug na zuivere aanvaarding
Bij een schuld die u echt niet kon kennen, is er drie maanden de tijd om alsnog naar de kantonrechter te gaan.
De wet kent een uitzondering voor de erfgenaam die zuiver heeft aanvaard en daarna wordt geconfronteerd met een schuld die hij niet kende en ook niet hoefde te kennen. Dient u binnen drie maanden na die ontdekking een verzoek in bij de kantonrechter, dan kunt u worden gemachtigd om de nalatenschap alsnog beneficiair te aanvaarden. Die termijn is hard en gaat lopen vanaf het moment dat u van de schuld weet. Ontdekt u zoiets, ga dan diezelfde week nog naar een notaris of advocaat; het uitzoeken kost tijd die u niet heeft.
Zo gaat u om met een nalatenschap met schulden
Vijf stappen, in deze volgorde, die u de meeste ruimte laten.
- 1
Raak niets aan
Neem geen spullen mee en verkoop niets; dat kan als stilzwijgend zuiver aanvaarden gelden.
- 2
Maak een overzicht
Zet bezittingen en schulden op papier voordat u een keuze maakt over de nalatenschap.
- 3
Kies uw vorm
Kies tussen zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen van de nalatenschap.
- 4
Leg de keuze vast
Leg een verklaring af bij de rechtbank; die wordt ingeschreven in het boedelregister.
- 5
Denk aan uw kinderen
Verwerpt u, vraag dan of uw kinderen in uw plaats komen en wat dat voor hen betekent.
Wat u hier wel en niet vindt
De valkuil staat vooraan, want die kost mensen geld voordat ze er erg in hebben.
De meeste teksten over dit onderwerp beginnen met de drie keuzemogelijkheden. In de praktijk gaat het eerder mis: iemand ruimt in het weekend de woning leeg omdat de verhuurder aandringt, en heeft daarmee zuiver aanvaard. Daarom staat dat hier bovenaan. Wij geven geen juridisch advies over uw geval; bij een vermoeden van schulden is een notaris of een advocaat de juiste persoon, en dat gesprek kost minder dan wat een verkeerde stap kan kosten.
Wat gebeurt er met een uitvaartverzekering bij schulden?
Een polis met een aangewezen begunstigde valt buiten de nalatenschap.
Dat onderscheid telt bij een negatieve nalatenschap. Is er een begunstigde aangewezen, dan komt de uitkering bij die persoon terecht en niet in de boedel waar schuldeisers zich op verhalen. Staat de nalatenschap zelf als begunstigde, dan valt het geld er wel in. Vraag de verzekeraar wie de begunstigde is voordat u kiest tussen aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen.
Veelgestelde vragen over een nalatenschap met schulden
De vragen die opkomen zodra de eerste aanmaning op de mat ligt.
Drie dingen: zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Zuiver aanvaarden betekent dat u ook de schulden overneemt, met uw eigen vermogen. Beneficiair aanvaarden beperkt dat risico. Verwerpen betekent dat u helemaal geen erfgenaam meer bent, met bezit noch schuld uit die nalatenschap.
Aanvaarden onder het voorrecht van boedelbeschrijving. Schulden worden dan alleen betaald uit wat er in de nalatenschap zit; komt u tekort, dan hoeft u niet bij te leggen. De keerzijde is dat de nalatenschap volgens wettelijke regels moet worden vereffend, en dat kost tijd.
U bent dan geen erfgenaam meer en krijgt niets, ook geen schulden. Let op: uw plaats wordt in beginsel ingenomen door uw eigen kinderen. Zijn die minderjarig, dan is toestemming van de kantonrechter nodig om namens hen ook te verwerpen.
Alleen als u zuiver aanvaardt. Dan gaat u met uw privévermogen instaan voor de schulden van de nalatenschap. Aanvaardt u beneficiair, dan blijft uw eigen geld buiten schot. Voor de uitvaartkosten geldt overigens een uitzondering: daarvoor bent u als erfgenaam niet privé aansprakelijk.
Door u als erfgenaam te gedragen kunt u stilzwijgend zuiver aanvaarden. Verkoop of weggeven van spullen uit de nalatenschap is het duidelijkste voorbeeld. Beheer, zoals de huur doorbetalen of de post openen, mag wel. Bij twijfel: eerst vragen, dan pas iets meenemen.
Soms. Ontdekt u na zuivere aanvaarding een schuld die u niet kende en ook niet hoefde te kennen, dan kunt u de kantonrechter binnen drie maanden na die ontdekking vragen om alsnog beneficiair te mogen aanvaarden. Wacht daar niet mee, want die termijn is hard.
Bij de rechtbank. U legt een verklaring af die wordt ingeschreven in het boedelregister. Dat kan zelf of via een notaris. Zolang u niets vastlegt, bestaat het risico dat uw gedrag als zuivere aanvaarding wordt uitgelegd, dus stel het niet eindeloos uit.
Niet standaard, maar wel op verzoek. Een belanghebbende, bijvoorbeeld een schuldeiser, kan de kantonrechter vragen om u een termijn te stellen waarbinnen u moet kiezen. Laat zo'n termijn niet lopen zonder advies te vragen; de gevolgen van niets doen kunnen vergaand zijn.
Voor de uitvaartkosten bent u als erfgenaam niet met uw privévermogen aansprakelijk, ook niet bij zuivere aanvaarding. Wie de opdracht aan de uitvaartondernemer heeft gegeven, is dat via het contract wél. Dat is een ander punt en het loopt vaak door elkaar.
Zodra u vermoedt dat er meer schulden dan bezittingen zijn, of als er een woning, een bedrijf of een buitenlandse rekening in het spel is. Een notaris ziet in één gesprek wat u zelf pas na weken uitzoekwerk vindt, en de fout is hier duur.
Gerelateerde onderwerpen
Deze pagina's sluiten het dichtst aan: nalatenschap, erfbelasting en de uitvaartnota.
