Wat is een verklaring van erfrecht?
Een notariële verklaring waarin staat wie is overleden, wie de erfgenamen zijn en wie namens hen mag handelen — nodig zodra een instantie zekerheid wil voordat zij iets vrijgeeft.
De notaris stelt vast wie de erfgenamen zijn. Daarvoor raadpleegt hij het Centraal Testamentenregister, om te zien of er een testament is en bij welke notaris dat ligt, en de gegevens van de burgerlijke stand. In de verklaring staat vervolgens wie mag beschikken over het vermogen. U heeft hem niet altijd nodig: bij een eenvoudige situatie en een bescheiden saldo volstaat bij veel banken een gezamenlijke verklaring van de erfgenamen zelf. Vraag daarom eerst aan de bank of instantie of zij de notariële verklaring echt verlangen. Wél nodig is hij meestal als er een woning op naam van de erfgenamen moet komen, bij een groter vermogen, bij een onduidelijke kring van erfgenamen of als een verzekeraar of pensioenfonds erom vraagt. Reken op een doorlooptijd van enkele weken, afhankelijk van hoe snel alle erfgenamen reageren.
Ook gezocht als: erfrechtverklaring, verklaring erfrecht notaris kosten, verklaring van executele, wie zijn de erfgenamen, bank vraagt verklaring van erfrecht.
In het kort
- Wat het is: notariële verklaring over erfgenamen en bevoegdheid
- Niet altijd nodig: bij een klein saldo volstaat vaak een eigen verklaring
- Meestal wél: bij een woning, een groter vermogen of onduidelijke erfgenamen
- Doorlooptijd: meestal enkele weken
- Kosten: verschillen sterk per kantoor; vraag prijsopgaven op
- Uitvaartnota: kan meestal zonder deze verklaring betaald worden
Wanneer het moet en wanneer het zonder kan
Niet de wet bepaalt of u hem nodig heeft, maar de instantie die iets moet vrijgeven — en die stelt zijn eigen grens.
Meestal wel nodig
- Er staat een noemenswaardig bedrag op de rekening
- Een woning moet op naam van de erfgenamen komen of worden verkocht
- De kring van erfgenamen is onduidelijk of groot
- Er is een testament waarvan de inhoud moet worden vastgesteld
- Een verzekeraar of pensioenfonds verlangt het voor een uitkering
Vaak niet nodig
- Er staat weinig op de rekening en de situatie is eenvoudig
- Alles stond al op een en/of-rekening met de partner
- De bank neemt genoegen met een gezamenlijke verklaring van de erfgenamen
- Het gaat alleen om het betalen van de nota van de uitvaart
- Er is niets te verdelen en geen woning in het spel
Wat de notaris uitzoekt
De kern is vaststellen wie er erven — en dat kan alleen als eerst duidelijk is of er een testament ligt.
De notaris raadpleegt het Centraal Testamentenregister. Daarin staat niet wat er in een testament staat, maar wél of iemand er een heeft gemaakt en bij welke notaris het ligt. Is er geen testament, dan bepaalt de wet de kring van erfgenamen. Daarnaast controleert de notaris de persoonsgegevens in de basisregistratie en legt hij vast of elke erfgenaam de erfenis aanvaardt, beneficiair aanvaardt of verwerpt. Pas als dat rond is, kan de verklaring worden afgegeven.
- Onderzoek in het Centraal Testamentenregister naar een testament
- Vaststellen van de erfgenamen volgens de wet of het testament
- Controle van de persoonsgegevens in de basisregistratie
- Vastleggen wie aanvaardt, beneficiair aanvaardt of verwerpt
- Vastleggen wie namens de erfgenamen mag handelen
Wat het kost en hoe lang het duurt
De tarieven zijn vrij en lopen fors uiteen, dus twee prijsopgaven opvragen loont bijna altijd.
Notariskantoren stellen hun eigen tarief vast: van enkele honderden euro's tot ruim duizend euro, afhankelijk van het aantal erfgenamen, de vraag of er een testament is en hoe ingewikkeld de nalatenschap is. Vraag daarom een prijsopgave op bij twee of drie kantoren en vraag wat er precies bij inbegrepen zit, ook het aantal exemplaren. De doorlooptijd is meestal enkele weken; die hangt vooral af van hoe snel alle erfgenamen hun stukken terugsturen.
- Vraag een prijsopgave met alle kosten erin, niet alleen het uurtarief
- Vraag of een verklaring van executele volstaat; die is vaak eenvoudiger
- Vraag hoeveel exemplaren u krijgt, want instanties willen er ieder een
- Lever de gegevens van alle erfgenamen in één keer compleet aan
- Wonen erfgenamen in het buitenland, meld dat vooraf; dat kost extra tijd
Wat u ondertussen wél kunt betalen
De uitvaart hoeft niet te wachten op de notaris: de nota van de uitvaartondernemer kan meestal rechtstreeks van de geblokkeerde rekening.
Dat is belangrijk om te weten, want de verklaring van erfrecht laat vaak weken op zich wachten terwijl de uitvaart al is geweest. Banken maken voor die nota een uitzondering. Wat er verder met de rekening gebeurt en welke stukken de bank vraagt, staat op de pagina over de bankrekening; hoe de kosten van de uitvaart in de aangifte erfbelasting terugkomen, staat op de pagina daarover.
Zo pakt u het aan in vijf stappen
In deze volgorde voorkomt u een notarisrekening die achteraf niet nodig was.
- 1
Vraag eerst of het echt nodig is
Vraag bij de bank of de instantie of zij de verklaring echt verlangen; bij een klein saldo kan het vaak zonder.
- 2
Vraag prijsopgaven op
Vraag bij twee of drie notariskantoren een prijsopgave, want de tarieven en de doorlooptijd verschillen sterk.
- 3
Verzamel de gegevens
Verzamel de overlijdensakte, de persoonsgegevens van de erfgenamen en de gegevens van rekeningen en bezittingen.
- 4
Laat de notaris het onderzoek doen
De notaris raadpleegt het Centraal Testamentenregister en de basisregistratie om vast te stellen wie de erfgenamen zijn.
- 5
Teken de volmachten
Alle erfgenamen tekenen een volmacht of verklaren of zij aanvaarden; daarna kan de verklaring worden afgegeven.
Wat u hier wel en niet vindt
Geen aanmoediging om meteen een verklaring te laten opmaken, maar eerst de vraag of u hem nodig heeft.
Zoekt u hierop, dan komt u vooral uit bij kantoren die de verklaring aanbieden. Wat daarbij zelden vooraan staat is dat het lang niet altijd hoeft, en dat één telefoontje naar de bank dat kan uitwijzen. Daarom staat die vraag hier bovenaan, met de twee lijsten erbij van gevallen waarin het meestal wel en meestal niet nodig is.
Heeft u een verklaring van erfrecht nodig voor de uitkering?
Vaak niet: een polis met een aangewezen begunstigde loopt buiten de nalatenschap om.
Staat er een begunstigde op de polis, dan keert de verzekeraar aan die persoon uit en is een verklaring van erfrecht meestal niet nodig. Staat de nalatenschap als begunstigde, of is er geen begunstiging, dan vraagt de verzekeraar er vaak wel om. Vraag de verzekeraar bij de melding meteen welke stukken hij nodig heeft; dat scheelt een gang naar de notaris.
Veelgestelde vragen over de verklaring van erfrecht
De vragen die nabestaanden het vaakst stellen over noodzaak, kosten, doorlooptijd en het verschil met een verklaring van executele.
Een notariële verklaring waarin staat wie is overleden, wie de erfgenamen zijn en wie namens hen mag handelen. Banken en instanties gebruiken die om zeker te weten aan wie zij geld of bezittingen mogen vrijgeven zonder later aansprakelijk te zijn.
Nee. Bij een eenvoudige situatie en een klein saldo volstaat bij veel banken een gezamenlijke verklaring van de erfgenamen. Vraag daarom eerst aan de bank of instantie of zij de notariële verklaring echt verlangen voordat u naar de notaris gaat.
Dat verschilt sterk per notariskantoor, van enkele honderden euro's tot ruim duizend euro. Het aantal erfgenamen en de complexiteit bepalen de prijs. Vraag bij twee of drie kantoren een prijsopgave op en vraag wat er precies bij inbegrepen zit, ook het aantal exemplaren.
Meestal enkele weken. De doorlooptijd hangt af van hoe snel alle erfgenamen reageren en hoe snel de registers antwoorden. Bij een groot aantal erfgenamen of erfgenamen in het buitenland loopt dat op; houd daar rekening mee bij het plannen van de afwikkeling.
Of er een testament is, via het Centraal Testamentenregister, en wie volgens de wet of dat testament de erfgenamen zijn. Daarnaast controleert hij de persoonsgegevens in de basisregistratie en legt hij vast of de erfgenamen aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen.
Een verklaring van executele bevestigt alleen dat iemand als executeur is benoemd en wat hij mag doen. Een verklaring van erfrecht gaat verder en benoemt ook wie de erfgenamen zijn. Welke van de twee nodig is, bepaalt de instantie die erom vraagt.
Meestal wel. Banken maken voor de nota van de uitvaartondernemer een uitzondering en betalen die vaak rechtstreeks van de geblokkeerde rekening, ook zonder verklaring van erfrecht. Vraag na welke stukken uw bank daarvoor wil zien en hoe u de nota aanlevert.
Een van de erfgenamen of de executeur geeft de opdracht aan de notaris, namens alle erfgenamen. De andere erfgenamen tekenen een volmacht. Zijn er erfgenamen die niet reageren, dan vertraagt dat het hele traject; begin er dus op tijd mee.
Vaak wel. Moet een woning bij het Kadaster op naam van de erfgenamen komen of worden verkocht, dan verlangt de notaris een verklaring van erfrecht. Ook verzekeraars en pensioenfondsen vragen er soms om voordat zij tot uitkering overgaan; vraag dat vooraf na.
Ja, dat hoort bij het traject. De notaris legt vast of u zuiver aanvaardt, beneficiair aanvaardt of verwerpt. Weet u niet of er schulden zijn, bespreek dan eerst beneficiair aanvaarden; dat beschermt u tegen schulden uit de nalatenschap die u niet kende.
Gerelateerde onderwerpen
Deze pagina's sluiten het dichtst aan: de bankrekening, de executeur, de erfbelasting en het testament.
