Direct antwoord: Een urn op maat wordt met de hand gemaakt in het materiaal en de vorm die u kiest. Bij makers die hun tarieven publiceren begint een eenvoudige sierurn bij circa €295 en een kinder- of dierenurn bij circa €245; herinneringsdoosjes voor een klein deel van de as beginnen bij circa €95. Reken op een levertijd van ongeveer tien weken, want keramiek moet drogen en minstens twee keer gebakken worden. Bel 06-45100608 om een uitvaartondernemer te vinden die u hierbij verder helpt; hij belt u meestal binnen 30 minuten terug, lukt dat niet dan vragen wij u of een halfuurtje extra schikt — en anders schakelen wij een andere ondernemer in. Zie ook onze contactpagina.
Wat is een urn op maat?
Een urn die na uw opdracht gemaakt wordt, in een vorm, kleur en maat die u samen met de maker bepaalt, in plaats van er een uit een collectie te kiezen.
In de praktijk gaat het meestal om keramiek, glas, hout of brons. De maker bespreekt met u waar de urn komt te staan, wie de overledene was en welke vorm daarbij hoort, en maakt daarna één exemplaar. Vaak met een inscriptie, soms met een glazuur in een kleur die iets betekende.
Het verschil met een winkelurn zit niet alleen in het uiterlijk. Bij maatwerk kiest u ook de inhoud in liters, de sluiting en of hij binnen of buiten mag staan. Dat laatste is belangrijker dan mensen denken: niet elk materiaal en niet elk glazuur is vorstbestendig.
Er is ook een middenweg. Veel makers hebben een eigen collectie waarvan zij elk exemplaar met de hand maken; u kiest dan het model, maar de kleur, de maat en de inscriptie gaan in overleg. Dat is sneller en meestal goedkoper dan volledig maatwerk.
Wat het bijzondere aan maatwerk maakt, is niet zozeer het resultaat maar het gesprek dat eraan voorafgaat. Een maker vraagt wie de overledene was, wat hij deed, welke kleuren in huis hingen en waar de urn straks komt te staan. Voor veel nabestaanden is dat gesprek zelf al waardevol: het is een van de weinige momenten in die periode waarop iemand rustig de tijd neemt om te vragen wie hun vader of moeder eigenlijk was. Uit dat gesprek komt een vorm, en die vorm klopt daarom bijna altijd beter dan iets wat u uit een catalogus had gekozen.
Er zit ook een praktische kant aan die vaak wordt onderschat. Een urn is een voorwerp dat de komende jaren ergens in huis staat, en waar hij staat bepaalt hoe hij eruit moet zien. Op een schoorsteenmantel tussen foto's werkt iets anders dan in een nis of op een boekenplank. Een urn die te hoog is voor de kast waar hij voor bedoeld was, is een pijnlijke misser. Meet de plek voordat u het gesprek aangaat, en neem een foto van de ruimte mee; makers hebben daar meer aan dan aan elke beschrijving.
Wat kost een urn op maat?
Bij makers die hun tarieven publiceren begint een eenvoudige sierurn bij circa €295, een kinder- of dierenurn bij circa €245 en een herinneringsdoosje bij circa €95.
Naar boven is er geen vaste grens. Wordt de urn groter, krijgt hij meerdere glazuurlagen of een complexe vorm, dan loopt het bedrag op. Hetzelfde geldt voor glas- en bronswerk, waar het gietwerk of het blazen zelf het meeste werk is.
Een herinneringsdoosje of mini-urn is een andere categorie: daar gaat maar een klein deel van de as in, bijvoorbeeld om te verdelen onder kinderen. Wilt u de as juist bij u dragen, kijk dan op onze pagina over het assieraad en de gedenkdiamant.
Vraag altijd wat er in het bedrag zit. Inscriptie, verzendkosten en een eventuele binnenurn worden lang niet altijd meegerekend. Hoe deze post zich verhoudt tot de rest van de uitvaart, ziet u op wat kost een uitvaart.
Zet het bedrag in verhouding tot wat het is. Een urn is een van de weinige dingen uit een uitvaart die blijft: de bloemen zijn na een week weg, de zaalhuur is een middag, de kaarten liggen in een doos. De urn staat er over twintig jaar nog. Families die achteraf terugkijken, noemen dit zelden als de post waarop ze hadden willen besparen. Tegelijk is er geen enkele reden om meer uit te geven dan waar u zich prettig bij voelt; een eenvoudige, goed gemaakte urn doet precies hetzelfde als een dure.
Vraag ook wat er gebeurt als u later nog iets wilt bijbestellen. Een tweede mini-urn omdat er een kleinkind bij komt, of een bijpassend doosje voor een broer die er op het moment zelf niet aan dacht. Bij een maker die uw werkstuk heeft gedocumenteerd, is dat jaren later nog mogelijk tegen een normaal tarief. Bij een eenmalig stuk zonder aantekeningen kan dat lastig worden, omdat het glazuur en de kleur niet zomaar opnieuw te treffen zijn. Stel die vraag bij de opdracht, niet als het zover is.
Welke inhoud heeft de urn nodig?
Reken op ongeveer drie tot drie en een halve liter voor een volwassene, en gebruik de vuistregel van één liter per vijfentwintig kilo lichaamsgewicht.
Volgens Uitvaart.nl blijft er gemiddeld tussen 2,5 en 3,5 kilo as over per overledene. Omgerekend is dat ongeveer drie tot drie en een halve liter voor een volwassene. Een urn die te klein is, is achteraf niet meer op te lossen zonder de as te verdelen.
Urnwinkel hanteert als vuistregel één liter inhoud per vijfentwintig kilo lichaamsgewicht van vóór het overlijden. Voor een volwassene komt dat meestal neer op een urn van 2,5 tot 4 liter. Neem in geval van twijfel de ruimere maat: te groot is geen probleem, te klein wel.
Hoeveel as er precies overblijft hangt af van lengte, gewicht en botstructuur, en ook van de kist. Meer daarover leest u op onze pagina hoeveel as blijft er over na een crematie.
Bedenk vooraf of de urn ooit de as van twee mensen moet kunnen bevatten. Veel partners spreken af dat zij uiteindelijk samen in één urn komen, en dan is de maat een heel andere: reken op ruwweg het dubbele en op een sluiting die opnieuw te openen is. Dit is het meest voorkomende punt waarop mensen achteraf spijt krijgen, omdat het bij het bestellen niet ter sprake kwam. Zeg het dus hardop bij de maker, ook als het nog jaren weg lijkt; het kost bij de opdracht niets extra en achteraf is het niet meer op te lossen.
Twijfelt u over de maat, kies dan altijd de ruimere. Een urn die iets te groot is, valt aan de buitenkant niet op en het scheelt niets aan de manier waarop hij staat. Een urn die net te klein is, betekent dat er op het moment van vullen een deel van de as overblijft, en dat is een verdrietige verrassing op een verdrietig moment. Het crematorium of de uitvaartondernemer merkt dat als eerste en zal het melden, maar dan is de urn al gemaakt en gebakken.
Geef de maker het geschatte lichaamsgewicht door, niet alleen "een volwassene". Dat is het enige getal waarmee hij de inhoud goed kan bepalen, en het scheelt u de kans dat de as er net niet in past.
Hoe lang duurt het maken van een urn?
Bij handgemaakt keramiek is ongeveer tien weken gebruikelijk, omdat het werk moet drogen en minstens twee keer de oven in gaat.
Die tien weken zijn geen wachtrij maar productietijd. Klei moet langzaam drogen, anders scheurt hij in de oven. Daarna volgt een eerste stook, dan het glazuren, dan een tweede stook. Elke stap heeft zijn eigen afkoeltijd en die is niet te versnellen.
Glas en brons kennen vergelijkbare doorlooptijden, hout vaak iets korter. Een urn uit de eigen collectie van een maker is er meestal binnen enkele werkdagen, omdat het exemplaar al bestaat en alleen de inscriptie nog moet gebeuren.
Dat betekent bijna altijd dat de urn er later is dan de as. Dat is geen probleem, maar het vraagt wel een tussenoplossing, en die bespreekt u het beste vóór u de opdracht geeft.
Vraag bij het geven van de opdracht om een indicatie van de week waarin de urn klaar is, en om bericht als die opschuift. Handwerk is niet altijd voorspelbaar: er kan iets scheuren, een glazuur kan anders uitpakken dan bedoeld en dan moet er opnieuw begonnen worden. Dat is normaal en geen reden tot zorg, maar u wilt het weten in plaats van te wachten. Een maker die uit zichzelf bericht stuurt bij een vertraging, is aan die ene gewoonte al te herkennen als iemand die vaker met nabestaanden werkt.
Houd er ook rekening mee dat er na het maken nog iets moet gebeuren: het vullen. Dat doet u niet zelf. De urn gaat naar het crematorium of naar de uitvaartondernemer, daar wordt de as overgebracht en de urn gesloten, en daarna kunt u hem ophalen of laten bezorgen. Reken op enkele werkdagen tussen het klaar zijn van de urn en het moment dat u hem thuis heeft. Vraag vooraf hoe dat bij uw crematorium loopt en of er kosten aan het vullen verbonden zijn.
Wat gebeurt er met de as terwijl de urn gemaakt wordt?
De as blijft in de standaard asbus die het crematorium meegeeft, en die kan daar bewaard blijven of mee naar huis.
Na de crematie komt de as in een gesloten asbus. Volgens artikel 59 lid 1 van de Wet op de lijkbezorging blijft die minimaal dertig dagen bewaard voordat er iets mee mag gebeuren; in die periode staat de asbus bij het crematorium. Meer daarover leest u op hoelang duurt het voor de as terug is.
Die wachtmaand werkt in uw voordeel als u een urn laat maken: een deel van de productietijd loopt er gewoon doorheen. Blijft er daarna nog tijd over, dan kan de asbus meestal tegen een kleine vergoeding bij het crematorium blijven staan.
Kiest u ervoor de asbus mee naar huis te nemen, zet hem dan op een plek waar niemand hem kan omstoten. Het is een eenvoudige bus, geen sierstuk. Wat er daarna allemaal met de as kan, staat op onze pagina over de asbestemming na crematie.
Er is een tussenvorm die veel families prettig vinden en die weinig mensen kennen. U kunt de standaard asbus tijdelijk in een eenvoudige, gekochte omhulling zetten of in een doek wikkelen, zodat er in huis iets staat dat er verzorgd uitziet zonder dat u haast hoeft te maken met de definitieve keuze. De asbus zelf is een sobere metalen of kunststof bus met een sticker erop, en juist die sticker met een registratienummer is voor sommige mensen moeilijk om dagelijks te zien.
Neem de tijd die deze periode u geeft ook echt. De eerste weken na een overlijden zijn niet het beste moment om een blijvende keuze te maken, en toch voelt het alsof alles meteen geregeld moet worden. Bij een urn hoeft dat niet: er is geen termijn die verloopt en er is geen instantie die erop wacht. Veel families merken dat ze na een maand of twee heel anders naar vorm en materiaal kijken dan in de week van de uitvaart. Dat is geen uitstel, dat is een betere beslissing.
Welk materiaal kiest u?
De plek waar de urn komt te staan bepaalt de keuze: binnen mag bijna alles, buiten moet het vorstbestendig en waterdicht zijn.
Keramiek is het meest gebruikte materiaal voor maatwerk. Het geeft de maker de meeste vrijheid in vorm en kleur en het is warm om te zien. Wilt u hem buiten zetten, vraag dan uitdrukkelijk of het glazuur en de scherf vorstbestendig zijn; dat is niet vanzelfsprekend.
Glas geeft licht en diepte en is bij uitstek geschikt voor binnen op een lichte plek. Brons en rvs zijn zwaar, weerbestendig en goed voor buiten of voor een urnenmuur. Hout is warm en persoonlijk, zeker als het uit een boom komt met een verhaal, maar is gevoelig voor vocht.
Wilt u dat de urn uiteindelijk vergaat, bijvoorbeeld voor bijzetting in de grond of voor het water, dan bestaan er biologisch afbreekbare uitvoeringen. Bespreek dat vooraf, want het is een heel ander materiaal en een heel andere maakwijze.
Kijk bij de keuze ook naar het gewicht en naar wie de urn straks moet kunnen verplaatsen. Brons en steen zijn zwaar; een urn van enkele kilo's is voor een oudere weduwe niet meer op te tillen om de kast eronder schoon te maken. Keramiek en hout zijn lichter en daardoor praktischer in huis. Staat de urn straks in een urnenmuur of op een graf, dan is gewicht juist een voordeel, omdat een zware urn niet omwaait en minder aantrekkelijk is voor iemand met verkeerde bedoelingen.
Vraag bij een urn die buiten komt te staan ook naar de sluiting en niet alleen naar het materiaal. Regenwater vindt zijn weg langs een deksel dat niet goed afsluit, en vorst doet de rest. Een goede buitenurn heeft een sluiting met een rubberring of een verlijmde afdichting, en soms een binnenurn waarin de as apart zit. Vraag ook hoe u hem schoonmaakt: sommige glazuren en patina's verdragen geen schoonmaakmiddel, en een urn die u met het verkeerde doekje behandelt, verliest zijn kleur.
Wat komt er op de urn te staan?
Meestal een naam, twee data en soms een korte zin, en dat is het onderdeel waar u het langst over doet en achteraf het minst aan kunt veranderen.
De maker vraagt u de tekst letterlijk aan te leveren, inclusief hoofdletters, spaties en leestekens. Schrijf hem uit op papier en laat iemand anders hem nalezen. Een verkeerde letter in gebakken klei of gegraveerd brons is niet te herstellen zonder het hele stuk opnieuw te maken.
Houd het kort. Een urn heeft weinig oppervlak en een lange tekst wordt klein en druk. Een naam, de data en hooguit een regel of vier zijn gebruikelijk. Wilt u meer kwijt, vraag dan of de tekst op de bodem of aan de achterkant kan.
Vraag ook wanneer de tekst definitief moet zijn. Bij keramiek gaat de inscriptie vaak vóór de eerste stook aan, dus die deadline ligt weken vóór de levering. Bij een gravure in brons of hout kan het meestal later.
Denk ook na over wat er níet op hoeft. Een urn die alleen een voornaam draagt, of alleen een symbool dat iets betekende, oogt vaak rustiger dan een urn met alle gegevens erop. De volledige naam en de data staan meestal al op de akte, op de kaart en op een eventueel gedenkteken; op de urn is minder vaak beter. Dit is een keuze waar mensen achteraf zelden spijt van krijgen, en het geeft de maker meer ruimte om de vorm te laten spreken.
Als u er niet uitkomt, vraag de maker dan om een proefopzet. Veel makers kunnen de tekst digitaal op een foto van de vorm zetten, zodat u ziet hoe groot het wordt en hoe het staat. Dat kost een dag en het voorkomt de meest voorkomende teleurstelling: een tekst die op papier goed leek en op het gebogen oppervlak van een urn te druk uitpakt. Laat die proefopzet ook aan iemand zien die er niet bij betrokken was; die ziet een fout die u over het hoofd ziet omdat u de tekst al twintig keer heeft gelezen.
Kan de as over meerdere urnen verdeeld worden?
Ja, en dat is een veelgemaakte keuze wanneer meerdere kinderen of naasten iets tastbaars willen houden.
In de praktijk laat een familie dan één hoofdurn maken met het grootste deel van de as, en daarnaast enkele mini-urnen of herinneringsdoosjes. Die kleine exemplaren beginnen bij makers die hun tarieven publiceren bij circa €95.
Bespreek de verdeling voordat de urnen gemaakt worden, want de inhoud van de hoofdurn hangt ervan af. Gaat er een halve liter naar drie kinderen, dan hoeft de hoofdurn geen vier liter meer te zijn. Zo voorkomt u dat u een te grote urn laat maken.
Het verdelen zelf gebeurt zorgvuldig en wordt doorgaans door het crematorium of de uitvaartondernemer gedaan, niet door de familie zelf aan de keukentafel. Vraag hoe zij dat doen en of er kosten aan verbonden zijn.
Er zijn juridisch geen beletselen om de as te verdelen, maar er is wel iets om vooraf over te spreken binnen de familie. Verdelen is een keuze die niet terug te draaien is, en niet iedereen voelt daar hetzelfde bij. De een vindt het een troost om iets thuis te hebben, de ander vindt dat de as bij elkaar hoort. Voer dat gesprek voordat er urnen besteld worden, niet erna. Wat er ook uitkomt: een besluit dat samen genomen is, houdt jaren later stand, en een besluit dat één iemand doordrukte niet.
Denk daarbij ook aan wat er later met de kleine urnen gebeurt. Een mini-urn bij een kind thuis is over dertig jaar een voorwerp waarvan de volgende generatie niet weet wat ze ermee moet. Sommige families kiezen daarom bewust voor één hoofdurn en voor kleine gedenkvoorwerpen zonder as, zoals een sieraad of een gegraveerd object. Ook dat is een goede oplossing; kijk voor die mogelijkheid op onze pagina over het assieraad en de gedenkdiamant.
Welke vragen stelt u aan de maker?
Zeven vragen dekken het af, en de eerste twee gaan over de twee dingen die achteraf niet meer te veranderen zijn: de inhoud en de sluiting.
Vraag naar de inhoud in liters en of die past bij het lichaamsgewicht dat u doorgeeft. Vraag daarna hoe de urn gesloten wordt en of hij later nog te openen is, bijvoorbeeld om er later as van een partner bij te doen.
Vraag vervolgens naar levertijd, prijs inclusief inscriptie en verzending, en of het materiaal geschikt is voor de plek die u in gedachten heeft. Vraag ten slotte wat er gebeurt als de urn tijdens het bakken breekt: dat komt voor bij handwerk.
Vraag ten slotte naar zijn ervaring met nabestaanden en niet alleen naar zijn werk. Een keramist die prachtige vazen maakt, is niet automatisch iemand die goed omgaat met een familie in de eerste weken na een overlijden. U wilt iemand die geduld heeft als u drie keer van gedachten verandert, die niet aandringt en die begrijpt dat een telefoontje soms op een verkeerd moment komt. Vraag of hij vaker urnen maakt en hoe dat gesprek meestal loopt; aan het antwoord hoort u genoeg.
Vraag ook of u tussentijds iets te zien krijgt. Bij veel makers kan dat: een foto van het gedraaide stuk voordat het de oven in gaat, of van het glazuur op een proefscherfje. Dat geeft rust in een periode van tien weken waarin er verder niets gebeurt, en het geeft u de kans om iets te zeggen zolang het nog kan. Na de eerste stook is de vorm definitief; wat u dan nog wilt veranderen, betekent opnieuw beginnen.
- Hoeveel liter gaat erin, en past dat bij dit lichaamsgewicht?
- Hoe wordt de urn gesloten, en is hij later te openen?
- Wat is de levertijd, en wanneer moet de inscriptie definitief zijn?
- Zitten inscriptie en verzending in de prijs?
- Is het materiaal vorstbestendig als de urn buiten komt te staan?
- Wat gebeurt er als de urn tijdens het bakken breekt?
- Kunt u later een bijpassende mini-urn maken?
Advies over een urn in uw provincie
Wij koppelen u aan een zelfstandige uitvaartondernemer die de makers in uw regio kent en het eerste contact voor u legt.
Wij werken met zelfstandige uitvaartondernemers, verspreid over Nederland en Belgisch Limburg. Zij kennen de locaties in hun eigen regio en weten wie daar goed werk levert. Op onze contactpagina ziet u per provincie welke diensten er beschikbaar zijn.
Weet u niet zeker onder welke provincie u valt? Bel 06-45100608; wij zoeken op postcode en koppelen u aan een zelfstandige uitvaartondernemer bij u in de buurt.
Vergoedt een uitvaartverzekering een urn?
Een standaard asbus zit vrijwel altijd in de crematiekosten; een urn op maat valt onder de extra's die u meestal zelf betaalt.
Bij een naturapolis zijn de vaste onderdelen gedekt en is een sierurn zelden standaard inbegrepen. Kent uw polis een vrij besteedbaar bedrag, of heeft u een kapitaalpolis, dan bepaalt u zelf of dat geld naar de urn gaat.
Kijk in uw polisvoorwaarden bij de extra's en vraag het na bij uw verzekeraar. Wilt u eerst het verschil tussen natura en kapitaal begrijpen, lees dan onze uitleg over beide vormen.
Veelgestelde vragen over een urn op maat laten maken
Bij makers die hun tarieven publiceren begint een eenvoudige sierurn bij circa €295 en een kinder- of dierenurn bij circa €245. Herinneringsdoosjes voor een klein deel van de as beginnen bij circa €95. Naar boven is er geen vaste grens: formaat, materiaal en glazuurwerk bepalen de rest.
Reken op ongeveer drie tot drie en een halve liter voor een volwassene. Volgens Uitvaart.nl blijft er gemiddeld tussen 2,5 en 3,5 kilo as over. Urnwinkel hanteert als vuistregel één liter per vijfentwintig kilo lichaamsgewicht van vóór het overlijden, wat meestal uitkomt op 2,5 tot 4 liter.
Bij handgemaakt keramiek is ongeveer tien weken gebruikelijk. Dat is productietijd, geen wachtrij: de klei moet langzaam drogen en gaat daarna minstens twee keer de oven in, met glazuren ertussen. Een exemplaar uit de eigen collectie van een maker is er meestal binnen enkele werkdagen.
De as blijft in de gesloten asbus van het crematorium. Volgens artikel 59 lid 1 van de Wet op de lijkbezorging blijft die minimaal dertig dagen bewaard, dus een deel van de productietijd loopt daar doorheen. Daarna kan de asbus meestal tegen een kleine vergoeding blijven staan.
Brons, rvs en vorstbestendig keramiek. Vraag bij keramiek uitdrukkelijk of zowel de scherf als het glazuur vorstbestendig is, want dat is niet vanzelfsprekend. Glas en hout zijn beter binnen: glas is gevoelig voor omvallen en hout voor vocht. Bespreek vooraf waar de urn komt te staan.
Ja, en dat gebeurt vaak als meerdere kinderen iets tastbaars willen houden. Meestal komt er dan één hoofdurn met het grootste deel en daarnaast enkele mini-urnen. Bespreek de verdeling voordat de urnen gemaakt worden, want de benodigde inhoud van de hoofdurn hangt ervan af.
Doorgaans het crematorium of de uitvaartondernemer, niet de familie zelf. Het gebeurt zorgvuldig en met de juiste hulpmiddelen. Vraag vooraf hoe zij dat doen, of er kosten aan verbonden zijn en op welk moment het gebeurt, zodat u de kleine urnen op tijd kunt laten maken.
Dat hangt van de sluiting af en het is een vraag die u vóór het maken moet stellen. Wilt u er later de as van een partner bij kunnen doen, dan is een schroefdeksel of een verlijmde sluiting die opnieuw te openen is noodzakelijk. Een definitief verlijmde urn kan dat niet.
Bij de meeste makers wel. Een schets, een foto van een vorm die u mooi vindt of een kleur die iets betekende is meestal genoeg om mee te beginnen. De maker vertelt u daarna wat technisch kan: niet elke vorm houdt stand in de oven en niet elke kleur is haalbaar.
Dat komt voor bij handwerk en is niet altijd te voorkomen. Vraag daarom vooraf hoe de maker daarmee omgaat: maakt hij kosteloos een nieuw exemplaar, en wat betekent dat voor de levertijd. Het is een ongemakkelijke vraag om te stellen en precies daarom belangrijk.
Vaak wel. Hout uit een boom uit de tuin, een klein voorwerp dat in het glas wordt meegegoten of een glazuur in een kleur die iets betekende. Bespreek het vroeg, want het bepaalt de maakwijze en de levertijd, en soms is er een monster nodig.
Nee, dat hoeft niet. De as gaat eerst in de standaard asbus die het crematorium meegeeft en die is er altijd. U heeft dus rustig de tijd om te kiezen. Wilt u een urn op maat, dan is het wel verstandig om binnen de eerste weken de opdracht te geven.
Een uitvaartondernemer vinden die u hierbij verder helpt?
Bel 06-45100608 en wij zoeken een zelfstandige uitvaartondernemer bij u in de buurt die u over een urn op maat kan adviseren.
Wij vragen uw situatie uit en koppelen u aan een ondernemer; hij overlegt daarna zelf met u over maat, materiaal en het contact met een maker. Wij zijn dag en nacht bereikbaar.
