As ophalen na crematie: wettelijke termijn van 1 maand (30 dagen)
Wettelijke waarheid: as blijft minimaal 30 dagen bewaard
Volgens artikel 59 lid 1 van de Wet op de lijkbezorging draagt de houder van het crematorium zorg voor de bewaring van de asbus gedurende minimaal een maand na het bergen van de as. Dit is een verplichte wachttijd, geen richtlijn. De as wordt in een beveiligde nis bewaard en is tijdens deze periode niet toegankelijk voor nabestaanden.
Waarom deze wettelijke bescherming belangrijk is:
- Bedenktijd voor nabestaanden: Rustig overleggen over de bestemming van de as voorkomt haastige beslissingen in een emotionele periode.
- Justitiële zekerheid: As blijft beschikbaar voor eventueel strafrechtelijk onderzoek bij verdenking van onnatuurlijke dood.
- Familieharmonie: De termijn geeft ruimte voor overleg tussen familieleden over verschillende wensen rond de as.
- Praktische planning: Nabestaanden kunnen uitstrooiing, bijzetting of andere rituelen zorgvuldig voorbereiden.
Waarom moet de as minimaal 1 maand bewaard blijven?
Bescherming van nabestaanden
- Emotionele ruimte: Rouw verwerken vraagt tijd, geen haastige beslissingen over asbestemming
- Familieoverleg: Verschillende wensen binnen families kunnen in alle rust worden besproken
- Voorbereidingstijd: Rituele handelingen zoals uitstrooiing op zee vergen planning en vergunningen
- Financiële afweging: Kosten voor urnen, bijzetting of uitstrooiing kunnen worden overwogen
Juridische en veiligheidsredenen
- Justitieel onderzoek: As bevat mogelijk sporen van gif of DNA bij verdenking onnatuurlijke dood
- Identificatiezekerheid: Dubbele controle van procedures en administratie
- Voorkomen misverstanden: Geen toegang tot nis tijdens deze periode voorkomt incidenten
- Wettelijke naleving: Crematoria moeten voldoen aan strikte kwaliteitseisen
Empathische tip: Deze wachttijd kan als lang voelen wanneer u uw dierbare wilt 'terughalen'. Maar zie het als een beschermende periode waarin u, zonder tijdsdruk, kunt nadenken over wat werkelijk passend is. Vraag bij de crematie-aanvraag naar de verwachte ophaaldatum (meestal precies 30 dagen na crematie) en plan hier eventuele rituelen op.
Het volledige proces: van crematie tot as ophalen
Crematie en verwerking
De crematie zelf duurt 1,5-2 uur. Daarna volgen afkoeling, verzamelen van crematieresten en eventuele navering (verwijderen metaaldeeltjes). De as wordt gewogen en in een asbus gedaan.
Direct na de crematie moet de oven 4-8 uur afkoelen. Daarna worden de botfragmenten verzameld en door een magnetische separator gehaald om metaal te verwijderen. Het resterende materiaal wordt fijngemalen tot de as die uiteindelijk in de asbus komt. Dit hele proces vindt plaats op de dag van de crematie of de dag erna.
Bewaring in de wettelijke termijn
De asbus wordt in een speciale, beveiligde nis geplaatst. Gedurende minimaal 30 dagen blijft de as hier volgens de wet bewaard. Tijdens deze periode is de as niet toegankelijk.
Elke asbus krijgt een uniek identificatienummer en wordt geregistreerd. De nissen zijn temperatuur-gecontroleerd en beveiligd tegen onbevoegd toegang. Het crematorium houdt een strikte administratie bij waarin staat wanneer de as beschikbaar komt voor overdracht. Deze procedure waarborgt dat er geen verwisseling kan plaatsvinden.
Bericht van beschikbaarheid
Na de wettelijke termijn van 30 dagen ontvangt u bericht van het crematorium (of via uw uitvaartverzorger) dat de as kan worden opgehaald. Dit is meestal per brief of e-mail.
Neem bij geen bericht contact op met het crematorium. Soms raakt post zoek of zijn gegevens niet correct geregistreerd. Het crematorium kan u de exacte ophaaldatum bevestigen. Houd er rekening mee dat de termijn altijd minimaal 30 dagen is na het bergen van de as, wat meestal 1-2 dagen na de crematie plaatsvindt.
As ophalen: wie en hoe?
Alleen de rechthebbende (opdrachtgever crematie) of een schriftelijk gemachtigde kan de as ophalen. Legitimatie is verplicht. U ontvangt een asverklaring en eventueel een identificatiesteentje.
Neem altijd uw legitimatiebewijs mee. Bent u niet de opdrachtgever maar wel gemachtigd? Neem dan ook de schriftelijke machtiging mee (ondertekend door de opdrachtgever) en een kopie van diens legitimatie. Het crematorium mag zonder deze documenten de as niet overdragen.
Wat u ontvangt bij overdracht
U ontvangt: de asbus (meestal in een standaard verpakking tenzij anders afgesproken), een asverklaring/certificaat met uniek nummer, en soms een vuursteentje als extra identificatie.
Ontheffing aanvragen: kan de as eerder worden opgehaald?
Wanneer kan er een uitzondering worden gemaakt?
Volgens artikel 59 lid 4 van de Wet op de lijkbezorging kan de officier van justitie in bijzondere gevallen ontheffing verlenen van de bewaartermijn. Dit is géén standaardprocedure en wordt alleen toegekend bij dringende redenen.
Geldige redenen voor ontheffing
- Repatriëring: As moet naar het buitenland worden vervoerd voor begrafenis/crematie
- Religieuze redenen: Bepaalde religies vereisen snellere afhandeling
- Medische noodzaak: Dringende gezondheidsredenen van nabestaanden
- Bijzondere omstandigheden: Overmacht situaties die officier overtuigen
Procedure voor aanvraag
- Aanvrager: Nabestaande (niet het crematorium)
- Waar: Officier van justitie in arrondissement waar overlijdensakte is ingeschreven
- Hoe: Schriftelijk verzoek met motivatie, gegevens overledene en crematie
- Kosten: Soms administratiekosten, geen garantie op toekenning
Belangrijk: Een crematorium kan geen ontheffing voor u aanvragen. Dit moet u zelf doen bij het Openbaar Ministerie. De procedure kan enkele dagen tot weken duren. Vraag bij twijfel altijd eerst advies bij een jurist of bij ons via een adviesgesprek.
Wat kunt u doen met de as na ophalen?
Legale bestemmingen voor as
- Thuis bewaren: Geen wettelijke limiet, bewaar droog en vorstvrij
- Uitstrooien op zee: Vergunning nodig via Rijkswaterstaat of gespecialiseerde uitstrooiingsdienst
- Uitstrooien op land: Alleen met toestemming grondeigenaar, natuurgebieden hebben eigen regels
- Bijzetten: In urnengraf, columbarium (urnenmuur) of grafkelder
Creatieve en persoonlijke opties
- Verdelen: As over meerdere urnen of kleine sieraden (askistjes, hangers)
- Begraven: As in biologisch afbreekbare urn in eigen tuin (met toestemming gemeente)
- Diamant laten maken: Technisch mogelijk maar kostbaar en tijdrovend proces
- Mengen met aarde: Voor herinneringsboom of -struik in eigen tuin
Documenten bewaren: Bewaar de asverklaring altijd goed! Dit officiële document is nodig voor uitstrooiing op zee, vervoer naar het buitenland, of bijzetting op een begraafplaats. Zonder asverklaring kunnen er problemen ontstaan bij officiële handelingen met de as.
Emotioneel advies: Neem de tijd om te beslissen. U hoeft niet meteen na het ophalen te bepalen wat u met de as doet. Sommige mensen bewaren de as jaren thuis voordat ze besluiten tot uitstrooiing of bijzetting. Doe wat goed voelt voor u en uw gezin.
Veelgestelde vragen over as na crematie
De wet spreekt over "een maand", wat in juridische zin wordt uitgelegd als 30 dagen. De termijn begint te lopen vanaf het moment dat de as is geborgen (meestal 1-2 dagen na crematie). In de praktijk betekent dit dat u de as meestal kunt ophalen rond 32-33 dagen na de crematiedatum. Feestdagen en weekenden tellen gewoon mee in deze termijn.
Het crematorium blijft de as doorgaans nog enige tijd bewaren (vaak enkele maanden) en zal contact met u opnemen. Als de as na lange tijd niet wordt opgehaald, kan het crematorium volgens zijn algemene voorwaarden overgaan tot anonieme bijzetting of uitstrooiing. Meestal worden hier kosten voor in rekening gebracht. Het is daarom verstandig tijdig contact op te nemen als u de as (nog) niet kunt ophalen.
Nee, het per post verzenden van as is in Nederland niet toegestaan. As moet persoonlijk worden overgedragen aan de rechthebbende of diens gemachtigde. Dit vanwege de wettelijke identificatieplicht en het respectvolle karakter van de overdracht. Sommige gespecialiseerde diensten bieden begeleid transport aan, maar dit gebeurt altijd persoonlijk en met de juiste documentatie.
Meestal niet. De bewaarruimtes (nissen) zijn om veiligheids- en privacyredenen niet toegankelijk voor publiek. Sommige crematoria bieden wel de mogelijkheid om een herinneringsplek in te richten of hebben een gedenkruimte waar u kunt verblijven. Vraag bij het crematorium naar de mogelijkheden. Meer informatie over persoonlijke rituelen vindt u op onze pagina over uitvaartweetjes en verhalen.
De wettelijke bewaartermijn van 1 maand is meestal inbegrepen in de crematiekosten. Als u de as langer dan deze termijn bij het crematorium laat staan, kunnen er bewaarkosten in rekening worden gebracht (variërend van €5-€20 per maand). Het ophalen zelf is gratis, tenzij u specifieke aanvullende diensten afneemt zoals een speciale urn of bezorging aan huis. Bereken altijd vooraf de totale kosten met onze uitvaartkosten calculator.
Ja, maar dit vereist voorbereiding. U heeft de asverklaring nodig en moet voldoen aan de importregels van het land van bestemming. Sommige landen eisen een verklaring van de ambassade, andere een extra sterilisatiecertificaat. Begin tijdig met de voorbereidingen (4-6 weken van tevoren). Voor repatriëring naar het buitenland kunt u soms ontheffing van de 1-maand termijn aanvragen.
Meer informatie en ondersteuning
Wij helpen u met juridische vragen en emotionele ondersteuning
De wettelijke procedures rond as kunnen complex aanvoelen. Onze experts begrijpen zowel de juridische kant als de emotionele impact op nabestaanden. We geven duidelijk advies op maat.
Handige informatie over crematie en as:
Ondersteuning bij rouw en afscheid:
Onthoud: De wettelijke termijn van 1 maand is bedoeld als bescherming, niet als belemmering. Het geeft u de ruimte om op adem te komen, na te denken, en een weloverwogen beslissing te nemen over de laatste rustplaats van uw dierbare. Er is geen haast - elk afscheid is uniek en verdient zijn eigen tijd.
Vragen over de wettelijke termijn of emotionele ondersteuning nodig?
Onze adviseurs hebben jarenlange ervaring met de Wet op de lijkbezorging en begrijpen de emotionele impact op nabestaanden. We geven u graag helder en empathisch advies over uw rechten, plichten en mogelijkheden.