Wat vraagt de wet bij een doodgeboren kind?
De grens ligt bij 24 weken zwangerschap; daarboven gelden verplichtingen, daaronder niet.
Vanaf 24 weken zwangerschap valt een levenloos geboren kind onder de Wet op de lijkbezorging: er volgt aangifte, en het kind wordt begraven of gecremeerd binnen dezelfde termijn die voor volwassenen geldt. Onder de 24 weken geldt die wet niet; begraven of cremeren mag wel, maar het hoeft niet, en u heeft daarvoor geen verlof van de gemeente nodig — een verklaring van de arts volstaat. Eén uitzondering: een kind dat vóór 24 weken lévend wordt geboren en langer dan 24 uur leeft, valt wél onder de wet. Registreren kan altijd, ongeacht de zwangerschapsduur en ook jaren later, bij uw eigen gemeente. En verder is er meer ruimte dan ouders denken: uw kind kan thuis blijven, en de vorm van het afscheid kiest u zelf.
Ook gezocht als: doodgeboren kindje begraven, uitvaart baby regels, levenloos geboren 24 weken wet, afscheid nemen van een overleden baby, kindje registreren burgerlijke stand.
In het kort
- Vanaf 24 weken: aangifte en begraven of cremeren zijn verplicht
- Onder 24 weken: geen verplichting, geen verlof van de gemeente nodig
- Uitzondering: levend geboren en langer dan 24 uur geleefd
- Registratie: kan altijd, ook met terugwerkende kracht
- Thuis blijven: met koeling of de watermethode
- Tarief: sterk verlaagd voor kinderen, maar zelden kosteloos
Wat er verandert bij 24 weken
Eén getal bepaalt of er verplichtingen zijn of alleen keuzes.
De Wet op de lijkbezorging trekt de lijn bij een zwangerschapsduur van 24 weken. Wordt uw kind na die termijn levenloos geboren, dan geldt de wet volledig: er wordt aangifte gedaan en het kind wordt begraven of gecremeerd, binnen dezelfde termijn die ook voor volwassenen geldt. Dat klinkt streng, maar het betekent in de praktijk vooral dat de gewone route van een uitvaart wordt gevolgd, met alle ruimte die daarbij hoort. Onder de 24 weken geldt de wet niet. Dan bepaalt u zelf wat er gebeurt: begraven of cremeren mag, maar er is geen verplichting, en er is ook geen verlof van de gemeente nodig — een verklaring van de arts is voldoende, en die vraagt de beheerder van de begraafplaats of het crematorium op. Op één punt keert de wet terug ongeacht de duur: een kind dat levend geboren wordt en langer dan 24 uur leeft, valt altijd onder de Wet op de lijkbezorging.
| Situatie | Geldt de Wet op de lijkbezorging? | Wat dat betekent |
|---|---|---|
| Levenloos geboren vanaf 24 weken | Ja | Aangifte; begraven of cremeren binnen de gewone termijn |
| Levenloos geboren onder 24 weken | Nee | U beslist zelf; geen verlof van de gemeente nodig |
| Levend geboren, langer dan 24 uur geleefd | Ja | Ook onder 24 weken gelden dan de verplichtingen |
| Levend geboren onder 24 weken, binnen een dag overleden | Nee | Zelfde ruimte als bij levenloos geboren onder 24 weken |
Uw kind laten opnemen bij de burgerlijke stand
Dit kan altijd — ook als het jaren geleden is.
Ouders van een levenloos geboren kind kunnen dat kind laten registreren, en die mogelijkheid staat los van de zwangerschapsduur. Er geldt geen termijn: ook wie dit dertig jaar later alsnog wil, kan het aanvragen. U doet het verzoek bij de gemeente waar u woont, en u doet het alleen voor uzelf; uw partner vraagt het apart aan als hij of zij dat wil. Er is eerst een akte van geboorte nodig uit de gemeente waar het kind geboren is; de ambtenaar legt uit hoe dat loopt. Alleen de ambtenaar van de burgerlijke stand kan de registratie zien, andere instanties niet, en uzelf ziet hem terug via MijnOverheid. Voor veel ouders zit de betekenis niet in wat de registratie juridisch doet, maar in het feit dat hun kind ergens officieel staat opgeschreven met een naam.
Vijf stappen na het overlijden van uw kind
Vijf stappen, en de eerste is vragen wat er in uw situatie geldt.
- 1
Vraag wat de wet in uw situatie zegt
De grens van 24 weken bepaalt of er verplichtingen gelden.
- 2
Neem de tijd voor het afscheid
Uw kind kan thuis blijven; haast is zelden nodig.
- 3
Vraag naar koeling of de watermethode
Overleg met de verloskundige of ondernemer wat bij uw kind past.
- 4
Denk aan beelden en herinneringen
Foto's, handafdrukken of een haarlokje kunnen later veel betekenen.
- 5
Kies pas daarna de vorm
Begraven of cremeren; die keuze mag rustig later komen.
Koeling en de watermethode
Bijna elk kind kan mee naar huis; dat weten ouders vaak niet.
Veel ouders gaan ervan uit dat hun kind in het ziekenhuis moet blijven, en dat is bijna nooit zo. Naast gewone koeling wordt bij baby's de watermethode gebruikt: het kind ligt in koud kraanwater, neemt daarin vanzelf een foetushouding aan en lijkt te zweven. De huid wordt er lichter en voller van, en bij oudere baby's krijgt die weer wat kleur. Het kind mag er gewoon uit om vast te houden, en gaat daarna terug. Ververs het water dagelijks en houd het koud met koeling of ijs. De methode werkt bij elke zwangerschapsduur en juist ook bij een heel vroeg geboren kindje met een kwetsbare huid. Is er een obductie geweest, dan wordt de watermethode afgeraden; overleg dan met de verloskundige of de uitvaartondernemer over een andere manier. Wat u ook kiest, laat u erin begeleiden — dit is niet iets wat u alleen hoeft uit te zoeken.
Tarieven bij een kinderuitvaart
Sterk verlaagd, maar reken niet op kosteloos.
Crematoria en begraafplaatsen hanteren voor kinderen doorgaans een sterk verlaagd tarief, en dat scheelt aanzienlijk met een uitvaart voor een volwassene. Tegelijk circuleert er een hardnekkig misverstand: dat het voor kinderen helemaal gratis zou zijn. Dat is het vrijwel nergens, en wie daarvan uitgaat komt voor een onaangename verrassing te staan op een moment dat u dat het minst kunt gebruiken. Wij noemen hier geen bedragen, omdat de tarieven per locatie verschillen en niet van ons zijn. Vraag ze rechtstreeks op bij het crematorium of de begraafplaats, en laat de uitvaartondernemer een schriftelijke opgave maken van alle posten voordat u opdracht geeft. Bij kleine kinderen valt bovendien op dat sommige onderdelen wegvallen of veel kleiner zijn, en andere juist maatwerk vragen; vraag daarom om een opsomming per post en niet om één totaalbedrag.
Wat uw werkgever moet toestaan
Calamiteitenverlof staat in de wet; rouwverlof daarna niet.
Artikel 4:1 van de Wet arbeid en zorg geeft recht op calamiteitenverlof met behoud van loon voor een korte, naar billijkheid te berekenen tijd, en noemt daarbij uitdrukkelijk het overlijden en de uitvaart van bloedverwanten in de rechte lijn. Een eigen kind valt daaronder. Dat verlof is dus geen gunst van uw werkgever maar een recht, en u hoeft er geen uitgebreide onderbouwing voor te geven. Wat er daarna komt, ligt anders: rouwverlof na de uitvaart staat niet in de wet en is een afspraak in de cao of met uw werkgever. Vraag daarom vroeg wat uw cao hierover zegt, ook als u er nu nog niet over na kunt denken; een collega of iemand van personeelszaken kan dat voor u opzoeken. En bedenk dat teruggaan naar werk zelden in één keer lukt; afspraken over opbouwen zijn gebruikelijker dan mensen denken.
Wat u hier wel en niet vindt
De wet en de praktische keuzes; niet de rouw zelf.
Deze pagina gaat over wat er geregeld moet worden en wat er mag: de grens van 24 weken, de registratie, het thuis houden van uw kind, de tarieven en het verlof. Wat hier bewust niet staat, zijn troostwoorden en fasen van rouw. Die zijn er wel, maar op andere plekken, en ze horen niet vermengd te raken met een uitleg waar u op dit moment iets aan moet hebben. Gaat het om een verlies vroeg in de zwangerschap, dan sluit de pagina over een sterrenkindje beter aan. Is uw kind ouder overleden, kijk dan bij de pagina over wat te doen bij het overlijden van een kind. En loopt u vast in het rouwen zelf, dan is een rouwbegeleider of uw huisarts het juiste adres.
Hoe zit het met een uitvaartverzekering?
Kinderen zijn vaak meeverzekerd, maar niet altijd en niet vanaf dag één.
Veel polissen verzekeren kinderen kosteloos mee op de polis van een ouder, maar de voorwaarden verschillen sterk en er zitten vaak wachttijden en leeftijdsgrenzen aan. Juist bij een pasgeboren of doodgeboren kind is dat het punt waar het misgaat. Zoek daarom op wat er in uw polisvoorwaarden staat over meeverzekerde kinderen en vanaf welk moment die dekking ingaat, of laat iemand dat voor u nakijken. Loopt er een polis van een grootouder waarop het kind vermeld staat, dan telt die ook mee. Wij geven zelf geen financieel of verzekeringsadvies; voor advies over een polis kunt u terecht bij een AFM-geregistreerd adviseur.
Veelgestelde vragen over de uitvaart van een baby
De vragen die ouders in deze dagen het vaakst stellen.
Vanaf 24 weken. Een kind dat na een zwangerschap van ten minste 24 weken levenloos wordt geboren, valt onder de Wet op de lijkbezorging: er volgt aangifte en het kind wordt begraven of gecremeerd, binnen de gewone termijn. Onder die grens gelden die verplichtingen niet.
Dan geldt de Wet op de lijkbezorging niet en beslist u zelf. Begraven of cremeren mag, maar hoeft niet; u heeft daarvoor geen verlof van de gemeente nodig, een verklaring van de arts volstaat. Het ziekenhuis kan het ook opnemen in de eigen procedure.
Ja. Een kind dat vóór 24 weken levend wordt geboren en langer dan 24 uur leeft, valt wél onder de Wet op de lijkbezorging. Dan gelden dus de aangifte en de gewone verplichtingen rond begraven of cremeren, ongeacht hoe kort de zwangerschap duurde.
Ja, en dat kan altijd, ongeacht de zwangerschapsduur en ongeacht hoe lang geleden het was. U vraagt de registratie aan bij uw woongemeente, alleen voor uzelf en niet namens uw partner. Er is eerst een akte van geboorte nodig uit de gemeente waar het kind geboren is.
Alleen de ambtenaar van de burgerlijke stand; andere instanties krijgen die gegevens niet te zien. Zelf ziet u de registratie terug via MijnOverheid. Voor veel ouders is het vooral van betekenis dat het kind ergens officieel staat, en niet zozeer wat anderen ermee kunnen.
Bij het overlijden van iemand onder de achttien overlegt de behandelend arts altijd eerst met een gemeentelijk lijkschouwer voordat de verklaring van overlijden volgt. Dat is een vaste stap en betekent niet dat er twijfel is over de oorzaak. Een kind onder 24 weken dat binnen een dag overlijdt valt erbuiten.
Valt uw kind onder de wet, dan geldt dezelfde termijn als bij volwassenen en is er dus enkele dagen ruimte. Onder de 24 weken bepaalt u het tempo zelf. Neem in beide gevallen de tijd die u nodig heeft; haasten levert bijna altijd spijt op.
Dat kan bijna altijd, en veel ouders kiezen ervoor. Naast koeling wordt de watermethode gebruikt: het kind ligt in koud kraanwater, neemt een foetushouding aan en de huid blijft langer mooi. Het kind mag er gewoon uit om vast te houden.
Ja, juist ook bij een heel vroege zwangerschap en bij een kwetsbare huid. Ververs het water dagelijks en houd het koud, met koeling of ijs. Na een obductie wordt de methode afgeraden; overleg dan met de verloskundige of de uitvaartondernemer over een andere manier.
Ja, en er bestaan fotografen die dat kosteloos doen. Stichting Make a Memory fotografeert ernstig zieke, terminale en overleden kinderen vanaf achttien weken zwangerschap tot achttien jaar. Veel ouders die twijfelden zijn achteraf blij dat er beelden zijn; teruggeven kan niet meer.
Crematoria en begraafplaatsen kennen voor kinderen doorgaans een sterk verlaagd tarief. Kosteloos is het echter zelden tot nooit; ga daar dus niet van uit. Vraag de tarieven op bij de locatie zelf en laat de uitvaartondernemer een schriftelijke opgave maken van alle posten.
Ja. Artikel 4:1 van de Wet arbeid en zorg geeft calamiteitenverlof met behoud van loon voor een korte, naar billijkheid te berekenen tijd, en noemt het overlijden en de uitvaart van een eigen kind expliciet. Rouwverlof daarna staat niet in de wet; dat is een cao-afspraak.
Gerelateerde onderwerpen
Deze pagina's sluiten het dichtst aan bij uw situatie.
