Wat komt er kijken bij een grafmonument?
Een grafmonument is geen losse aankoop: de begraafplaats stelt de regels, de grond bepaalt het moment van plaatsen en de rechthebbende van het graf beslist en onderhoudt.
Een grafmonument mag pas geplaatst worden als de beheerder van de begraafplaats daarvoor toestemming geeft; die eisen staan in de beheerverordening of het reglement, en veel gemeenten vragen leges voor de aanvraag. Er is geen landelijk tarief, maar het marktbeeld is duidelijk: een eenvoudige steen begint vanaf circa €1.000, gangbaar is €2.000 tot €4.000 en maatwerk loopt op tot €5.000 of meer. In die bedragen zitten meestal het model, de betonplaat en de plaatsing, maar niet de belettering en niet de leges van de begraafplaats. Omdat de grond na een begrafenis inklinkt, wordt een zwaar monument meestal pas drie tot zes maanden later geplaatst en soms pas na ongeveer een jaar. Bij een particulier graf beslist de rechthebbende over het monument en is diezelfde persoon verantwoordelijk voor het onderhoud. Loopt het grafrecht af zonder verlenging, dan wordt het monument verwijderd — tenzij u vooraf aangeeft dat u de steen wilt ophalen.
Ook gezocht als: grafsteen, grafmonument, grafzerk, gedenkteken, grafbedekking, grafteken, liggende of staande steen, urnenmonument.
In het kort
- Toestemming: altijd nodig van de beheerder van de begraafplaats, meestal met leges
- Moment van plaatsen: na de zettingsperiode, doorgaans drie tot zes maanden, soms een jaar
- Wie beslist: de rechthebbende van het particuliere graf; bij een algemeen graf bepaalt de begraafplaats
- Onderhoud: voor rekening van de rechthebbende, niet van de begraafplaats
- Einde grafrecht: het monument wordt verwijderd; vraag vooraf of u het mag meenemen
- Prijs: vanaf circa €1.000 voor een eenvoudige steen, gangbaar €2.000 – €4.000; belettering en leges komen er meestal nog bij
Wat kost een grafmonument?
Een eenvoudige steen begint vanaf circa €1.000 en gangbaar is €2.000 tot €4.000; de prijs is de optelsom van vorm, steensoort, belettering, fundering, plaatsing en de leges van de begraafplaats.
Zoekt u op «wat kost een grafsteen», dan komt u vrijwel uitsluitend uit bij bedrijven die stenen verkopen. Hun vanaf-prijs slaat bijna altijd op een eenvoudige uitvoering zonder belettering. Wij verkopen zelf geen monumenten en hebben dus geen belang bij een bepaalde uitvoering; hieronder staan de prijsklassen zoals ze bij vier leveranciers met een openbare prijslijst daadwerkelijk gelden, en daarna alle posten die erbij komen.
| Uitvoering | Indicatie | Waar u aan moet denken |
|---|---|---|
| Sober gedenkteken of ruwe zwerfkei | vanaf circa €1.000 | De soberste vorm; op veel begraafplaatsen toegestaan, op een natuurbegraafplaats vaak de enige toegestane vorm |
| Eenvoudig compleet monument | vanaf circa €1.950 | Standaardafmetingen en basis natuursteen, meestal inclusief betonplaat en plaatsing |
| Gangbaar monument | €2.000 – €4.000 | De meest gekozen klasse; meer vrijheid in formaat, steensoort en afwerking |
| Maatwerk of bijzondere materialen | €5.000 of meer | Eigen ontwerp, glas, cortenstaal of rvs; die materialen beginnen doorgaans rond €2.450 |
| Dubbel graf of familiegraf | vanaf circa €2.550 | Groter monument; vraag meteen wat het later bijschrijven van een naam kost |
| Kindermonument | vanaf circa €1.350 | Kleinere afmetingen; veel steenhouwers maken hier maatwerk van tegen een aangepast tarief |
Welke posten bepalen de prijs
| Post | Wat het is | Wie stelt het vast |
|---|---|---|
| Vorm | Liggende steen, staand monument, sober gedenkteken of een combinatie | U, binnen de regels van de begraafplaats |
| Steensoort | Graniet, hardsteen of een andere natuursteen; kleur en afwerking wegen mee | U, samen met de steenhouwer |
| Belettering | Aantal letters, techniek en eventueel verguldsel of een afbeelding | U, samen met de steenhouwer |
| Fundering | Betonnen plaat of palen tegen verzakking, afhankelijk van de grondsoort | Steenhouwer, na inspectie ter plaatse |
| Plaatsing en transport | Het brengen en stellen van de steen op de begraafplaats | Steenhouwer |
| Leges of plaatsingsrecht | Vergoeding voor de toestemming van de begraafplaats | Gemeente of houder van de begraafplaats |
| Onderhoud | Reinigen, bijwerken van letters, herstel na verzakking | U als rechthebbende |
| Later bijschrijven | Een tweede naam toevoegen, soms met tijdelijke verwijdering van de steen | Steenhouwer plus nieuwe toestemming |
Wat er naast het monument al vastligt
Het monument komt bovenop het graf zelf. In een volledig verzorgde begrafenis van €9.000 tot €12.000 zit het grafrecht met de begraafkosten voor circa €1.200 tot €4.000; de rest bestaat uit begeleiding, kist, ceremonie en vervoer. Kiest u voor een natuurbegraafplaats, dan betaalt u het grafrecht eenmalig en meestal voor onbepaalde tijd: €2.000 tot €7.000 voor één persoon. Wilt u zien hoe de hele opbouw eruitziet, van de soberste vorm tot een volledig verzorgde begrafenis, bekijk dan de voorbeelden van uitvaartkosten.
Wie beslist over het monument?
Bij een particulier graf beslist de rechthebbende; bij een algemeen graf bepaalt de begraafplaats wat er mogelijk is, en dat verschil bepaalt uw hele keuzeruimte.
Particulier graf
U koopt het uitsluitend recht op een graf voor een bepaalde periode. De rechthebbende bepaalt wie er begraven wordt, hoe het monument eruitziet en of het grafrecht verlengd wordt. Formeel heeft één persoon dus de zeggenschap, ook als de familie groot is.
Algemeen graf
De begraafplaats deelt het graf in en bepaalt wie erin komt te liggen. Er is geen rechthebbende, en de mogelijkheden voor een eigen monument zijn beperkt: vaak alleen een kleine plaquette of een gezamenlijk gedenkteken. Vraag dit vooraf na bij de beheerder.
Ligt er een sterke wens van de overledene, leg die dan schriftelijk vast bij de andere nabestaanden. Wilt u zulke wensen vooraf voor uzelf regelen, dan kan dat via uw laatste wensen of via een testament.
Toestemming, leges en de regels voor grafbedekking
Elke begraafplaats heeft eigen regels voor afmetingen, materialen en beplanting, en het plaatsen van een monument vraagt schriftelijke toestemming van de beheerder.
Gemeentelijke begraafplaatsen leggen hun regels vast in een beheerverordening met nadere regels voor grafbedekking. Bijzondere begraafplaatsen — kerkelijk, particulier of een natuurbegraafplaats — hebben een eigen reglement. In beide gevallen geldt hetzelfde principe: eerst toestemming, dan plaatsen. Ook het later toevoegen van een naam valt daaronder.
- Maximale afmetingen en hoogte van het monument, per grafsoort verschillend
- Toegestane materialen en afwerkingen, soms met beperkingen op kleur of glans
- Regels voor beplanting, losse voorwerpen, lantaarns en fotolijstjes
- Eisen aan de fundering, afhankelijk van de grondsoort ter plaatse
- De aanvraagprocedure en de leges die de beheerder daarvoor rekent
- Regels voor het tijdelijk verwijderen van de steen bij bijschrijven of onderhoud
Wanneer kan het monument geplaatst worden?
De grond zakt na een begrafenis het sterkst in de eerste maanden, en daarom wordt een zwaar monument doorgaans pas drie tot zes maanden later geplaatst.
Direct na een begrafenis is de grond nog los. Een zware steen die te vroeg wordt geplaatst, zakt mee en komt scheef te staan. Op zandgrond is de wachttijd korter dan op klei- of veengrond, en sommige begraafplaatsen houden een termijn van ongeveer een jaar aan. De beheerder van de begraafplaats bepaalt wat daar geldt; de steenhouwer beoordeelt of er een zwaardere fundering nodig is.
De tussenperiode
Veel families plaatsen tijdelijk een houten kruis, een naambordje of een eenvoudige plaat. Dat mag vrijwel overal en geeft ruimte om rustig te kiezen.
Fundering
Bij een slappe ondergrond komen er palen of een betonplaat onder het monument. Vraag of dit in de offerte zit; het is een van de posten die er vaak buiten valt.
Nazakken
Ook een goed geplaatst monument kan later nog iets zakken. Spreek vooraf af wie herstel betaalt en hoe lang de steenhouwer daarvoor instaat.
Onderhoud, verwaarlozing en het einde van het grafrecht
Het onderhoud van de steen is voor de rechthebbende; bij ernstige verwaarlozing of bij het aflopen van het grafrecht kan het monument worden verwijderd.
De begraafplaats onderhoudt de paden, het groen en de algemene voorzieningen. Uw monument valt daar niet onder. Raakt een steen ernstig verwaarloosd, dan kan de beheerder de rechthebbende aanschrijven en uiteindelijk het grafrecht laten vervallen. Bij een aflopend grafrecht krijgt de rechthebbende doorgaans ruim van tevoren bericht met de vraag of hij wil verlengen.
- Verlengt u niet, dan wordt het monument verwijderd bij het ruimen van het graf
- Op veel begraafplaatsen mag u de steen zelf ophalen als u dat op tijd meldt
- Sommige beheerders rekenen kosten voor het verwijderen of afvoeren van het monument
- Houd het adres van de rechthebbende actueel: de aanschrijving gaat naar het laatst bekende adres
Wilt u weten hoe grafrust en eeuwigdurende grafrechten precies werken, lees dan verder over eeuwig begraven in Nederland.
Liggend, staand, natuursteen of een urnenmonument
De vorm bepaalt niet alleen het beeld maar ook de kosten en het onderhoud: liggend werk is soberder en makkelijker schoon te houden, staand werk biedt meer ruimte voor tekst.
Liggende steen of zerk
Een liggende plaat over het graf of een kleiner liggend gedenkteken. Sober, weinig windbelasting en op vrijwel elke begraafplaats toegestaan. Bladeren en mos vragen wel geregeld aandacht.
Staand monument
Een rechtopstaande steen, vaak met een liggend deel. Biedt meer ruimte voor tekst en beeld, maar vraagt een stevigere fundering en valt eerder buiten de maximale afmetingen van de begraafplaats.
Natuurbegraafplaats
Hier gelden meestal strenge eisen: alleen een natuurlijke markering zoals een houten schijf of een zwerfkei, of helemaal geen zichtbaar teken. Lees meer over natuurbegraven.
Urnengraf of urnenmuur
Na een crematie kan de as bijgezet worden in een urnengraf, een urnenmuur of een columbarium. Ook daar geldt een eigen tarief en een eigen regel voor het gedenkteken. Zie asbestemming na crematie.
Van keuze tot plaatsing: vijf stappen
Wie eerst de regels opvraagt en daarna pas offertes vergelijkt, voorkomt het meest voorkomende probleem: een ontwerp dat de begraafplaats niet toelaat.
- 1
Vraag de regels op
Vraag bij de beheerder van de begraafplaats de regels voor grafbedekking op: toegestane afmetingen, materialen, beplanting en de wijze van aanvragen.
- 2
Bepaal vorm en materiaal
Kies tussen een liggende steen, een staand monument of een sober gedenkteken, en bepaal de steensoort en de belettering die daarbij past.
- 3
Vraag meerdere offertes
Vraag twee of drie offertes op met exact dezelfde specificatie, inclusief fundering, belettering, plaatsing, leges en de kosten van later bijschrijven.
- 4
Regel de toestemming
Laat de aanvraag voor toestemming indienen bij de beheerder en leg schriftelijk vast wie de leges en de plaatsingskosten betaalt.
- 5
Plan de plaatsing
Plan de plaatsing na de zettingsperiode van de grond en spreek af wat er gebeurt als het monument later alsnog verzakt of scheefzakt.
Vragen die u aan een steenhouwer stelt
- Zit de fundering in de prijs, en welke fundering adviseert u op deze grondsoort?
- Zijn de leges van de begraafplaats inbegrepen, of komen die er nog bij?
- Wie dient de aanvraag om toestemming in, en wat gebeurt er bij een afwijzing?
- Wat kost het om later een naam bij te schrijven, en moet de steen daarvoor weg?
- Hoe lang staat u in voor verzakking, en wat valt daar wel en niet onder?
- Wat is de levertijd, en wat gebeurt er als de begraafplaats de plaatsing uitstelt?
Dezelfde nuchtere aanpak werkt bij het kiezen van een uitvaartondernemer. Zie de juiste uitvaartondernemer kiezen en offertes vergelijken.
Betaalt een uitvaartverzekering het grafmonument?
Of de steen onder uw polis valt, hangt af van het soort verzekering: een vrij besteedbaar bedrag kunt u eraan besteden, een naturadekking meestal niet.
Geld naar eigen inzicht
Keert de polis een geldbedrag uit, dan bepalen de nabestaanden zelf waar dat aan besteed wordt. Een grafmonument kan daaruit betaald worden, net als de begraafkosten of de catering. Kijk wel of het bedrag toereikend is: het monument komt vaak pas maanden later.
Natura of kapitaalDiensten in plaats van geld
Een naturaverzekering dekt vooral diensten en onderdelen die de verzekeraar zelf levert. Grafbedekking valt daar meestal buiten. Zoek in uw voorwaarden op de woorden grafbedekking, gedenkteken of grafmonument, en vraag het schriftelijk na bij uw verzekeraar.
Polis van de overledene vindenVeelgestelde vragen over grafstenen en grafmonumenten
De vragen die nabestaanden het vaakst stellen over de prijs, de toestemming, het moment van plaatsen en het einde van het grafrecht.
Een eenvoudig monument begint bij circa €1.000, gangbaar is €2.000 tot €4.000 en maatwerk loopt op tot €5.000 of meer. In die bedragen zitten meestal het model, de betonplaat en de plaatsing, maar niet de belettering en niet de leges van de begraafplaats. Vraag daarom twee of drie offertes op met dezelfde specificatie.
Binnen de regels van de begraafplaats wel. Iedere begraafplaats stelt eisen aan de maximale afmetingen, de materialen en soms aan beplanting of losse voorwerpen. Op een natuurbegraafplaats gelden vaak veel strengere eisen. Vraag die regels op voordat u een ontwerp laat maken, niet erna.
Ja. De beheerder van de begraafplaats moet toestemming geven voor het plaatsen van een monument en voor het later bijschrijven van een naam. Veel gemeenten vragen daarvoor leges. De steenhouwer dient de aanvraag meestal namens u in, maar u blijft verantwoordelijk voor de aanvraag.
De grond klinkt na een begrafenis in, vooral in de eerste maanden. Daarom wordt een zwaar monument meestal pas drie tot zes maanden later geplaatst, en op sommige gronden pas na ongeveer een jaar. De beheerder van de begraafplaats bepaalt de termijn die daar geldt.
Bij een particulier graf beslist de rechthebbende, degene op wiens naam het grafrecht staat. Andere nabestaanden hebben formeel geen zeggenschap, hoe pijnlijk dat soms uitpakt. Overlijdt de rechthebbende, dan moet het grafrecht binnen zes maanden op naam van iemand anders komen.
Meestal niet in dezelfde vorm. Bij een algemeen graf bepaalt de begraafplaats wie er begraven wordt en is er geen rechthebbende. Vaak is alleen een kleine plaquette of een gezamenlijk gedenkteken toegestaan. Vraag de beheerder wat er op die specifieke begraafplaats mogelijk is.
De rechthebbende. De begraafplaats onderhoudt de paden en het groen, maar niet uw steen. Raakt het monument ernstig verwaarloosd, dan kan de beheerder na een aanschrijving maatregelen nemen en in het uiterste geval het grafrecht laten vervallen. Vraag naar de onderhoudsregels ter plaatse.
Loopt het grafrecht af en wordt het niet verlengd, dan wordt het monument verwijderd. Op veel begraafplaatsen mag u de steen ophalen als u dat vooraf aangeeft. Vraag bij de beheerder na welke termijn daarvoor geldt en of daar kosten aan verbonden zijn.
Ja, maar dat is een aparte opdracht met eigen kosten. De steen gaat er soms voor naar de werkplaats en de begraafplaats moet opnieuw toestemming geven. Vraag bij de eerste offerte al wat bijschrijven later kost, zeker bij een dubbel graf. Dat scheelt een onaangename verrassing.
Dat verschilt per polis. Uit een vrij besteedbaar bedrag kunnen nabestaanden een monument betalen. Een naturaverzekering dekt vooral diensten en vaak niet de steen. Kijk in uw polisvoorwaarden onder grafbedekking of gedenkteken, en vraag het schriftelijk na bij uw verzekeraar. Wij geven zelf geen financieel of verzekeringsadvies.
Gerelateerde onderwerpen
Deze pagina's sluiten het dichtst aan bij het grafmonument: de duur van het graf, de afweging begraven of cremeren, natuurbegraven, de asbestemming en de kostenopbouw van een uitvaart.
