Wat houdt de meldplicht voor AI-foto's in?
Sinds 2 augustus 2026 geldt in de hele Europese Unie een meldplicht voor AI-beeld dat op een echte foto lijkt. De regel staat in artikel 50 van de AI-verordening. Wie zo'n beeld publiceert, moet voor de kijker duidelijk maken dat het kunstmatig is: waarneembaar zonder technische hulpmiddelen en uiterlijk op het moment dat iemand het beeld ziet. Een merkteken dat alleen in de bestandsgegevens zit, is niet genoeg. De AI-verordening stelt de maximumboete voor deze categorie op 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, waarbij het hoogste bedrag telt. In Nederland houden de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur hierop toezicht. De sfeerfoto's op RouwUitvaart.nl zijn met AI gemaakt; dat staat bovenaan elke pagina en in de voettekst, en de deelafbeelding draagt het label AI-generated in het beeld zelf.
Ook gezocht als: ai foto melden, meldplicht ai afbeelding, ai wet boete, nepfoto melden, ai act artikel 50, deepfake label verplicht, ai gegenereerde afbeelding aangeven, transparantieplicht ai content.
- Wat: elke AI-gemaakte of AI-bewerkte afbeelding die voor echt kan doorgaan.
- Sinds: 2 augustus 2026, in alle lidstaten tegelijk.
- Grondslag: artikel 50 van de AI-verordening, Verordening (EU) 2024/1689.
- Wie: niet alleen de maker van de AI-tool, maar juist ook wie het beeld publiceert.
- Hoe: zichtbaar voor de kijker; verstopte metadata volstaat niet.
- Boete: tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet.
- Toezicht in Nederland: Autoriteit Persoonsgegevens en Rijksinspectie Digitale Infrastructuur.
- Buiten de plicht: fantasiebeeld, kunst, duidelijke satire en kleine bewerkingen.
Waar gaat de meldplicht precies over?
Zodra een beeld, video of geluidsfragment door AI is gemaakt of ingrijpend is aangepast, en het zou voor echt kunnen worden aangezien, moet dat voor de kijker duidelijk zijn. Dat is de kern van artikel 50 van de AI-verordening, die sinds 2 augustus 2026 daadwerkelijk van kracht is.
Denk aan een AI-gemaakte nieuwsfoto van een ramp die nooit heeft plaatsgevonden, een bekende Nederlander op een plek waar hij nooit is geweest, of een nepboodschap van een politicus in diens eigen stem. Dat laatste is geen theorie: tijdens de Amerikaanse verkiezingen van 2024 circuleerde er deepfake-audio van Joe Biden.
De wettelijke term is deepfake, en die is ruimer dan hij klinkt. De AI-verordening omschrijft het in artikel 3 lid 60 als beeld, geluid of video dat lijkt op bestaande personen, plaatsen of gebeurtenissen en waarvan iemand ten onrechte zou denken dat het echt is. Een realistisch ogend, niet-bestaand persoon telt dus ook mee: het onderwerp hoeft niet te bestaan, het moet er alleen echt uit kunnen zien. De volledige tekst staat op EUR-Lex.
Twee verplichtingen die vaak door elkaar lopen
De wet legt twee losse plichten neer bij twee verschillende partijen. De maker van de AI-tool moet het beeld machineleesbaar merken. Wie het beeld vervolgens publiceert, moet het zichtbaar melden. De tweede plicht neemt de eerste niet over, en andersom ook niet.
- Voorziet gegenereerde content van een machineleesbaar merkteken
- Denk aan onzichtbare metadata of herkomstgegevens in het bestand
- Systemen moeten het merkteken ook kunnen detecteren
- Markeren en detecteerbaarheid gelden samen, niet los van elkaar
- Zorgt dat de kijker het daadwerkelijk kán zien
- Waarneembaar zonder technische hulpmiddelen of extra klikken
- Uiterlijk op het moment dat iemand het beeld voor het eerst ziet
- Geldt voor bedrijven, merken en particulieren op social media
Dat onderscheid verklaart waarom een verstopt technisch label niet volstaat: de verantwoordelijkheid ligt bij de publiceerder, niet bij de tool. U kunt zich er dus niet op beroepen dat de generator er wel iets in heeft gezet.
Label in het beeld of vermelding in het bericht?
Voor wie dagelijks post op LinkedIn, Facebook of X is dit de praktische vraag. De wet schrijft geen vaste vorm voor. Nederlandse uitleg noemt zowel een vermelding in het bijschrift als een watermerk in het beeld; de definitieve Europese richtsnoeren zijn strenger en eisen een melding die zonder aanvullende handelingen waarneembaar is, uiterlijk bij de eerste blootstelling.
| Route | Voordeel | Zwak punt |
|---|---|---|
| Label in het beeld | Één handeling bij het maken; reist mee bij delen, doorsturen en schermafdrukken | U moet het bij het exporteren niet vergeten |
| Vermelding in het bericht | Kost geen bewerking van de afbeelding | Per platform en per bericht opnieuw; valt weg bij inkorten, doorsturen of een schermafdruk |
Het label in het beeld voldoet aan beide lezingen, de vermelding in het bericht alleen aan de ruime. Wij kiezen daarom voor het label. Niet omdat wij de regel toejuichen, maar omdat het de minst bewerkelijke manier is om aan een verplichting te voldoen die er nu eenmaal ligt: één handeling, en hij gaat niet verloren.
De boetes zijn niet symbolisch
De AI-verordening stelt de maximumboete voor deze categorie op 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, waarbij het hoogste bedrag telt. Die grens geldt niet alleen voor grote technologiebedrijven, maar voor iedere organisatie die binnen de Europese Unie AI-content publiceert zonder de vereiste openheid.
Voor kleinere bedrijven wordt rekening gehouden met proportionaliteit, maar de wet maakt geen principieel onderscheid: de verplichting zelf geldt voor iedereen, van een webshop tot een marketingbureau.
Wie er in Nederland op toeziet
De Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur zijn aangewezen als coördinerende toezichthouders. Volgens de Rijksoverheid is het toezicht op de AI-verordening verdeeld over tien Nederlandse toezichthouders, elk voor een eigen domein. Zij zijn sinds 2 augustus 2026 ook daadwerkelijk bevoegd om te handhaven.
Daarnaast werkt de Europese Commissie aan een vrijwillige gedragscode over het markeren en labelen van AI-content, met onder meer een standaard Europees label. Wie die code ondertekent, hoeft bij een controle minder aan te tonen. Wie dat niet doet, moet zelf laten zien dat aan de regels wordt voldaan, en dat betekent in de praktijk meer vastleggen en vaker vragen van de toezichthouder.
Wat betekent dit voor wie gewoon iets deelt?
Niet elke AI-afbeelding hoeft een label. De regels richten zich op beeld dat misleidend realistisch is: afbeeldingen die een bezoeker voor een echte foto zou kunnen aanzien. Fantasiebeeld, kunst en overduidelijke satire vallen erbuiten.
- Een AI-portret dat een echte foto lijkt
- Een bestaand persoon in een situatie die niet heeft plaatsgevonden
- Een herkenbare locatie of gebeurtenis die is verzonnen
- Een niet-bestaand persoon die er volstrekt echt uitziet
- AI-beeld in een advertentie of op een productpagina
- Een fantasieplaatje of illustratie
- Een kunstwerk of een overduidelijk satirisch beeld
- Een foto iets scherper maken
- Een lucht mooier kleuren of licht bijstellen
- Een logo, pictogram of vlaggetje dat niet met AI is gemaakt
De praktische lijn: deelt u AI-beeld van personen, gebeurtenissen of locaties dat overtuigend echt oogt, op een website, op social media of in een advertentie, zet er dan standaard een zichtbaar label bij. De boetes zijn hoog genoeg om dat niet aan het toeval over te laten.
Waarom dit in de uitvaartbranche extra gevoelig ligt
Nabestaanden willen vaak weten hoe iets eruitziet vóórdat zij een beslissing nemen: hoe een opbaarruimte is ingericht, wat een behandeling doet met het uiterlijk van een overledene, hoe een kist er in het echt uitziet. Dat beeld helpt mensen in een van de moeilijkste periodes van hun leven om een weloverwogen keuze te maken.
Het probleem is even simpel als hard: je gebruikt daarvoor nooit echte foto's van overleden personen. Dat zou respectloos zijn tegenover de overledene en de familie, en het is privacyrechtelijk onhoudbaar. Een overledene herkenbaar afbeelden zonder toestemming van nabestaanden is iets waar wij niet aan beginnen. Tegelijk heeft iemand die zich vooraf oriënteert er wél wat aan om te zien wat een behandeling verandert aan wat je ziet.
Precies daar zit de waarde van AI-beeld: het laat zien hoe iets eruitziet, zonder dat er ooit een echt persoon, laat staan een overledene, model heeft gestaan. Geen enkele nabestaande hoeft zich zorgen te maken dat een foto van hun dierbare ergens ter illustratie wordt gebruikt.
Zo ziet een postmortale verzorging met airbrush eruit. De techniek brengt in dunne lagen kleur aan, waardoor het gezicht er natuurlijker uitziet dan met gewone make-up en er niets wordt aangeraakt of uitgesmeerd. Het is een van de mogelijkheden naast thanatopraxie.
Waarom dit beeld met AI is gemaakt: er heeft geen overledene model gestaan en er is geen echte situatie vastgelegd. Het beeld toont hoe zoiets eruitziet, zodat u weet wat u kunt verwachten, zonder dat iemands afscheid als illustratie wordt gebruikt. Het label rechtsonder in de afbeelding blijft staan als u hem doorstuurt of deelt.
Over de meldplicht zelf valt in dit vak twee kanten op te denken. Aan de ene kant helpt de vermelding: doordat erbij staat dat een beeld met AI is gemaakt, kan er geen misverstand ontstaan dat het om een echte, specifieke persoon of situatie zou gaan. Aan de andere kant is het een extra verplichting met een boeterisico voor beeld waar niemand door werd misleid. Wie zorgvuldig met beeld omging, deed dat al; wie dat niet deed, laat zich door een label niet tegenhouden.
Wij melden het omdat de wet het voorschrijft, en omdat het bij dit onderwerp past. Niet omdat de regel op zichzelf een verbetering is: dat oordeel laten wij aan de lezer.
Hoe wij AI-beeld op deze site melden
De sfeerfoto's op RouwUitvaart.nl zijn met AI gemaakt. Dat staat als gewone tekst in de balk bovenaan elke pagina en nog eens in de voettekst. Het label AI-generated zit daarnaast ingebakken in de deelafbeelding, zodat het meereist zodra iemand een pagina deelt.
Melding op de pagina
In de balk bovenaan elke pagina staat dat de sfeerfoto's met AI zijn gemaakt, dus vóór de inhoud en zonder dat u ergens op hoeft te klikken. In de voettekst staat het nog een keer.
Label in de deelafbeelding
De afbeelding die verschijnt als iemand een pagina deelt op X, LinkedIn of Facebook draagt rechtsonder het label AI-generated, ingebakken in het beeld. De dekking wordt per afbeelding berekend, zodat het leesbaar blijft.
Losse foto's in de tekst
Die dragen geen ingebakken label; daarvoor geldt de melding op de pagina zelf. Waar een beeld zonder uitleg verwarrend zou zijn, zoals de foto hierboven, zetten wij de melding er direct bij.
Weer een stap dieper in de regeldruk?
De meldplicht geldt, en wie beeld publiceert heeft ermee te maken. Of het een goede regel is, is een andere vraag, en die discussie verdient beide kanten. Hieronder eerst het kritische geluid, daarna het tegengeluid, en tot slot wat er feitelijk klopt los van hoe je het beoordeelt.
Deze wet staat niet op zichzelf. Het is de zoveelste Europese verordening die vastlegt wat bedrijven en burgers wel en niet mogen publiceren, met sancties die tot in de miljoenen lopen. Critici wijzen op een patroon: eerst de privacyverordening, toen de Digital Services Act, nu de AI-verordening. Elke keer meer meldplichten, meer vastleggen, meer toezichthouders die kunnen vragen om te bewijzen dat je aan de regels voldoet.
Voor kleine ondernemers voelt dat als een fuik: je gaat er stap voor stap verder in, en eruit terug is er niet bij. Wie de vrijwillige gedragscode niet ondertekent, moet zelf aantonen dat hij niets fout doet. Dat is een omkering van de bewijslast: niet de overheid toont aan dat je iets verkeerd deed, jij moet aantonen dat je niets verkeerd deed.
Daar staat een ander geluid tegenover, dat net zo serieus genomen mag worden. Voorstanders wijzen erop dat deepfakes aantoonbaar zijn ingezet om verkiezingen te beïnvloeden en mensen te misleiden, en dat transparantie, simpelweg laten zien dat iets AI is, een lichte verplichting is vergeleken met een verbod. De boetes zijn hoog, maar richten zich op grove of structurele overtreders en niet op de eenmanszaak die een keer een label vergeet; proportionaliteit is expliciet in de wet verankerd.
Wie het cynisch bekijkt noemt het een fuik; wie het welwillend bekijkt noemt het een poging om een informatiesamenleving eerlijk te houden nu AI-beeld niet meer van echt te onderscheiden is. Wat feitelijk klopt, los van hoe je het beoordeelt: de reikwijdte van Europese regels over digitale content groeit gestaag, de bewijslast verschuift richting degene die publiceert, en er is vooralsnog geen teken dat die trend omkeert.
Veelgestelde vragen over de meldplicht voor AI-beeld
De meeste vragen gaan over wat er wel en niet gelabeld moet worden, hoe hoog de boete is, of een vermelding in het bijschrift volstaat, en waarom de sfeerfoto's op deze site met AI zijn gemaakt.
Nee. De meldplicht geldt voor beeld dat misleidend realistisch is: een afbeelding die u voor een echte foto zou kunnen aanzien. Een fantasieplaatje, een illustratie of een overduidelijk satirisch beeld valt erbuiten. Ook kleine bewerkingen, zoals een foto verscherpen of een lucht bijkleuren, vallen buiten de plicht.
De AI-verordening stelt de maximumboete voor deze categorie op 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, waarbij het hoogste bedrag telt. Die grens geldt niet alleen voor grote technologiebedrijven, maar voor iedere organisatie die binnen de Europese Unie AI-content publiceert zonder de vereiste openheid.
De transparantieverplichtingen uit artikel 50 van de AI-verordening gelden sinds 2 augustus 2026. Die datum is niet verschoven. Het uitstelvoorstel van de Europese Commissie raakte wel de zware verplichtingen voor systemen met een hoog risico, die naar december 2027 en augustus 2028 gingen, maar artikel 50 bleef staan.
De Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur zijn de aangewezen coordinerende toezichthouders. Volgens de Rijksoverheid is het toezicht op de AI-verordening verdeeld over tien Nederlandse toezichthouders, elk voor een eigen domein. Zij mogen sinds 2 augustus 2026 ook daadwerkelijk handhaven.
Nee. Het machineleesbare merkteken is de verplichting van de partij die de AI-tool levert. Wie het beeld publiceert, moet het daarnaast zichtbaar maken voor de kijker: waarneembaar zonder technische hulpmiddelen, uiterlijk op het moment dat iemand het beeld voor het eerst ziet. Metadata alleen voldoet dus niet.
De richtsnoeren eisen een melding die zonder aanvullende handelingen waarneembaar is, uiterlijk bij de eerste blootstelling. Een bijschrift kan daaraan voldoen, maar is kwetsbaar: het valt weg bij doorsturen, inkorten of een schermafdruk. Een label in het beeld zelf reist altijd mee en is daarom de veiligere keuze.
Omdat wij nooit echte foto's van overledenen gebruiken. Nabestaanden willen vaak zien hoe iets eruitziet voordat zij kiezen. Een AI-beeld laat dat zien zonder dat er ooit iemand model heeft gestaan. De melding maakt onmiskenbaar dat het niet om een echte persoon of een echte situatie gaat.
De verplichting richt zich op wie AI-content publiceert, en dat is niet alleen een bedrijf. Wie een overtuigend echt ogend AI-beeld van personen, gebeurtenissen of plaatsen deelt, hoort erbij te vermelden dat het kunstmatig is. Bij kleine partijen weegt de toezichthouder de proportionaliteit wel mee.
Ruimer dan de term doet vermoeden. De AI-verordening omschrijft het als beeld, geluid of video dat lijkt op bestaande personen, plaatsen of gebeurtenissen en echt zou kunnen zijn. Een realistisch ogend maar niet-bestaand persoon telt dus ook mee: het onderwerp hoeft niet te bestaan om eronder te vallen.
Het Europees Parlement stemde op 26 maart 2026 in met een verbod op toepassingen die zonder toestemming seksueel expliciete beelden van herkenbare mensen maken. Er ligt een politiek akkoord binnen het omnibusvoorstel. De formele goedkeuring moet nog volgen, waarna de regels vanaf december 2026 gaan gelden.
De Europese Commissie werkt aan een gedragscode over het markeren en labelen van AI-content, met onder meer een standaard Europees label. Ondertekenaars hebben het bij een controle eenvoudiger, omdat zij naar die code kunnen verwijzen. Wie niet ondertekent, moet zelf aantonen dat aan de regels wordt voldaan.
Op de pagina's over thanatopraxie, postmortale verzorging, thuis opbaren en opbaren in een rouwcentrum staat beeld dat laat zien hoe iets eruitziet. Al dat beeld is met AI gemaakt en wordt als zodanig gemeld, zodat u nooit een echte foto van een overledene voor u krijgt.
Wat u hiervan moet onthouden
Deelt u AI-beeld dat voor echt kan doorgaan, dan hoort de kijker dat te kunnen zien op het moment dat hij het beeld ziet. Een label in de afbeelding is daarvoor de eenvoudigste en meest duurzame oplossing: u doet het één keer en het gaat nooit verloren.
Op deze site is dat de vaste werkwijze. Wij gebruiken geen echte foto's van overledenen, wel AI-beeld dat laat zien hoe iets eruitziet, en dat wordt er altijd bij gemeld. Zo weet u wat u ziet en waar u aan toe bent.
Dit artikel is er om u te informeren over een regel die veel mensen nog niet kennen, en over de risico's die eraan hangen. Het is geen aanbieding en er hoort geen actie bij: leest u het, dan weet u waar u zelf op moet letten zodra u een AI-beeld deelt.
