Wat houdt de meldplicht voor AI-foto's in?
Sinds 2 augustus 2026 geldt in de hele Europese Unie een meldplicht voor AI-beeld dat op een echte foto lijkt. De regel staat in artikel 50 van de AI-verordening. Wie zo'n beeld met AI maakt of bewerkt en het beroepsmatig gebruikt, moet voor de kijker duidelijk maken dat het kunstmatig is, uiterlijk op het moment dat iemand het beeld voor het eerst ziet.
Een merkteken dat alleen in de bestandsgegevens zit, is niet genoeg. De AI-verordening stelt de maximumboete voor deze categorie op 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, waarbij het hoogste bedrag telt; voor kleine en middelgrote ondernemingen geldt het laagste van die twee.
In Nederland stelt het kabinet de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur voor als coördinerende toezichthouders, via een uitvoeringswet die volgens het kabinet naar verwachting later in werking treedt dan de AI-verordening voorschrijft. Ook op RouwUitvaart.nl staat beeld dat met AI is gemaakt; bij de foto op deze pagina staat de melding in het beeld en eronder.
Ook gezocht als: ai foto melden, meldplicht ai afbeelding, ai wet boete, nepfoto melden, ai act artikel 50, deepfake label verplicht, ai gegenereerde afbeelding aangeven, transparantieplicht ai content.
- Wat: elke AI-gemaakte of AI-bewerkte afbeelding die voor echt kan doorgaan.
- Sinds: 2 augustus 2026, in alle lidstaten tegelijk.
- Grondslag: artikel 50 van de AI-verordening, Verordening (EU) 2024/1689.
- Wie: niet alleen de maker van de AI-tool, maar ook wie met AI een deepfake maakt of bewerkt en die beroepsmatig gebruikt.
- Hoe: zichtbaar voor de kijker; verstopte metadata volstaat niet.
- Boete: tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet.
- Toezicht in Nederland: het kabinet stelt de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur voor, via een uitvoeringswet die naar verwachting later ingaat.
- Buiten de plicht: beeld dat niet op bestaande personen, plaatsen of gebeurtenissen lijkt, kleine bewerkingen en louter persoonlijk gebruik; bij kennelijk artistiek, satirisch of fictief werk volstaat een passende melding die het werk niet hindert.
Waar gaat de meldplicht precies over?
Zodra een beeld, video of geluidsfragment door AI is gemaakt of ingrijpend is aangepast, en het zou voor echt kunnen worden aangezien, moet dat voor de kijker duidelijk zijn. Dat is de kern van artikel 50 van de AI-verordening, die sinds 2 augustus 2026 daadwerkelijk van kracht is.
Denk aan een AI-gemaakte nieuwsfoto van een ramp die nooit heeft plaatsgevonden, een bekende Nederlander op een plek waar hij nooit is geweest, of een nepboodschap van een politicus in diens eigen stem.
De wettelijke term is deepfake, en die is ruimer dan hij klinkt. De AI-verordening omschrijft het in artikel 3, punt 60 als beeld, geluid of video dat lijkt op bestaande personen, plaatsen of gebeurtenissen en waarvan iemand ten onrechte zou denken dat het echt is.
Ook voorwerpen en entiteiten tellen mee, zolang het beeld ten onrechte voor echt kan worden aangezien. De volledige tekst staat op EUR-Lex.
Twee verplichtingen die vaak door elkaar lopen
De wet legt twee losse plichten neer bij twee verschillende partijen. De maker van de AI-tool moet het beeld machineleesbaar merken. Wie met AI een deepfake maakt of bewerkt en die beroepsmatig gebruikt, moet het zichtbaar melden. De tweede plicht neemt de eerste niet over, en andersom ook niet.
- Voorziet gegenereerde content van een machineleesbaar merkteken
- Denk aan onzichtbare metadata of herkomstgegevens in het bestand
- Systemen moeten het merkteken ook kunnen detecteren
- Markeren en detecteerbaarheid gelden samen, niet los van elkaar
- Zorgt dat de kijker het daadwerkelijk kán zien
- Duidelijk en herkenbaar (artikel 50 lid 5)
- Uiterlijk op het moment dat iemand het beeld voor het eerst ziet
- Geldt voor bedrijven, merken en iedereen die het beroepsmatig doet; louter persoonlijk gebruik valt erbuiten (artikel 2 lid 10)
Dat onderscheid verklaart waarom een verstopt technisch label niet volstaat: de plicht om het zichtbaar te melden ligt bij wie het beeld met AI maakt en gebruikt, niet bij de tool. U kunt zich er dus niet op beroepen dat de generator er wel iets in heeft gezet.
Label in het beeld of vermelding in het bericht?
Voor wie dagelijks post op LinkedIn, Facebook of X is dit de praktische vraag. De wet schrijft geen vaste vorm voor: volgens artikel 50 lid 5 moet de melding duidelijk en herkenbaar zijn, uiterlijk op het moment dat iemand het beeld voor het eerst ziet. Een vermelding in het bijschrift en een label in het beeld kunnen daar allebei aan voldoen.
| Route | Voordeel | Zwak punt |
|---|---|---|
| Label in het beeld | Één handeling bij het maken; reist mee bij delen, doorsturen en schermafdrukken | U moet het bij het exporteren niet vergeten |
| Vermelding in het bericht | Kost geen bewerking van de afbeelding | Per platform en per bericht opnieuw; valt weg bij inkorten, doorsturen of een schermafdruk |
Het label in het beeld blijft zichtbaar bij doorsturen en schermafdrukken; de vermelding in het bericht kan dan wegvallen. Daarom is het label in het beeld de veiligste keuze: één handeling, en de melding reist mee met het beeld.
De boetes zijn niet symbolisch
De maximumboete van 15 miljoen euro of 3 procent geldt niet alleen voor grote technologiebedrijven, maar voor iedere organisatie die binnen de Europese Unie AI-content publiceert zonder de vereiste openheid.
Voor kleinere bedrijven wordt rekening gehouden met proportionaliteit, maar de wet maakt geen principieel onderscheid: de verplichting zelf geldt voor iedereen, van een webshop tot een marketingbureau.
Wie er in Nederland op toeziet
Het kabinet stelt voor de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur coördinerende taken te geven en in totaal tien markttoezichtautoriteiten aan te wijzen, elk voor een eigen domein. Dat regelt het kabinet in een uitvoeringswet, die volgens het kabinet naar verwachting later in werking treedt dan de AI-verordening voorschrijft.
Daarnaast heeft de Europese Commissie een vrijwillige gedragscode over het markeren en labelen van AI-content gepubliceerd. Wie die code ondertekent, hoeft bij een controle minder aan te tonen. Wie dat niet doet, moet zelf laten zien dat aan de regels wordt voldaan, en dat betekent in de praktijk meer vastleggen en vaker vragen van de toezichthouder.
Wat betekent dit voor wie gewoon iets deelt?
Niet elke AI-afbeelding hoeft een label. De regels richten zich op beeld dat misleidend realistisch is: afbeeldingen die een bezoeker voor een echte foto zou kunnen aanzien. Fantasiebeeld dat niet op bestaande personen, plaatsen of gebeurtenissen lijkt, valt erbuiten; bij kennelijk artistiek, satirisch of fictief werk volstaat een passende melding die het werk niet hindert (artikel 50 lid 4).
- Een AI-portret dat een echte foto lijkt
- Een bestaand persoon in een situatie die niet heeft plaatsgevonden
- Een herkenbare locatie of gebeurtenis die is verzonnen
- Een bestaand gebouw of voorwerp in een situatie die niet echt is
- AI-beeld in een advertentie of op een productpagina
- Een fantasieplaatje of illustratie
- Puur persoonlijk gebruik, buiten werk of bedrijf
- Een foto iets scherper maken
- Een lucht mooier kleuren of licht bijstellen
- Een logo, pictogram of vlaggetje dat niet met AI is gemaakt
De praktische lijn: deelt u AI-beeld van personen, gebeurtenissen of locaties dat overtuigend echt oogt, op een website, op social media of in een advertentie, zet er dan standaard een zichtbaar label bij. De boetes zijn hoog genoeg om dat niet aan het toeval over te laten. Louter persoonlijk gebruik, buiten werk of bedrijf, valt buiten de AI-verordening (artikel 2 lid 10).
Waarom dit in de uitvaartbranche extra gevoelig ligt
Nabestaanden willen vaak weten hoe iets eruitziet vóórdat zij een beslissing nemen: hoe een opbaarruimte is ingericht, wat een behandeling doet met het uiterlijk van een overledene, hoe een kist er in het echt uitziet. Dat beeld helpt mensen in een van de moeilijkste periodes van hun leven om een weloverwogen keuze te maken.
Het probleem is even simpel als hard: je gebruikt daarvoor nooit echte foto's van overleden personen. Dat zou respectloos zijn tegenover de overledene en de familie, en nabestaanden kunnen zich op grond van het portretrecht tegen publicatie verzetten als zij daar een redelijk belang bij hebben (artikel 21 Auteurswet). Een overledene herkenbaar afbeelden zonder toestemming van nabestaanden is iets waar wij niet aan beginnen. Tegelijk heeft iemand die zich vooraf oriënteert er wél wat aan om te zien wat een behandeling verandert aan wat je ziet.
Precies daar zit de waarde van AI-beeld: het laat zien hoe iets eruitziet, zonder dat er ooit een echt persoon, laat staan een overledene, model heeft gestaan. Geen enkele nabestaande hoeft zich zorgen te maken dat een foto van hun dierbare ergens ter illustratie wordt gebruikt.
Zo ziet een postmortale verzorging met airbrush eruit. De techniek brengt in dunne lagen kleur aan, waardoor het gezicht er natuurlijker uitziet dan met gewone make-up en er niets wordt aangeraakt of uitgesmeerd. Het is een van de mogelijkheden naast thanatopraxie.
Waarom dit beeld met AI is gemaakt: er heeft geen overledene model gestaan en er is geen echte situatie vastgelegd. Het beeld toont hoe zoiets eruitziet, zodat u weet wat u kunt verwachten, zonder dat iemands afscheid als illustratie wordt gebruikt. Het label rechtsonder in de afbeelding blijft staan als u hem doorstuurt of deelt.
Over de meldplicht zelf valt in dit vak twee kanten op te denken. Aan de ene kant helpt de vermelding: doordat erbij staat dat een beeld met AI is gemaakt, kan er geen misverstand ontstaan dat het om een echte, specifieke persoon of situatie zou gaan. Aan de andere kant is het een extra verplichting met een boeterisico voor beeld waar niemand door werd misleid. Wie zorgvuldig met beeld omging, deed dat al; wie dat niet deed, laat zich door een label niet tegenhouden.
Wij melden het omdat de wet het voorschrijft, en omdat het bij dit onderwerp past. Niet omdat de regel op zichzelf een verbetering is: dat oordeel laten wij aan de lezer.
Hoe de melding op deze pagina eruitziet
Op RouwUitvaart.nl staat ook beeld dat met AI is gemaakt of bewerkt. Daarom staat er op de site een vaste melding: bovenaan in de bronnenbalk "Foto's deels met AI gemaakt of bewerkt", met een link naar de AI-verordening, en onderaan in de footer "Foto’s deels AI generated". Bij de foto hierboven staat de melding daarnaast bij het beeld zelf; hieronder ziet u hoe.
Melding onder het beeld
Onder de foto hierboven staat dat het beeld met AI is gegenereerd, zonder dat u ergens op hoeft te klikken.
Label in het beeld
Rechtsonder in diezelfde foto staat het label AI-generated, ingebakken in het beeld, zodat het blijft staan als iemand de foto doorstuurt of deelt.
Uitleg bij het beeld
Onder de foto staat ook waarom het beeld met AI is gemaakt: er heeft geen overledene model gestaan en er is geen echte situatie vastgelegd.
Weer een stap dieper in de regeldruk?
De meldplicht geldt, en wie beeld publiceert heeft ermee te maken. Of het een goede regel is, is een andere vraag, en die discussie verdient beide kanten. Hieronder eerst het kritische geluid, daarna het tegengeluid, en tot slot wat er feitelijk klopt los van hoe je het beoordeelt.
Deze wet staat niet op zichzelf. Het is de zoveelste Europese verordening die vastlegt wat bedrijven en burgers wel en niet mogen publiceren, met sancties die tot in de miljoenen lopen. Critici wijzen op een patroon: eerst de privacyverordening, toen de Digital Services Act, nu de AI-verordening. Elke keer meer meldplichten, meer vastleggen, meer toezichthouders die kunnen vragen om te bewijzen dat je aan de regels voldoet.
Voor kleine ondernemers voelt dat als een fuik: je gaat er stap voor stap verder in, en eruit terug is er niet bij. Wie de vrijwillige gedragscode niet ondertekent, moet zelf aantonen dat hij niets fout doet. Dat is een omkering van de bewijslast: niet de overheid toont aan dat je iets verkeerd deed, jij moet aantonen dat je niets verkeerd deed.
Daar staat een ander geluid tegenover, dat net zo serieus genomen mag worden. Voorstanders wijzen erop dat deepfakes aantoonbaar zijn ingezet om verkiezingen te beïnvloeden en mensen te misleiden, en dat transparantie, simpelweg laten zien dat iets AI is, een lichte verplichting is vergeleken met een verbod. De boetes zijn hoog, maar richten zich op grove of structurele overtreders en niet op de eenmanszaak die een keer een label vergeet; proportionaliteit is expliciet in de wet verankerd.
Wie het cynisch bekijkt noemt het een fuik; wie het welwillend bekijkt noemt het een poging om een informatiesamenleving eerlijk te houden nu AI-beeld niet meer van echt te onderscheiden is. Wat feitelijk klopt, los van hoe je het beoordeelt: de reikwijdte van Europese regels over digitale content groeit gestaag, de bewijslast verschuift richting degene die publiceert, en er is vooralsnog geen teken dat die trend omkeert.
Wat u hiervan moet onthouden
Deelt u AI-beeld dat voor echt kan doorgaan, dan hoort de kijker dat te kunnen zien op het moment dat hij het beeld ziet. Een label in de afbeelding is daarvoor de eenvoudigste en meest duurzame oplossing: u doet het één keer en het reist mee met het beeld.
Op deze site gebruiken wij geen echte foto's van overledenen, wel AI-beeld dat laat zien hoe iets eruitziet. Zo weet u wat u ziet en waar u aan toe bent.
Dit artikel is er om u te informeren over een regel die veel mensen nog niet kennen, en over de risico's die eraan hangen. Het is geen aanbieding en er hoort geen actie bij: leest u het, dan weet u waar u zelf op moet letten zodra u een AI-beeld deelt.
Veelgestelde vragen over de meldplicht voor AI-beeld
De meeste vragen gaan over wat er wel en niet gelabeld moet worden, hoe hoog de boete is, of een vermelding in het bijschrift volstaat, en waarom wij met AI gemaakt beeld gebruiken.
Nee. De meldplicht geldt voor beeld dat misleidend realistisch is: een afbeelding die u voor een echte foto zou kunnen aanzien. Een fantasieplaatje dat nergens echt op lijkt valt erbuiten; bij kennelijk artistiek of satirisch werk volstaat een melding die het werk niet hindert. Ook kleine bewerkingen, zoals een foto verscherpen of een lucht bijkleuren, vallen buiten de plicht.
De AI-verordening stelt de maximumboete voor deze categorie op 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, waarbij het hoogste bedrag telt. Voor kleine en middelgrote ondernemingen en start-ups geldt juist het laagste van die twee bedragen, en een boete moet altijd in verhouding staan tot de overtreding.
De meldplicht voor deepfakes uit artikel 50 geldt sinds 2 augustus 2026; die datum is niet verschoven. De digitale omnibus, Verordening (EU) 2026/1744, schoof de regels voor systemen met een hoog risico door naar december 2027 en augustus 2028. Aanbieders van AI-tools die al eerder in de handel waren, hebben voor het machineleesbare merkteken tijd tot 2 december 2026.
Het kabinet stelt voor de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur coördinerende taken te geven en in totaal tien markttoezichtautoriteiten aan te wijzen, elk voor een eigen domein. Dat regelt het kabinet in een uitvoeringswet, die volgens het kabinet naar verwachting later in werking treedt dan de AI-verordening voorschrijft.
Nee. Het machineleesbare merkteken is de verplichting van de partij die de AI-tool levert. Wie het beeld met AI maakt en beroepsmatig gebruikt, moet het daarnaast duidelijk en herkenbaar melden aan de kijker, uiterlijk op het moment dat iemand het beeld voor het eerst ziet. Metadata alleen voldoet dus niet.
Volgens artikel 50 lid 5 moet de melding duidelijk en herkenbaar zijn, uiterlijk bij de eerste blootstelling. Een bijschrift kan daaraan voldoen, maar is kwetsbaar: het valt weg bij doorsturen, inkorten of een schermafdruk. Een label in het beeld zelf reist mee en is daarom de veiligere keuze.
Omdat wij nooit echte foto's van overledenen gebruiken. Nabestaanden willen vaak zien hoe iets eruitziet voordat zij kiezen. Een AI-beeld laat dat zien zonder dat er ooit iemand model heeft gestaan. De melding maakt onmiskenbaar dat het niet om een echte persoon of een echte situatie gaat.
Niet bij louter persoonlijk, niet-beroepsmatig gebruik: daarop is de AI-verordening niet van toepassing (artikel 2 lid 10). Gebruikt u AI-beeld beroepsmatig, bijvoorbeeld voor een bedrijf, vereniging of betaalde samenwerking, dan geldt de meldplicht wel. Een zichtbaar label bij overtuigend echt ogend beeld blijft ook privé verstandig.
Ruimer dan de term doet vermoeden. De AI-verordening omschrijft het als beeld, geluid of video dat lijkt op bestaande personen, plaatsen of gebeurtenissen en echt zou kunnen zijn. Ook voorwerpen en entiteiten tellen mee, zolang het beeld ten onrechte voor echt kan worden aangezien (artikel 3, punt 60).
Dat verbod is er gekomen. De digitale omnibus, Verordening (EU) 2026/1744, verbiedt AI-toepassingen die zonder toestemming realistische intieme beelden van herkenbare mensen maken, en ook toepassingen voor materiaal van seksueel misbruik van kinderen. Dat verbod geldt vanaf 2 december 2026, naast de meldplicht van artikel 50.
De Europese Commissie heeft een vrijwillige gedragscode over het markeren en labelen van AI-content gepubliceerd. Ondertekenaars hebben het bij een controle eenvoudiger, omdat zij naar die code kunnen verwijzen. Wie niet ondertekent, moet zelf aantonen dat aan de regels wordt voldaan.
Op de pagina's over thanatopraxie, postmortale verzorging, thuis opbaren en opbaren in een rouwcentrum staat beeld dat laat zien hoe iets eruitziet, zodat u vooraf weet wat u kunt verwachten. Een echte foto van een overledene gebruiken wij daarvoor niet. Hoe een AI-melding eruit kan zien, ziet u bij de foto op deze pagina.
